دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز شنبه ۱۳ دی تأیید کرد که «حملهای بزرگ و موفقیتآمیز» به خاک ونزوئلا انجام شده و نیکلاس مادورو و همسرش دستگیر و از کشورش خارج شدهاند.
ساعتی بعد، آقای ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز از انتقال مادورو و همسرش با ناو جنگی به سمت نیویورک خبر داد.
شبکه آمریکایی سیبیاس روز شنبه گزارش داد که رئیس جمهور ونزوئلا را نیروهای ویژه آمریکایی موسوم به «دِلتا فورس» دستگیر کردهاند.
در حالی که یک سناتور آمریکایی به نقل از مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، حرف از محاکمه مادورو زده است، گزارشهایی هم در دستکم دو رسانه غربی از جمله اسکاینیوز منتشر شده حاکی از این که او با توافق با آمریکا از قدرت کنارهگیری کرده است.
پیشتر دولت ونزوئلا در بیانیهای اعلام کرده بود که «تهاجم نظامی بسیار جدی» ایالات متحده را محکوم میکند. مادورو همچنین در کل کشور وضعیت اضطراری اعلام کرده بود.
چند رسانه آمریکایی هم از جمله فاکسنیوز و سیبیاس گفته بودند که آمریکا در ونزوئلا «دست به حمله نظامی زده است».
ترامپ صبح شنبه در پیامی در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشیال، نوشت: «ایالات متحده با موفقیت حملهای بزرگ علیه ونزوئلا و رهبرش، پرزیدنت نیکلاس مادورو، انجام داد که به اتفاق همسرش دستگیر و از کشور خارج شده است».
ساعاتی بعد دونالد ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز گفت نیکلاس مادورو و همسرش سیلیا فلورس با ناو جنگی «ایوو جیما» در راه نیویورک هستند.
ناو «ایوو جیما» یک ناو تهاجمی آبی–خاکی نیروی دریایی آمریکا است که عمدتاً برای انتقال تفنگداران دریایی و بالگردها در دهه ۱۹۶۰ طراحی شد. این ناو بهخاطر عملیاتهایش در جنگ ویتنام و نیز بهعنوان کشتی بازیابی مأموریتهای فضایی آپولو شناخته میشود.
برخی گزارشها از خارج کردن آنها از خاک ونزوئلا با یک بالگرد و انتقال به ناو جنگی حکایت دارد.
ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز همچنین گفت که یک هفته پیش از مادورو خواسته بود تسلیم شود. او گفت: «در واقع خودم با او صحبت کردم، اما گفتم باید دست بکشی. باید تسلیم شوی.»
رئیسجمهور ایلات متحده در گفتوگو با فاکسنیوز همچنین گفت بازداشت مادورو را بهصورت زنده تماشا کرده و افزود قرار بود عملیات چهار روز زودتر انجام شود، اما شرایط جوی مناسب نبودِ ضمن آنکه نیروهای آمریکا برای حمله دوم نیز آماده بودند.
همزمان دادستان کل آمریکا در شبکهٔ ایکس اعلام کرد که مادورو و همسرش نیکلاس مادورو به «توطئه تروریسم مواد مخدر»، «توطئه واردات کوکائین»، «در اختیار داشتن مسلسلها و ادوات انفجاری» و «توطئه برای در اختیار داشتن مسلسلها و ادوات انفجاری علیه ایالات متحده» متهم شدهاند و بهزودی در خاک آمریکا و در دادگاههای آمریکایی محاکمه خواهند شد.
نیکلاس مادورو، ۶۲ ساله، و راننده سابق اتوبوس، از ۱۲ سال پیش در ونزوئلا بر مسند قدرت تکیه داشت.
در انتخابات مناقشهبرانگیز مردادماه سال گذشته، هم حزب حاکم و هم مخالفان مدعی پیروزی شدند. مقامهای انتخاباتی ونزوئلا و دادگاه عالی این کشور در نهایت مادورو را پیروز اعلام کردند، اما برخلاف معمول، حاضر نشدند جزئیات آرا را منتشر کنند.
از سال ۱۹۸۹ یعنی نزدیک به چهار دهه پیش که نیروهای آمریکایی ژنرال مانوئل نوریهگا را در پاناما از قدرت پایین کشیدند، آمریکا دیگر دست به هیچ مداخله مستقیمی در آمریکای جنوبی نزده بود.
در پی انتشار ویدئوهایی از وقوع چند انفجار در پایتخت ونزوئلا که گفته میشود حدود ساعت دو بامداد شنبه رخ داد، خبرگزاریها از پرواز هواپیماها بر فراز کاراکاس در میانه ناآرامی و ستونهای دود در این شهر گزارش میدهند.
بر اساس بیانیه دولت ونزوئلا، این انفجارها علاوه بر شهر کاراکاس در سه ایالت میراندا و آراگوآ و لاگویارا رخ داده است.
خبرگزاری رویترز روز شنبه به نقل از شاهدان عینی در کاراکاس گزارش داد که برق شهر در نزدیکی یک پایگاه نظامی هوایی بزرگ در جنوب این شهر قطع شده و در بخشهایی از شهر ستونهای دود دیده و صداهایی بلند شنیده میشود.
ساعتی پس از آن همین خبرگزاری خبر داد که دولت ونزوئلا صبح شنبه وضعیت اضطراری اعلام کرده و از تمام گروههای سیاسی و مدنی خواسته است بسیج عمومی را آغاز کنند.
پیشتر یک خبرنگار شبکه آمریکایی سیبیاس در شبکه ایکس نوشته بود که حمله به خاک ونزوئلا «با دستور دونالد ترامپ» آغاز شده است، اما این خبر هنوز توسط منابع مستقل و رسمی تأیید نشده است.
هفتههاست که رئیس جمهور آمریکا از احتمال آغاز «قریبالوقوع» حملات زمینی به کارتلهای مواد مخدر در خاک ونزوئلا سخن گفته؛ اما وقوع چنین حملهای را تأیید نکرده بود تا روز ۹ دیماه که او حمله به «نخستین هدف زمینی» در ونزوئلا را تأیید کرد.
مدتی پیش و در پی افزایش فشار دولت ترامپ بر حکومت نیکولاس مادورو، خبرگزاری رویترز گزارش داده بود که ایالات متحده به دنبال آغاز فاز جدیدی از عملیات مرتبط با ونزوئلا است.
در همان زمان دو مقام آمریکایی گفته بودند که احتمالاً عملیات مخفیانه، مرحله اول اقدامات تازه علیه مادورو خواهد بود.
واکنش از سراسر دنیا
همزمان با انتشار خبر سقوط نیکولاس مادورو در ونزوئلا، واکنشها به این رخداد هم از سراسر دنیا آغاز شد، و جمهوری اسلامی که خود همچنان در ترس از حمله به سر میبرد یکی از اولین حکومتهایی بود که به آن واکنش نشان داد و آن را محکوم کرد.
دولت کوبا هم که از طرف دولت ترامپ با تحریمهای فراوان تحت فشار است روز شنبه اقدام تازه دولت آمریکا را «جنایتکارانه» و «تروریسم حکومتی علیه مردم» ونزوئلا خواند. ایران و کوبا هر دو از مهمترین متحدان مادورو بودند.
همزمان اما کرملین، قدرتمندترین متحد مادورو در آن سوی دنیا، خواستار توضیح دولت آمریکا درباره اتفاقات روز شنبه شده و تأکید کرده است که این گونه اقدامات «نقض غیرقابل قبول تمامیت ارضی کشوری مستقل» است.
این در حالی است که روسیه خود چهار سال است که به خاک اوکراین حمله کرده و اصرار دارد که زمینهای اشغالی این کشور را از آن خود کند.
در مقابل کار واکنش نشان دادن از طرف متحدان اروپایی آمریکا ظاهرا قدری دشوارتر است. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی این اتحادیه، روز شنبه مادورو را «فاقد مشروعیت» خواند اما در عین حال بر «خویشتنداری و احترام به قوانین بینالملل» تأکید کرد.
آلمان و بلژیک و ایتالیا نیز که هر سه عضو اتحادیه هستند هر یک جداگانه واکنش نشان داده و محتاطانه اعلام کردهاند که وضع را زیر نظر دارند.
گرچه در آبانماه گذشته ترامپ تأکید کرده بود که واشینگتن قصد ندارد در خاک ونزوئلا حملهای انجام دهد، یک ماه بعد مارکو روبیو، وزیر خارجه او، گفت که ونزوئلا به «پایگاه» جمهوری اسلامی ایران و حتی گروه حزبالله لبنان تبدیل شده است. علاوه بر این تمام نشانهها حاکی از آن بود که دولت ترامپ روزبهروز به حرکتی بزرگ علیه ونزوئلا نزدیک میشود.
دولت نیکولاس مادورو در مقابل دونالد ترامپ را بارها متهم کرد که در صدد است از طریق تغییر رژیم در این کشور به منابع گسترده نفتی ونزوئلا دست پیدا کند.
از بیش از دو ماه پیش تاکنون نیروهای آمریکایی در دریای کارائیب و نواحی شرقی اقیانوس آرام حملات متعددی را علیه قایقهای مظنون به قاچاق مواد مخدر انجام دادهاند؛ حملاتی که تاکنون جان دستکم ۱۰۷ تن را گرفته است.
