حملۀ آمریکا به خاک ونزوئلا و خارج کردن نیکلاس مادورو، رئیسجمهور این کشور، از کاراکاس، یک روز پس از انتشار پیام حمایت رئیسجمهور آمریکا از معترضان ایرانی، به موجی از واکنشها در فضای مجازی فارسیزبان دامن زد.
سرنگونی مادورو پس از ماهها درگیری لفظی و نظامی آمریکا با رهبران ونزوئلا رخ داد.
دولت آمریکا و بهویژه دونالد ترامپ، مادورو و نزدیکانش را به دخالت مستقیم در قاچاق مواد مخدر به ایالات متحده متهم کرده و در مقابل مادورو هم بارها ترامپ را متهم کرد که درصدد است از طریق تغییر رژیم در این کشور به منابع گستردهٔ نفتی ونزوئلا دست پیدا کند.
بسیاری از کاربران فارسیزبان در شبکههای اجتماعی نوشتهاند که سرنوشت مادورو در انتظار سایر رهبرانی هست که به صدای شهروندان خود بیتوجهی کنند، از جمله علی خامنهای.
پیشبینی دربارۀ وقوع این سرنوشت مشترک در روزی مطرح شد که رهبر جمهوری اسلامی در هفتمین روز اعتراضات اقتصادی-سیاسی ایران، معترضان را «اغتشاشگر» خواند و از مقامهای حکومت خواست آنها را «سر جای خود بنشانند».
حسین رزاق، فعال اصلاحطلب، در این زمینه نوشته است: «عاقبت تمام دیکتاتورها همین است؛ تمکین نکنند به خواست مردم به تیر غیب گرفتار میشوند. تاریخ با کسی شوخی ندارد.»
جملۀ «عاقبت دیکتاتورها سرنگونی است»، با افعال و ادبیات مختلف در شبکههای مختلف اجتماعی فارسیزبان بارها و بارها منتشر شده است.
این مقایسه از آن رو که ایران و ونزوئلا همکاریهای نزدیک سیاسی اقتصادی نزدیکی داشته و دو کشور بهرغم اعتراضات داخلی، بارها بهطور علنی از سیاستهای حکومتی یکدیگر دفاع کردهاند، صورت گرفته است.
پس از پیام اخیر ترامپ، دولت ونزوئلا با اعلام همبستگی کامل با ایران، نسبت به اظهارات اخیر مقامهای آمریکا علیه تهران ابراز نگرانی عمیق کرد و این مواضع را «تنشزا و تهدیدکنندۀ صلح بینالمللی و ثبات منطقهای» دانسته بود.
حملهٔ روز ۱۳ دیماه آمریکا به ونزوئلا هم با واکنش مقامهای ایران مواجه شد و وزارت خارجه جمهوری اسلامی این حمله را «نقض فاحش حاکمیت ملی» و «تمامیت سرزمینی» این کشور خواند و آن را به شدت محکوم کرد.
اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز با انتقاد از سازمان ملل در رابطه با حملۀ آمریکا به ونزوئلا گفته است: «الان ببینید سازمان ملل چه خاصیتی دارد که اینها به سمت ونزوئلا رفتهاند، مگر ونزوئلا چه کرده است که اینها برای بیرون کردن مادورو رئیسجمهور آنجا لشکرکشی کردهاند.»
رهبر جمهوری اسلامی سال ۱۴۰۱ در دیدار با مادورو و هیئت همراه او که به ایران سفر کرده بودند، گفته بود: «دو کشور با هیچ کشوری اینگونه روابط نزدیک ندارند. جمهوری اسلامی نشان داده در مواقع خطر، خطر میکند و دست دوستان خود را میگیرد.»
با این حال شماری از کاربران نوشتهاند که جمهوری اسلامی نتوانست از متحدان نزدیک خود در سوریه و لبنان محافظت کند و بعد از سقوط ۱۱ روزۀ بشار اسد، حالا حکومت مادورو نه تنها ظرف چند ساعت سقوط کرد، بلکه آمریکا قرار است او را محاکمه هم کند.
سرعت تحولات برای متحدان جمهوری اسلامی در منطقه از جمله درگیری عربستان سعودی و امارات متحده عربی در یمن و سقوط حکومت مادورو و نیز ادامۀ اعتراضات سیاسی-اقتصادی در ایران و پیام بیسابقۀ یک رئیسجمهور آمریکا در حمایت عملی از آنها، بسیاری از کاربران را غافلگیر کرده است.
شماری از کاربران نزدیک به حاکمیت از جمله علی قلهکی، نسبت به عواقب «اقتصادِ ضعیف» و نارضایتی مردمی ناشی از آن هشدار داده و نوشتهاند: «ونزوئلا حداقل ۱۳ سال درگیرِ مشکلات شدید اقتصادی بود؛ همین معضل کاری کرد که کمتر از ۱۲ ساعت هم در مقابل حمله آمریکا نتوانست مقاومت کند.»
کاربران دیگری نیز نوشتهاند که مقبولیت و مشروعیت حکومت نزد مردم نیز نباید نادیده گرفته شود و وضعیت نابسامان اقتصادی تنها عامل سقوط مادورو نبود.
محمد آقازاده، روزنامهنگار، در این زمینه نوشته است: «در روابط بینالملل قانون جنگل یعنی زور حکم میکند، سقوط نظم حاکم بر ونزوئلا نشانهٔ غلبهٔ زور بر ضعف است. نارضایتی مردم از تورم افسارگسیخته این کشور را ضعیف و آمادهٔ تسخیر آمریکا کرد. رضایت مردم تنها سپر دفاعی در برابر زور است و نه لابد برعکساش.»
شماری از کاربران نیز همزمانی تقریبی شروع سال ۲۰۲۶ میلادی با سقوط حکومت مادورو را به فال نیک گرفته و آرزوی مشابهی را برای حکومت جمهوری اسلامی بهدلیل «بیکفایتی»، «فساد»، «خشونت گسترده» و «عدم پاسخگویی» مقابل شهروندان ابراز کردهاند.
برخی دیگر نیز با توجه به بدهی کلان ونزوئلا به ایران نوشتهاند که ایران نه تنها در سوریه، بلکه در ونزوئلا هم موفق به دریافت بدهی خود از این کشور نشد.
رئیس پیشین کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی ۲۶ آذرماه، همزمان با افزایش فشارهای آمریکا بر ونزوئلا، خواستار روشن شدن تکلیف «بدهی» کاراکاس به تهران شده بود.
حشمتالله فلاحتپیشه، که سه دوره نماینده مجلس بود، در شبکهٔ ایکس به تجربۀ سقوط حکومت بشار اسد در سوریه اشاره کرد و نوشت: «تکليف قانونی بازگشت بیش از دو میلیارد دلار طلب ایران از ونزوئلای مادورو را الان روشن کنید.»
