مرکز آمار و بانک مرکزی ایران در یک روز گزارشهای جداگانهای دربارۀ نرخ تورم در کشور منتشر کردند که حاکی از بالاترین میزان آن در سالهای اخیر است.
این گزارشها در روز چهارشنبه، ششم اسفند منتشر شدهاند و برخی رسانههای اقتصادی در ایران از آنها با عنوان «تورم در اوج تاریخی» نام بردهاند.
بانک مرکزی نرخ تورم نقطه به نقطه را در بهمنماه ۶۲.۲ درصد برآورد کرده که بیشترین میزان از فروردین ۱۴۰۲ است. بر اساس این گزارش، نرخ تورم ماهانه نیز به ۸.۴ درصد رسیده که احتمال ثبت رکورد تاریخی تورم را در پایان سال تقویت کرده است.
همزمان مرکز آمار ایران گزارش داد که شاخص قیمت مصرفکننده در بهمن ۱۴۰۴ به ۵۱۳.۶ رسید و خانوارها نسبت به سال گذشته به طور میانگین ۶۸.۱ درصد بیشتر هزینه کردهاند. در این گزارش، تورم ماهانه نیز ۹.۴ درصد و نرخ تورم سالانه ۴۷.۵ درصد اعلام شد.
منظور از تورم نقطه به نقطه درصدِ تغییر عدد شاخص قیمت نسبت به ماه مشابه سال قبل است. نرخ اعلامشده تورم نقطه به نقطه از سوی بانک مرکزی به این معنی است که در بهمن ماه ۱۴۰۴، خانوارهای کشور به طور میانگین، ۶۸.۱ درصد بیشتر از بهمن ماه ۱۴۰۳، برای خرید «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» هزینه کردهاند.
اگرچه میان دو رقم تورم بانک مرکزی مبنی بر ۶۲.۲ درصد و مرکز آمار مبنی بر ۶۸.۱ درصد، اختلاف وجود دارد، اما هر دو نشانگر رشد پرشتاب تورم در بهمنماه است و فشار بر سبد معیشت خانوارها را به خوبی نشان میدهد.
تورم ماهانه ۸ تا ۹ درصد به معنای یک جهش تورمی بزرگ در کشور است و برخی کارشناسان معتقدند اگر برای یک سال مداوم تورم ماهانه در این نرخ باشد، در پایان آن سال، تورم سالانه سه رقمی میشود.
جزئیات گزارشهای دو نهاد رسمی مرکز آمار و بانک مرکزی ایران، در مجموع نشان میدهد در بهمن ۱۴۰۴ زنگ هشدار تازهای درباره بازگشت تورم پرشتاب به صدا درآمده است.
جزئیات گزارش بانک مرکزی
بانک مرکزی اعلام کرده که نرخ تورم مصرف کننده در ۱۲ ماه منتهی به بهمنماه ۱۴۰۴ نسبت به ۱۲ ماه منتهی به بهمنماه ۱۴۰۳، معادل ۴۶.۳ درصد است.
بر اساس این گزارش، شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران (شاخص تورم) در بهمنماه ۱۴۰۴ به عدد ۵۵۸.۱ رسید که نسبت به ماه قبل معادل ۸.۴ درصد افزایش داشته است.
بانک مرکزی همچنین اعلام کرده که شاخص مذکور نسبت به ماه مشابه سال قبل معادل ۶۲.۲ درصد افزایش یافته است.
روزنامه دنیای اقتصاد نوشته این دو نرخ بالاترین ارقامی هستند که در طول دو سه سال اخیر تجربه شدهاند.
بر اساس گزارش بانک مرکزی، در بهمن ماه ۱۴۰۴، شاخص بهای گروههای خوراکیها و آشامیدنیها نسبت به ماه گذشته یا همان تورم ماهانه ۱۴.۷ درصد بوده است.
تورم خوراکیها از آن رو اهمیت دارند که این گروه یک سوم سبد خانوار را تشکیل میدهد.
گزارش بانک مرکزی حاکی است که تورم گروه دخانیات ۲۷.۴ درصد، گروه پوشاک و کفش ۷.۵ درصد، مسکن، آب، برق و گاز و سایر سوختها ۱.۶ درصد، اثاث و لوازم و خدمات مورد استفاده در خانه ۱۳.۵ درصد، بهداشت و درمان ۳.۴ درصد، حمل و نقل ۱۰ درصد، ارتباطات ۱۰.۱ درصد، تفریح و امور فرهنگی ۴.۸ درصد، تحصیل ۰.۳ درصد، رستوران و هتل ۱۶.۸ درصد و کالاها و خدمات متفرقه ۸.۵ درصد بوده است.
تورم ماهانه بهمن ۱۴۰۴ پس از تورم ماهانه خرداد ۱۴۰۱ که ۹.۸ درصد بود، بیشترین تورم ماهانه تجربه شده از سال ۱۴۰۰ به این سو گزارش میشود.
تورم نقطهای که اکنون ۶۲.۲ درصد است هم پس از تورم نقطهای فروردین ۱۴۰۲ که ۶۲.۴ درصد بود، بالاترین تورم ثبت شده در سالهای اخیر بوده است.
خوراکیها ۱۰۵ درصد گرانتر شدند
مرکز آمار ایران گزارش داد که خانوارها نسبت به سال گذشته به طور میانگین ۶۸.۱ درصد بیشتر هزینه کردهاند. تورم ماهانه نیز ۹.۴ درصد و نرخ تورم سالانه ۴۷.۵ درصد اعلام شد.
بر اساس این گزارش، در بهمن ماه، نرخ تورم نقطه به نقطه خوراکیها و آشامیدنیها ۱۰۵ درصد، دخانیات ۹۹ درصد و کالاها و خدمات متفرقه بیش از ۸۷ درصد افزایش قیمت داشته و بالاتر از شاخص کل که ۶۸.۱ درصد بوده است، قرار گرفتهاند.
از جمله در بهمن ماه، روغنها و چربیها ۵۰ درصد نسبت به ماه قبل افزایش قیمت داشت.
در حالی نرخ تورم سالانه در بهمن ماه در کل کشور ۴۷.۵ درصد اعلام شد که استانهای کردستان، مرکزی، ایلام، لرستان، خوزستان، خراسان شمالی، کهگیلویه و بویراحمد، آذربایجان غربی، هرمزگان، چهارمحال وبختیاری، سیستان و باوچستان، آذربایجان شرقی، فارس، گلستان، قزوین، کرمانشاه، یزد، خراسان رضوی، زنجان و مازندران تورمی بیشتر از میانگین کشوری تجربه کردند.
همچنین تورم سالانه نان و غلات، ۹۰ درصد و تورم نقطه به نقطه این گروه، ۱۴۲ درصد اعلام شده است.
بر اساس این گزارش، تورم نقطه به نقطه بهمن ماه ۱۴۰۴، در مقایسه با ماه قبل، ۸.۱ واحد درصد افزایش داشته است.
جهش بیسابقه قیمت مواد غذایی
قیمت مواد غذایی در ایران تا بهمن ۱۴۰۴ با جهشی بیسابقه مواجه شده و نسبت به سال گذشته تقریباً دو برابر افزایش یافته است.
وضعیت کلی افزایش قیمتها در ایران حاکی است بر اساس گزارشها، میانگین قیمت مواد غذایی بیش از ۱۰۰ درصد در یک سال افزایش یافته و برخی اقلام پرمصرف تا ۱۱۰ درصد گران شدهاند .
کالاهای اصلی چون شکر، گوشت قرمز و مرغ، لبنیات و حبوبات، و روغن در صدر افزایش قیمتها بودهاند.
وبسایت «بازتاب» نوشته است میانگین قیمت مواد غذایی در بهمن امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از دو برابر شده است. این عدد زمانی معنا پیدا میکند که بدانیم ۳۸.۹ درصد از کل هزینههای خانوار به خوراکیها اختصاص دارد.
«به بیان ساده، حتی اگر سایر هزینههای زندگی ثابت میماند، جهش قیمت غذا بهتنهایی میتوانست کل افزایش مزد سالانه را خنثی کند؛ چه رسد به اینکه سایر بخشها نیز بین ۴۰ تا ۶۰ درصد رشد قیمت را تجربه کردهاند.»
تازهترین گزارش مرکز آمار ایران از ثبت تورم سهرقمی در گروه خوراکیها حکایت دارد؛ موضوعی که زنگ خطر تازهای برای سبد معیشت خانوارها به شمار میرود. بر اساس گزارشها قیمت گوشت قرمز و مرغ یک ماه اخیر، تقریباً ۲۰ درصد و لبنیات و حبوبات با ۷۷ تا ۱۰۷ افزایش بیسابقهای یافتهاند.
آزادسازی نرخ ارز واردات کالاهای اساسی، افزایش هزینه تولید و تورم عمومی از جمله دلایل گرانی شدید این مواد اعلام شده است.
رسانههای اقتصادی هشدار میدهند ادامه روند فعلی نهتنها به تغییر الگوی مصرف و کاهش تنوع غذایی میانجامد، بلکه پیامدهای اجتماعی و بهداشتی بلندمدتی نیز در پی دارد. کاهش مصرف پروتئین، لبنیات و میوه میتواند آثار خود را در شاخصهای سلامت عمومی نشان دهد.
برخی ناظران سیاسی میگویند وضعیت بحرانی اقتصاد در کشور ناشی از نقش منطقهای جمهوری اسلامی، همچنین سیاست خارجی ایران در زمینه مواجهه با غرب بر سر برنامه هستهای و حمایت از گروههای مسلح نیابتی است.
