در ادامۀ گزارشها از وضعیت نامناسب زندانها در ایران، ارگان حقوق بشری هرانا مستقر در واشینگتن نیز از «اختلال» در تأمین برخی نیازهای اولیه زندانیان در زندانهای کشور خبر داد.
در این گزارش که روز چهارشنبه، ۲۰ اسفند، منتشر شده، آمده در پی تحولات ناشی از شرایط جنگی در ایران، گزارشها حاکی از «کمبود آب آشامیدنی مناسب، کاهش حجم و کیفیت غذا، محدود شدن فعالیت فروشگاههای زندان، کمبود دارو و کاهش خدمات درمانی» است.
هرانا در این گزارش، جزئیاتی از وضعیت زندانهایی چون تهران بزرگ، اوین، وکیلآباد مشهد، ارومیه، خورین، قزلحصار، خرمآباد و کرمانشاه منتشر کرده و نوشته مشکلات زندانیان در این زندانها «مشابه» است.
بر اساس این گزارش، در بسیاری از این زندانها آب مصرفی از «چاه» تأمین میشود و به گفته زندانیان سابق و فعلی این آب «برای آشامیدن مناسب نیست».
تأمین آب معدنی برای زندانیان در این شرایط به دلیل «کاهش ورود این کالا به زندانها و افزایش قیمت» آن دشوار شده است.
هرانا نوشته است: «قیمت هر بطری آب نیز به حدود ۲۵ هزار تومان رسیده است؛ رقمی که بنا بر گزارشها بسیاری از زندانیان توانایی پرداخت آن را ندارند.»
این خبرگزاری همچنین افزوده زندانیان «در اغلب این زندانها روزانه دو وعده غذا دریافت میکنند، اما حجم و کیفیت غذا نسبت به پیش از شرایط جنگی در ایران به طور قابل توجهی کاهش یافته است.»
کمبود کالا در فروشگاههای بسیاری از زندانها، تعطیلی برخی فروشگاهها برای چندین روز و یا فعالیت برخی از آنها با قفسههای تقریبا خالی برای چندین روز از دیگر نکات مورد اشاره در این گزارش است.
هرانا میگوید تراکم بالای جمعیت در زندانها نیز فشار بیشتری بر زندانیان وارد کرده و «نگرانیهایی در خصوص وضعیت بهداشتی و معیشتی آنان ایجاد کرده است.»
گزارشهایی نیز از محدود شدن تماسهای تلفنی و ملاقات زندانیان با خانوادههایشان منتشر شده است.
بنیاد نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی، نیز پیش از این چندبار نسبت به وضعیت خطرناک زندانیان سیاسی و معترضان بازداشتشده که پس از حملات نظامی ایالات متحده و اسرائیل به ایران، پشت میلههای زندان گرفتار شدهاند، عمیقاً ابراز نگرانی کرد.
این بنیاد همچنین به برخی گزارشها از سوی برخی رسانههای حقوق بشری مبنی بر بحرانی شدن وضعیت در زندان اوین تهران اشاره کرده است: «مدیریت زندان دچار فروپاشی شده و کارکنان با قفل کردن درها، بندها را تخلیه کردهاند؛ وضعیتی که دسترسی زندانیان به فروشگاه زندان و مایحتاج اولیه را مختل کرده است. بر اساس همین گزارشها، در بند زنان اوین و بند هفت این زندان، توزیع غذا متوقف شده و تنها مقدار محدودی نان در اختیار زندانیان قرار گرفته است.»
«بنیاد نرگس محمدی» در عین حال نوشته بود که گزارشهای مشابه و مستقلی را از سوی خانوادههای زندانیان در زندانهای قزلحصار کرج و لاکان رشت دریافت و بهطور جداگانه راستیآزمایی کرده است؛ گزارشهایی که از بحران کمبود غذا، تعطیلی فروشگاهها و کاهش دسترسی به مراقبتهای پزشکی خبر میدهند.
در هفتهها و ماههای منتهی به آغاز جنگ، خانوادههای زندانیان، وکلا و فعالان حقوق بشر بارها نسبت به در خطر بودن جان زندانیان هشدار داده و خواهان آزادی یا دستکم اعطای مرخصی موقت به آنها در شرایط جنگی شد بودند.