نشریۀ اکونومیست در گزارشی از تغییر ماهیت گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی ایران موسوم به «محور مقاومت» خبر داد.

در این گزارش تحلیلی، رویکرد فعلی و پیشین مهمترین گروه‌های تحت حمایت ایران در منطقه‌ خاورمیانه شامل حزب‌الله لبنان، حوثی‌های یمن، شبه‌نظامیان شیعۀ عراق و گروه فلسطینی حماس بررسی و مقایسه شده است.

به نوشتۀ اکونومیست، رویکرد حزب‌الله تضعیف‌شدۀ تحت رهبری نعیم قاسم با دوران رهبری حسن نصر‌الله قابل قیاس نیست. بر این اساس، در حالی‌که این گروه شیعی لبنانی تا حدود سه سال پیش، با تکیۀ ایدئولوژیک به جمهوری اسلامی و در اختیار داشتن حدود ۱۰۰ هزار موشک و راکت، تهدیدی جدی برای اسرائیل به‌حساب می‌آمد، پس از کشته‌شدن حسن نصر‌الله و بسیاری از فرماندهان شناخته‌شده‌اش، تحت رهبری نعیم قاسم قرار گرفت؛ فردی که به نوشتهٔ اکونومیست، به‌ هیچ‌وجه از نفوذ و محبوبیت رهبر پیشین برخوردار نیست.

این نشریه همچنین با اشاره به از دست‌رفتن بخش زیادی از مهمات و تسلیحات این گروه، و فشار دولت لبنان برای خلع‌سلاح حزب‌الله، نتیجه‌ گرفته که نقش این گروه در قبال ایران، کاملاً تغییر کرده و در واقع تلاش تهران برای حفظ آن، نه از نگاه راهبردی، که بیشتر از جنبۀ حیثیتی است.

اکونومیست در مورد حوثی‌ها هم اشاره کرده که بر خلاف حزب‌الله لبنان، این گروه از آغاز فعالیت، رویکردی «مستقل» داشته و همواره هم بر آن پافشاری کرده است. این نشریه البته یادآوری کرده که در ماه‌های گذشته و در طول جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران، حوثی‌ها حملاتی را به اسرائیل و عربستان انجام دادند، اما این نباید به «تبعیت کامل و راهبردی» از تهران تعبیر شود.

در مورد گروه‌های شیعه عراق هم، اکونومیست می‌نویسد اختلاف‌نظر برخی رهبران مذهبی این گروه‌ها با تهران بیشتر شده و در حال حاضر، نگاه عمدۀ این گروه‌های شبه‌نظامی، بیش از تهران، معطوف به دولت مرکزی در بغداد است و روند ادغام برخی از این گروه‌ها در ارتش رسمی عراق هم آغاز شده است.

اکونومیست با اشاره به سنی‌مذهب بودن حماس، از ابتدا حضور این گروه در «محور مقاومت» را «عجیب و متفاوت» توصیف، و از جمله اشاره کرده که این گروه در جریان جنگ جاری ایران، از تهران خواسته بود که از حمله به کشورهای عربی منطقه اجتناب کند.

این نشریه در نهایت نتیجه‌گیری کرده که با توجه به محدودیت امکانات و منابع مالی تهران، بازسازی «محور مقاومت» به شکل مورد نظرش، کار آسانی نخواهد بود.

اکونومیست استدلال کرده که از یک منظر می‌توان وضعیت فعلی را با سال‌های پایانی اتحاد شوروی مقایسه کرد؛ دورانی که کاهش حمایت مالی و همه‌جانبۀ مسکو از کشورهای اقماری‌اش، دور شدن تدریجی اما پیوستۀ آن‌ها را به‌دنبال داشت.

رئیس‌جمهور آمریکا روز دوشنبه ۱۳ مهر گفت که ایالات متحده به‌دلیل «برخی تهدیدها» همه بمب‌افکن‌های بی-۱ را از پایگاه هوایی فرفورد در بریتانیا خارج کرده است

دونالد ترامپ در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «برخی تهدیدها وجود داشت و ما به‌جای این‌که دشمن را وسوسه کنیم، دشمن را دستگیر می‌کنیم و شکست می‌دهیم، اما چرا باید آن‌ها را آن‌جا نگه داریم؟ بنابراین کمی جابه‌جایشان کردیم، نه خیلی دور».

او توضیح نداد که این تهدیدها چه بوده‌اند.

وزارت دفاع ایالات متحده روز ۱۲ مهرماه تأیید کرد که تمام بمب‌افکن‌های آمریکایی از پایگاه فرفورد در بریتانیا به آمریکا بازگردانده شده‌اند.

پنتاگون در بیانیه خود تأیید کرده که این اقدام در چند روز گذشته انجام شده و تمام بمب‌افکن‌هایی که در عملیات مربوط به جنگ ایران مورد استفاده قرار گرفته بودند به پایگاه‌های اصلی خود بازگشته‌اند.

پایگاه هوایی سلطنتی فرفورد در جنوب غربی بریتانیا که در اختیار ارتش آمریکا بود هفته گذشته با بازداشت چند مرد مشکوک به اقدامات غیرقانونی در نزدیکی آن در صدر اخبار قرار گرفت.

این افراد که یک تبعه ایرانی- بریتانیایی نیز در میان آن‌ها بعد، بعد به قید وثیقه آزاد شدند.

اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا،‌ گفته که «نشانه‌هایی قوی‌» از ارتباط ایران با فعالیت مشکوک در نزدیکی این پایگاه هوایی وجود دارد.

حکومت ایران این اتهام را «قویاً» رد و سفیر بریتانیا در تهران را هم برای اعتراض احضار کرد.

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین در پاسخ به پرسشی در مورد احتمال دست داشتن ایران حادثه پرواز فلای‌دوبی، گفت که «شخصا چنین فکر می‌کند».

این اظهارات در حالی است که جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، روز دوشنبه گفت که هیچ مدرک قطعی دال بر دخالت ایران در این حادثه ندیده است.

یک پرواز فلای‌دوبی روز هشتم مهر با ۱۷۴ سرنشین، که بیشتر آن‌ها اسرائیلی بودند، از دوبی راهی تل‌آویو بود که کمک‌خلبان به خلبان اصلی حمله کرد. هواپیما هنگام عبور از آسمان عربستان سعودی ظرف حدود ۳۰ ثانیه بیش از ۱۶ هزار پا، معادل حدود پنج هزار متر، ارتفاع از دست داد.

بابک امیرخسروی، از چهره‌های سرشناس چپ ایران و بنیانگذار «حزب دموکراتیک مردم ایران»، در پاریس درگذشت.

آقای امیرخسروی متولد سوم شهریور ۱۳۰۶ در تبریز بود و هنگام مرگ ۹۹ سال داشت.

این فعال سیاسی که دانش‌آموخته مهندسی راه و ساختمان از دانشکده فنی دانشگاه تهران، و دارای مدرک دکترا در اقتصاد سیاسی از دانشگاه هومبولت برلین بود، در سال ۱۳۲۴ به حزب توده ایران پیوست که تا پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ از کادرهای برجستۀ آن بود.

بابک امیرخسروی که در پاریس اقامت داشت، بلافاصله پس از انقلاب به ایران برگشت و اقدام به سازماندهی تشکیلات حزب توده در شهرستان‌ها کرد. او در سال ۱۳۶۱7 در اوج زد و خوردهای انقلابیون مسلمان با احزاب چپ و گروه‌های چریکی، ایران را ترک کرد و به فرانسه رفت.

این فعال سیاسی در سال ۱۳۶۳ از حزب توده جدا شد و در سال ۱۳۶۵، «حزب دموکراتیک مردم ایران» را بنیان گذاشت. او در سال ۲۰۰۴ نیز یکی از پایه‌گذاران اتحاد جمهوری‌خواهان بود.

کتاب «زندگینامه سیاسی بابک امیرخسروی» شرح هفت دهه فعالیت‌های سیاسی او در ایران و خارج از کشور است.

رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید آنچه باعث افزایش قیمت گازوئیل شده دیگر ربطی به تنگهٔ هرمز ندارد، چرا که به گفتهٔ او، اکنون مقادیر بی‌سابقه‌ای نفت تقریباً به‌صورت روزانه از این آبراه خارج می‌شود.

دونالد ترامپ روز دوشنبه ۱۳ مهر با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی خود، تروث‌سوشال، افزایش قیمت گازوئیل را به «پالایشگاه‌ها» مرتبط دانست و نوشت: «پالایشگاه‌های روسیه توسط اوکراین هدف قرار می‌گیرند و پالایشگاه‌های ما که در ایالت‌های آبی (دموکرات‌نشین) مانند کالیفرنیا، توسط "دمکرات‌های احمق" تعطیل می‌شوند».

اشاره رئیس‌جمهور آمریکا به گزارش‌هایی است که در روزهای اخیر از افزایش میزان خروج نفت از تنگهٔ هرمز منتشر شده است. شرکت کپلر، ناظر بر کشتیرانی جهانی، روز ۱۳ مهر گفت که داده‌هایش نشان می‌دهد صادرات نفت خاورمیانه، بدون احتساب ایران، طی هفته گذشته، با وجود حملات به کشتی‌ها در تنگهٔ هرمز، از سطح پیش از جنگ فراتر رفته است.

با وجود افزایش میزان خروج نفت از تنگهٔ هرمز، قیمت جهانی نفت در محدوده ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است.

مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا بعدازظهر دوشنبه ۱۳ مهر از وقوع سه حادثه برای چند کشتی عبوری از تنگهٔ هرمز خبر داد.

این نهاد ناظر بر کشتیرانی جهانی گفته است که دو تانکر روز یکشنبه هنگام عبور از هرمز، با پرتابه‌های ناشناس هدف حمله قرار گرفتند. یکی از این تانکرها حامل گاز مایع (ال‌پی‌جی) بوده و در مسیر ورودی به تنگهٔ هرمز هدف قرار گرفت.

مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا همچنین گفته که با تأخیر گزارشی درباره حمله به یک نفتکش در تنگهٔ هرمز در روز شنبه دریافت کرده است.

در حادثه دیگری به گفته این مرکز، سپاه پاسداران روز دوشنبه به نفتکشی در مسیر ورودی به تنگهٔ هرمز در ۱۱ مایلی شمال خصب در عمان هشدار داد و به دنبال این هشدار، نفتکش یادشده مسیر خود را تغییر داد.

حملات به کشتی‌ها در تنگهٔ هرمز در حالی ادامه دارد که گزارش‌ها حاکی از افزایش میزان خروج نفت بیشتری از این آبراه حیاتی طی روزهای اخیر است. آمریکا و ایران هر دو مدعی کنترل بر تنگهٔ هرمز هستند.

سخنگوی سپاه پاسداران هفته گذشته در تلویزیون رسمی ایران گفته بود: «مدت زیادی است کشتی‌های کوچکی که می‌‌خواهند رد شوند را مورد اصابت قرار می‌دهیم و مانع رد شدن آن‌ها می‌شویم، ولی آمریکا مدتی است که پاسخ نمی‌دهد».

حسین محبی همچنین تأکید کرده بود که «در هر ۲۴ ساعت در تنگهٔ هرمز درگیری نظامی وجود دارد».

رسانه‌های ایران روز دوشنبه ۱۳ مهر گزارش دادند که مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در نامه‌ای به مجلس شورای اسلامی، مهرداد اخلاقی را به عنوان گزینه پیشنهادی برای تصدی وزارت دفاع معرفی کرد.

رسانه‌ها از مهرداد اخلاقی به عنوان یکی از مدیران ارشد وزارت دفاع نام بردند که پیشتر مدیرعامل سازمان صنایع هوافضای سپا پاسداران انقلاب اسلامی بوده است.

نام مهرداد اخلاقی در فهرست افراد تحریم‌‌شده تحت قطعنامه ۱۷۳۷ سازمان ملل متحد به چشم می‌خورد که در سال ۱۳۸۵ تصویب شد. او در آن زمان به عنوان مدیرعامل «گروه صنعتی شهید باقری» و نقش داشتن در برنامهٔ موشک‌های بالستیک جمهوری اسلامی تحریم شده بود.

آقای اخلاقی از همان زمان در فهرست تحریم‌های اتحادیه اروپا و وزارت خزانه‌داری آمریکا قرار دارد.

نام گزینه وزارت دفاع ایران پیشتر در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۳، و به‌دنبال انقضای تحریم‌های هدفمند علیه ایران، از فهرست سازمان ملل حذف شده بود؛ اما ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵، به عنوان بخشی از روند بازگرداندن تحریم‌ها علیه ایران، مجدداً در فهرست سازمان ملل قرار گرفت.

عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع پیشین ایران بود که در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند سال ۱۴۰۴ کشته شد. پس از کشته شدن او مجید ابن‌الرضا به عنوان سرپرست وزارت دفاع معرفی شده بود.

رسانه‌های ایران گزارش داده‌اند که آخرین مراحل تخریب مجموعه زندان رجایی‌شهر که به نام «زندان گوهردشت» هم معروف بود، روز یکشنبه ۱۲ مهر انجام شد.

نام زندان گوهردشت در جمهوری اسلامی به‌ویژه با سرکوب‌های سیاسی دهه‌های مختلف از جمله اعدام‌های دسته‌جمعی زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ گره خورده است.

این زندان تا قبل از تعطیلی در سال ۱۴۰۲ همچنان محل اجرای احکام اعدام برخی زندانیان سیاسی بود. طی دهه‌های اخیر بسیاری از زندانیان سیاسی نیز دوران محکومیت خود را در این زندان سپری کرده‌ بودند.

گروه‌ها و فعالان حقوق‌بشر پیش‌تر هشدار داده بودند که تخریب زندان رجایی‌شهر می‌تواند شواهد مربوط به کشتار سال ۱۳۶۷ و اعدام‌های دهه‌های بعد را از بین ببرد. از جمله محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق‌بشر ایران، «نابودی شواهد» را یکی از انگیزه‌های اصلی تعطیلی و تخریب زندان رجایی‌شهر دانسته بود.

مقام‌های قضایی جمهوری اسلامی هدف از تخریب این زندان را اجرای مصوبه‌ مجلس برای خروج تمام زندان‌ها از بافت شهری و توسعه شهری کرج عنوان کرده‌اند.

زمین این مجموعه ۶۰ هکتار عنوان شده و حیدر آسیابی، رئیس سازمان زندان‌های ایران، گفته است که این محل به بخش‌های تجاری، مسکونی، آموزشی و اداری تغییر کاربری خواهد داد.

کارل دایسروث، دانشمند آمریکایی، و پیتر هگمان و گئورگ ناگل، دانشمندان آلمانی، روز دوشنبه ۱۳ مهر به دلیل کشفیات خود درباره نور و «اپتوژنتیک» که به درک بهتر نحوه عملکرد مغز کمک کرده، برنده «جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۲۰۲۶» شدند.

مجمع نوبل دانشگاه پزشکی مؤسسه کارولینسکای سوئد اعلام کرد دایسروث ۵۴ ساله، هگمان ۷۱ ساله و ناگل ۷۳ ساله به دلیل «کشفیات مربوط به کانال‌های یونی فعال‌شونده با نور و اپتوژنتیک» برای دریافت این جایزه انتخاب شده‌اند.

توماس پرلمان، دبیرکل مجمع نوبل در مؤسسه کارولینسکا، گفت اپتوژنتیک «این امکان را فراهم می‌کند تا بتوان فعالیت تک‌تک یاخته‌های عصبی در مغز زنده را روشن یا خاموش کرد».

پرلمان افزود: «این روش اکنون در آزمایشگاه‌های سراسر جهان برای کشف اسرار مغز مورد استفاده قرار می‌گیرد.»

در آزمایش‌های بالینی، پژوهشگران با وارد کردن یک پروتئین حساس به نور به شبکیه چشم، در تلاش‌اند بینایی افرادی را که بر اثر بیماری «رتینیت پیگمنتوزا» (شبکیه‌آماس رنگیزه‌ای) نابینا شده‌اند، بازگردانند.

پژوهشگران همچنین امیدوارند اپتوژنتیک بتواند کاشت حلزون گوش را بهبود دهد و در مقایسه با دستگاه‌های الکتریکی کنونی، امکان تحریک دقیق‌تر عصب شنوایی را فراهم کند.

بر اساس سنت جایزه نوبل، جایزه فیزیولوژی یا پزشکی آغازگر اعلام سالانه جوایز نوبل است و طی روزهای آینده برندگان جوایز فیزیک، شیمی، ادبیات، صلح و اقتصاد نیز معرفی خواهند شد.

دایسروث، هگمان و ناگل جایزه نقدی ۱۲ میلیون کرون سوئد، معادل حدود ۱.۲ میلیون دلار، را میان خود تقسیم خواهند کرد.

مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، در واکنش به اعدام علیرضا سپاهی، از معترضان اعتراضات دی‌ماه در اصفهان، روز دوشنبه ۱۳ مهر پیامی منتشر کرد.

او در این پیام درباره نحوه رفتار با متهمان و عدم رعایت دادرسی عادلانه در ایران ابراز «نگرانی‌های جدی» کرده است.

پس از اعلام اعدام علیرضا سپاهی، بامداد دوشنبه بستگان علیرضا رئیسی نیز از اعدام این معترض دی‌ماه در شبکه‌های اجتماعی خبر داده‌اند.

علیرضا سپاهی پیش‌تر قرار بود بامداد سه‌شنبه، ۶ مرداد ۱۴۰۵، همراه با ابوالفضل سپاهی بادجانی و امیرحسین صفری حسین‌آبادی اعدام شود، اما پیش از انتقال به محل اجرای حکم دچار سکته شد و به‌دلیل وخامت وضعیت جسمانی به بیمارستان انتقال یافت. او دو روز بعد، پس از دریافت خدمات درمانی، به زندان دستگرد اصفهان بازگردانده شده بود.

مای ساتو در پیام تازه خود در شبکه‌های اجتماعی نوشت که «مردم اصفهان شب ۵ مرداد تا سپیده‌دم در میدان علیخانی ماندند تا مانع اعدام سه معترض شوند»؛ میدانی که به گفته او برای اجرای اعدام در ملأعام آماده شده بود و نیروهای امنیتی نیز در اطراف آن حضور گسترده داشتند.

خانم ساتو توضیح داد: «مردم برای جلوگیری از اعدام‌ها به آنجا شتافتند. نیروها با خشونت و نیروی مرگبار با آنها برخورد کردند. با این حال، مردم ماندند و تا آخرین لحظه از تلاش برای نجات جان این افراد دست برنداشتند. جمع شدن برای درخواست حفظ جان یک انسان جرم نیست. به‌ویژه در برابر اعدام در ملأعام که خلاف حقوق بشر بین‌الملل است.»

او افزود دو نفر از سه محکوم آن شب در برابر خانواده‌ها و حاضران اعدام شدند، اما علیرضا سپاهی پس از بروز حمله قلبی به بیمارستان منتقل شد و اجرای حکم او به تعویق افتاد اما علیرضا سپاهی سرانجام بامداد ۱۳ مهر اعدام شد.

گزارشگر ویژه سازمان ملل نوشت: «هیچ‌کس نباید با چنین مجازاتی رو‌به‌رو شود و هیچ جامعه‌ای نباید مجبور به تماشای آن شود.»

او همچنین گفت پرونده سپاهی با «نگرانی‌های جدی» درباره نحوه رفتار با متهمان و موضوع رعایت دادرسی عادلانه همراه بوده و به گزارش‌هایی درباره شکنجه او و اعضای خانواده‌اش اشاره کرد.

به گفته او، با وجود پذیرش درخواست تجدیدنظر سپاهی در ۱۱ شهریور و ارجاع پرونده برای رسیدگی مجدد، حکم اعدام او در حالی اجرا شد که وکیلش همچنان در پی بازبینی پرونده بود.

مای ساتو اعدام در ملأعام را مصداق رفتار «ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز» خواند و گفت هیچ جامعه‌ای نباید مجبور به تماشای چنین مجازاتی شود.

او توضیح داد که «اعدام در ملأعام، مرگ را به یک نمایش بدل می‌کند و تمام جامعه را در معرض خشونت دولتی قرار می‌دهد.»

بیشتر در این باره:

قوه قضائیه علیرضا سپاهی و علیرضا رئیسی، دو معترض دی‌ماه در اصفهان، را اعدام کرد

رسانه‌ها در ایران از ‌حمله «تروریستی» به واحد گشت انتظامی در بمپور استان سیستان و بلوچستان و کشته‌شدن دو پلیس خبر می‌دهند.

بر اساس اطلاعیه پلیس که صبح دوشنبه ۱۳ مهر منتشر شده، یک واحد گشت انتظامی پاسگاه نوکجو فرماندهی انتظامی شهرستان بمپور در محور بمپور به ایرانشهر هدف حمله افراد مسلح قرار گرفته است.

در جریان این حمله، افراد مسلح به سمت نیروهای پلیس تیراندازی کردند که در پی آن، استوار دوم امیرحسین قاسمی و گروهبان یکم نظام دست‌گشاده، کشته شده و یک پلیس نیز مجروح شده است.

در این گزارش آمده که این نیروهای پلیس هنگام حمله «مشغول گشت‌زنی و تأمین امنیت» بودند.

با این حال پایگاه خبری حال‌وش که اخبار مربوط به بلوچ‌ها در ایران را پوشش می‌دهد، نوشته پیش از انتشار اطلاعیه پلیس، منابع این پایگاه و شاهدان عینی از هدف قرار گرفتن دو دستگاه خودروی هایلوکس متعلق به نیروهای نظامی در بمپور خبر داده بودند.

بیشتر در این باره:

درگیری مسلحانه در زاهدان؛ سپاه می‌گوید شش عضو یک گروه «تروریستی» کشته شدند

بر اساس اطلاعات منابع، در جریان تیراندازی به یکی از خودروها «دست‌کم سه نفر از سرنشینان آن کشته شده بودند و تصاویر ارسال‌شده نیز نشان می‌داد این خودرو یک دستگاه هایلوکس تایلندی متعلق به پاسگاه بمپور بوده است».

شاهدان عینی حال‌وش در ادامه از «کشته‌شدن تمامی سرنشینان این خودرو خبر داده بودند، هرچند شمار دقیق سرنشینان و تلفات آن در آن زمان به‌صورت مستقل مشخص نشده بود».

این پایگاه افزوده که بر اساس همان اطلاعات، «خودروی دوم در جریان تیراندازی واژگون شده» و درباره وضعیت سرنشینان آن اطلاعات دقیقی در دست نیست و اطلاعیه پلیس نیز تاکنون درباره خودروی دوم و وضعیت سرنشینان آن جزئیات بیشتری ارائه نکرده است.

هویت افراد مسلح، انگیزه حمله و جزئیات بیشتر درباره نحوه وقوع این رویداد همچنان مشخص نیست.

خبرگزاری تسنیم نزدیک به سپاه پاسداران، افراد مهاجم را «تروریست‌» و «مرتبط» با آمریکا و اسرائیل معرفی کرده اما شواهدی ارائه نکرده است.

تحولات امروز تازه‌ترین موارد از رشته‌ای از حملات و درگیری‌های مسلحانه در سیستان و بلوچستان طی کمتر از دو هفتهٔ گذشته است.

بیشتر در این باره:

ادامه درگیری‌های مسلحانه در سیستان و بلوچستان؛ «شش ساعت تیراندازی در راسک»

مدیرکل صلح و امنیت بین‌المللی وزارت خارجه جمهوری اسلامی روز یک‌شنبه، ۱۲ مهرماه، سفیر نروژ در تهران را برای اعلام «اعتراض رسمی» به فعالیت سامانه‌های اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در ایران به این وزارتخانه دعوت کرد.

وزارت خارجه نماینده نروژ را به عنوان «کشور ثبت‌کننده شبکه استارلینک در اتحادیه بین‌المللی مخابرات، آی‌تی‌یو» به این وزارتخانه خواسته است تا «به بی‌عملی نروژ در قبال فعالیت‌های غیرمجاز این سامانه در قلمروی ایران» اعتراض کند.

به نوشته خبرگزاری ایسنا، محمد حسن‌نژاد، مدیرکل در وزارت خارجه ایران، همچنین خواستار «اقدام موثر و فوری دولت نروژ جهت توقف اقدامات ناقض حاکمیت و امنیت ملی ایران به واسطه فعالیت‌های غیرمجاز سامانه استارلینک»‌ شده است.

ایران تاکنون چند بار به هیئت مقررات رادیویی اتحادیه مخابرات بابت فعالیت استارلینک در ایران اعتراض کرده،‌ از جمله در تازه‌ترین نشست این هیئت در ژوییه سال جاری میلادی.

در گزارش این نشست درباره بررسی خواسته جمهوری اسلامی به‌روشنی اشاره شده است که حکومت ایران به دلیل «ساختار این ابزار کوچک قادر به شناسایی یا مکان‌یابی تمام ترمینال‌های استارلینک در قلمروی سرزمینی وسیع» ایران نیست.

این نکته‌ای است که هفته گذشته معاون وزیر ارتباطات ایران نیز در مصاحبه‌ای به آن اذعان کرده بود. به گفته محمد حافظ حکمی، از آنجا که «استارلینک به عنوان ابزار جدید حاکمیت‌گریز، اساسا دیگر مبتنی بر شبکه ما نیست» حکومت برای قطع کردن آن مجبور است کل برق یک منطقه را قطع کند.

حکمی همچنین هشدار داده بود که «فراگیری استارلینک میخ آخر را بر تابوت حکمرانی فضای مجازی می‌کوبد».

جمهوری اسلامی در یک دهه گذشته در برخورد با اعتراضات مردمی به عنوان اولین ترفند به قطع دسترسی مردم به اینترنت متوسل می‌شود، ترفندی که با فراگیری استارلینک در کشور می‌تواند به طور کامل بی‌اثر شود.

شبکه استارلینک در ایران پس از آن بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفته که سفیر اسرائیل در سازمان ملل با یک دستگاه از این ابزار در صحن مجمع عمومی به سراغ نماینده ایران رفت و توجه تمام رسانه‌ها را به خود جلب کرد.

محمدامین آقامیری، رئیس مرکز ملی فضای مجازی، روز دوشنبه ۱۳ مهر مدعی شد جمهوری اسلامی در جریان اعتراضات دی‌ماه سال گذشته توانسته بود «به‌صورت مدیریت‌شده» پایانه‌های استارلینک را از کار بیندازد.

او گفت جمهوری اسلامی همچنین فناوری‌های دیگری برای شناسایی و جلوگیری از فعالیت این پایانه‌ها در اختیار دارد، اما جزئیاتی درباره شیوه از کار انداختن استارلینک یا میزان موفقیت آن ارائه نکرد.

آقامیری همچنین گفت اگر از زیرساخت‌های اینترنت ماهواره‌ای «به عنوان ابزار جنگی» استفاده شود، این زیرساخت‌ها می‌توانند به گفته او «هدف نظامی مشروع» تلقی شوند و افزود جمهوری اسلامی برای مواجهه با چنین شرایطی آمادگی دارد.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی همچنین اذعان کرد که «هوش مصنوعی در حوزه‌های مختلفی از جمله آموزش، سلامت، تولید محتوا و رسانه وارد شده و دستگاه‌های مختلف درگیر آن هستند.»

او گفت که «بنابراین باید سازوکار تنظیم‌گری متناسب با این شرایط طراحی شود.»

بیشتر در این باره:

وقتی شدت سرکوب در ایران دامن استارلینک را هم می‌گیرد

وزارت دفاع ایالات متحده روز یک‌شنبه، ۱۲ مهرماه، تأیید کرد که تمام بمب‌افکن‌های آمریکایی از پایگاه فرفورد در بریتانیا به آمریکا بازگردانده شده‌اند.

پنتاگون،‌ مقر وزارت دفاع آمریکا، در بیانیه خود تأیید کرده که این اقدام در چند روز گذشته انجام شده و تمام بمب‌افکن‌هایی که در عملیات مربوط به جنگ ایران مورد استفاده قرار گرفته بودند به پایگاه‌های اصلی خود بازگشته‌اند.

بر اساس این بیانیه، خبر مربوط به انتقال جنگنده‌ها با هدف حفظ امنیت پرسنل و تجهیزات نظامی، اکنون چند روز پس از این نقل و انتقالات منتشر شده است.

پایگاه هوایی سلطنتی فرفورد در جنوب غربی بریتانیا که در اختیار ارتش آمریکا بود هفته گذشته با بازداشت چند مرد مشکوک به اقدامات غیرقانونی در نزدیکی آن در صدر اخبار قرار گرفت.

روز یک‌شنبۀ گذشته، پنجم مهرماه، پلیس ضد تروریسم بریتانیا پنج مرد را که مسیر منتهی به این پایگاه در جنوب غربی بریتانیا را بسته بودند و ظاهراً مقادیری بنزین و وسایل انفجاری در اختیار داشتند بازداشت کرد.

روز چهارشنبه همان هفته، اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا،‌ گفت که «نشانه‌هایی قوی‌» از ارتباط ایران با فعالیت مشکوکی وجود دارد که آخر هفتۀ پیش در نزدیکی پایگاه هوایی فِرفورد بریتانیا در جریان بود.

حکومت ایران این اتهام را «قویاً» رد کرد و سپس به احضار سفیر بریتانیا در تهران هم برای بیان مراتب اعتراض خود متوسل شد.

با این حال پلیس مبارزه با تروریسم در بریتانیا روز پنج‌شنبه، ۹ مهرماه، یک تبعه ایرانی بریتانیایی را در ارتباط با پرونده فعالیت‌های مشکوک در اطراف پایگاه هوایی فرفورد بازداشت کرد.

این تبعه ایرانی به همراه پنج نفری که پیشتر بازداشت شده بودند هم‌اکنون به قید وثیقه آزاد شده‌اند.

هنوز از انگیزه و هدف افرادی که تلاش داشتند به پایگاه نظامی فرفورد نزدیک شوند خبر موثقی منتشر نشده، و گزارش رسانه‌های بریتانیایی از تهدید تروریستی تا اقدام برای سرقت بنزین از این محل را دربرمی‌گیرد.

فرفورد تنها پایگاه هوایی در خاک بریتانیا بود که با اجازه دولت وقت این کشور به سرپرستی کی‌یر استارمر برای رفت‌وآمد جنگنده‌های آمریکایی در جنگ ایران استفاده می‌شد.

بیشتر در این باره:

نخست‌وزیر بریتانیا: نشانه‌های قوی از ارتباط ایران با حادثه پایگاه فرفورد وجود دارد

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، روز یکشنبه ۱۲ مهر پس از تلاش کمک‌خلبان یک هواپیمای عازم اسرائیل از دبی برای سرنگون کردن هواپیما، دستور بازبینی تدابیر امنیتی مربوط به پروازهای بین‌المللی به اسرائیل را صادر کرد.

دفتر نخست‌وزیری اسرائیل در بیانیه‌ای اعلام کرد نتانیاهو از شموئل بن‌عزرا، رئیس شورای امنیت ملی، خواسته است فردی را برای انجام «بررسی جامع همه جنبه‌های امنیتی هوانوردی غیرنظامی خارجی به مقصد اسرائیل» تعیین کند.

در اسرائیل درخواست‌ها برای تحقیق درباره نقص امنیتی که به کمک‌خلبان پرواز فلای‌دبی از دبی به تل‌آویو اجازه داد روز چهارشنبه پس از ضربه زدن با چاقو به خلبان هندی، برای سرنگون کردن هواپیما تلاش کند، افزایش یافته است.

رسانه‌های اسرائیلی گزارش داده‌اند که کمک‌خلبان قصد داشته هواپیما را در خاک اسرائیل سرنگون کند.

منتقدان بر این پرسش تمرکز کرده‌اند که چگونه خلبانی از کشوری که با اسرائیل روابط دیپلماتیک ندارد، توانسته است برای هدایت پروازی به مقصد تل‌آویو تأیید صلاحیت شود. رسانه‌ها می‌گویند این کمک‌خلبان عمانی است اما امارات متحده عربی و عمان هنوز به شکل رسمی این موضوع را تأیید نکرده‌اند.

دادستان کل امارات متحده عربی روز یکشنبه اعلام کرد تحقیقات دربارهٔ حادثهٔ پرواز فلای‌دبی به مقصد اسرائیل نشان می‌دهد کمک‌خلبان قصد انجام «اقدام تروریستی» و در دست گرفتن کنترل هواپیما را داشته است.

میری رگو، وزیر حمل‌ونقل اسرائیل، مسئولیت این نقص امنیتی را رد کرد و گفت نظارت امنیتی بر پروازهای شرکت‌های هواپیمایی خارجی در حوزه مسئولیت موساد و شین‌بت، نهادهای اطلاعات خارجی و داخلی اسرائیل، قرار دارد.

گزارشی که بازرس دولتی اسرائیل در سال ۲۰۲۴ منتشر کرد، نشان داده بود تقسیم مسئولیت روشنی درباره امنیت شرکت‌های هواپیمایی خارجی فعال در اسرائیل وجود ندارد و به دولت توصیه کرده بود این مسئله را برطرف کند.

بیشتر در این باره:

جزئیات تازه از حادثه پرواز فلای‌دبی؛ امارات این رویداد را «اقدام تروریستی» اعلام کرد

جمعی از دانشجویان دانشگاه خواجه‌نصیر روز یکشنبه ۱۲ مهر با در دست داشتن تصاویر و اسامی دانشجویان محروم از تحصیل، در لابی دانشکده ریاضی این دانشگاه دست به تحصن زدند.

این تحصن در اعتراض به احکام انضباطی صادرشده علیه شماری از دانشجویان و در واکنش به محرومیت آنان از تحصیل شکل گرفته است.

کانال تلگرامی «دانشجویان متحد» روز چهارشنبه هشتم مهر خبر داده بود که ماموران حراست از ورود چند دانشجو به محوطه دانشگاه جلوگیری کرده‌اند.

براساس این گزارش، تعدادی از دانشجویان ممنوع‌الورود پرونده‌ای در کمیته انضباطی دارند و برخی نیز از بازداشت‌شدگان پس از اعتراضات دیماه هستند که پس از آزادی قصد بازگشت به دانشگاه را داشته‌اند.

خبرگزاری دانشجو، نزدیک به حکومت ایران، خبر داده که علیرضا جعفری آثار، دانشجوی ورودی ۱۴۰۰ کارشناسی فیزیک، سیدمحمد سیدعبودی، دانشجوی ورودی ۱۴۰۱ کارشناسی مهندسی برق، و حسین محمدی، دانشجوی ورودی ۱۴۰۱ کارشناسی ریاضی دانشگاه خواجه‌نصیر، با حکم کمیته مرکزی وزارت علوم، به «دو ترم محرومیت از تحصیل» محکوم شدند و ورود این دانشجویان به دانشگاه ممنوع شده است.

پیشتر گزارش‌هایی از منع ورود گسترده دانشجویان در برخی دانشگاه‌های دیگر از جمله دانشگاه الزهرا و شریف منتشر شده بود.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، روز یک‌شنبه، ۱۲ مهرماه، خبر داد که تهران قرار است «نکاتی تکمیلی درباره پیشنهادهای آمریکا به طرف مقابل منعکس» کند.

او در نشست خبری خود در این وزارتخانه با اشاره به این که «پیشنهادهای آمریکایی‌ها کم‌وبیش در راستای مواضع قبلی‌شان است» گفت که پیشنهادها «مشخصاً درباره مباحث هسته‌ای مطرح شده» اما «ما صراحتاً اعلام کردیم که تمرکز ما در این مرحله بر موضوع تنگه هرمز است».

او با این حال به جزئیات این «نکات تکمیلی» که حکومت ایران قرار است از طریق میانجی‌ها به آمریکا برساند اشاره نکرد.

ساعتی پیشتر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، در صحن علنی مجلس گفته بود که «آمریکایی‌ها اخیراً از طریق میانجی پیشنهادهایی مطرح کرده‌اند»، اما افزود که «دوران فرسایش زمان و دیکته کردن مطالبات یک‌طرفه گذشته است».

سخنگوی وزارت خارجه تکرار کرده است که ایران در حال حاضر درباره فعالیت هسته‌ای گفت‌وگو نمی‌کند و فعلاً فقط بر تنگه هرمز متمرکز است.

بقائی گفت: «امن‌سازی تنگه هرمز یا بازگرداندن امنیت به این آبراه، مستلزم اتخاذ گام‌های مشخصی از سوی طرف آمریکایی است. بارها در مورد این موضوع صحبت شده است؛ از جمله توقف اخلال در دریانوردی تجاری ایران، توقف تحریم‌ها و سایر اقدامات مداخله‌جویانه.»

اظهارات قالیباف و بقائی چند روز پس از آن مطرح می‌شود که عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، پاسخ آمریکا به طرح هفت‌روزه ایران را از طریق میانجی‌های قطری دریافت کرد.

سخنگوی وزارت خارجه ایران روز یک‌شنبه همچنین تلاش کرده است به این انتقاد دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، پاسخ دهد که مشخص نیست در ایران تصمیم‌گیرنده نهایی کیست.

او در پاسخ مدعی شده است: «این ادعا هیچ مبنایی ندارد. شما هیچ کشوری را به اندازه ایران منسجم و دارای نظم در تصمیم‌گیری پیدا نمی‌کنید. آمریکایی‌ها به‌خوبی می‌دانند طرف آنها در ایران چه کسی است و به‌خوبی می‌دانند که چگونه در جمهوری اسلامی ایران تصمیم‌گیری صورت می‌گیرد.»

این ادعا در حالی مطرح می‌شود که بیش از هفت ماه پس از انتخاب مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر سوم حکومت، با توجه به جایگاهی که رهبری همواره در تصمیم‌گیری‌های جمهوری اسلامی داشته، هنوز نه صدایی از او منتشر شده است و نه تصویری، تا آنجا که بسیاری به زنده بودن او شک دارند.

اسماعیل بقائی در نشست خبری خود همچنین درباره جمع شش‌نفره‌ای توضیح داده است که پیشتر مسعود پزشکیان از آن رونمایی کرده بود.

رئیس‌جمهور ایران در سفر به نیویورک در مصاحبه‌ای با شبکه سی‌بی‌اس از تشکیل یک تیم شش‌نفره با حضور نمایندگانی از نهادهای امنیتی، مجلس و دولت خبر داد که به‌گفتهٔ او دربارهٔ تصمیم‌های مهم حکومت مشورت می‌کنند و تصمیم‌ها با هماهنگی این تیم گرفته می‌شود.

حال بقائی از عضویت وزیر خارجه در این کمیته خبر داده و گفته است:‌ «این کمیته شش‌نفره بخشی از شورای عالی امنیت ملی است که از چند ماه قبل، مسئولیت بررسی و رسیدگی متمرکز به موضوعات مرتبط با مذاکرات را بر عهده دارد. وزیر محترم امور خارجه نیز یکی از اعضای این کمیته شش‌نفره هستند.»

پیشتر مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هم ساختار تصمیم‌گیری در ایران را «مانعی واقعی» در گفت‌وگوهای بین دو طرف توصیف کرده بود.

بیشتر در این باره:

ترامپ: درباره ایران تصمیم می‌گیریم؛ قالیباف: هرمز تا تحقق شروط باز نمی‌شود

پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز شنبه، ۱۱ مهرماه، از پاسخ به سوال‌ها درباره اعزام ناو جدید خودداری، اما تأکید کرد که رئیس جمهور آمریکا «مصمم است» از دستیابی حکومت ایران به سلاح هسته‌ای جلوگیری کند.

هگست که روز شنبه با خبرنگاران سخن می‌گفت از تأیید یا تکذیب خبر تازه اعزام سومین ناو هواپیمابر آمریکا به منطقه خاورمیانه سر باز زد.

او همچنین از پاسخ صریح به این پرسش که آیا جنگ با ایران تا پایان سال جاری میلادی، سه ماه دیگر، به سرانجام خواهد رسید خودداری کرد و تصمیم در این باره را با دونالد ترامپ دانست.

در همین زمینه رئیس جمهور آمریکا روز شنبه گفت که درباره ایران تصمیم نهایی را خواهد گرفت. او گفت: «درباره ایران باید تصمیم بگیریم. ایران به‌شدت تضعیف شده است. بنابراین الان تنها مسئله این است که راه آسان یا راه سخت. به هر حال آسان یا سخت این راه را خواهیم رفت.»

روز شنبه، چند رسانهٔ خبری آمریکا گزارش داده بودند که پنتاگون در حال اعزام ناوگروه ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» و یک گروه آبی‌ـ‌خاکی تفنگداران دریایی به خاورمیانه است؛ اقدامی که در صورت اجرا شمار ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه را به سه فروند می‌رساند.

وال‌استریت جورنال به نقل از مقام‌های آمریکایی بدون ذکر نام آنها نوشت این اعزام، همراه با گروه آبی‌ـ‌خاکی «ماکین آیلند»، بین ۹ تا ۱۰ هزار نیروی نظامی دیگر به منطقه می‌افزاید. به نوشته این روزنامه، «تئودور روزولت» به ناوهای هواپیمابر «جرج اچ. دبلیو. بوش» و «جرج واشینگتن» خواهد پیوست که در منطقه حضور دارند.

روزنامه واشینگتن پست نیز این تحول را در چارچوب بررسی گزینه‌ها برای تشدید عملیات نظامی علیه ایران ارزیابی کرده بود.

با این حال ساعاتی بعد وزیر دفاع آمریکا از تأیید این خبر خودداری کرد، اما گفت که تصمیم قطعی ترامپ این است که از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای جلوگیری کند، و وزارت دفاع در این کار به او به عنوان فرمانده کل قوا در آمریکا کمک خواهد کرد.

پیت هگست اشاره کرد که وظیفه او این است که اطمینان حاصل کند رئیس جمهور آمریکا «تمام گزینه‌های ممکن» برای اقدام نظامی را در اختیار دارد.

اعزام احتمالی یک ناو دیگر به منطقه برای رویارویی با ایران در حالی رخ خواهد داد که بیش از هفت ماه از جنگ آمریکا با ایران می‌گذرد، جنگی که ترامپ در روز اول وعده داد در عرض پنج یا شش هفته تمام خواهد شد.

ترامپ شامگاه جمعه، ۱۰ مهر، در گردهمایی انتخاباتی در شهر موبیلِ آلاباما به حامیان خود وعده داد که جنگ با ایران می‌تواند «خیلی زود، احتمالاً بلافاصله پس از انتخابات» پایان یابد.

بیشتر در این باره:

ترامپ: جمهوری اسلامی فقط تورم دارد؛ جنگ احتمالاً پس از انتخابات تمام می‌شود