همزمان با اعلام تحریم‌های تازه اتحادیه اروپا علیه روسیه، کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، از آمریکا خواست تحریم‌های بیشتری علیه مسکو اعمال کند تا زمینه پایان جنگ اوکراین فراهم شود.
او روز دوشنبه ۲۰ مهر همچنین از اعلام آتش‌بس در حملات به تأسیسات انرژی روسیه و اوکراین استقبال کرد، اما گفت هنوز نشانه‌ای از پایبندی مسکو به این توافق دیده نشده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، کالاس در حاشیه نشست وزیران خارجه اتحادیه اروپا در لوکزامبورگ گفت: «ما از آمریکا می‌خواهیم تحریم‌ها را برقرار کند تا بتوانیم واقعاً به جنگ پایان دهیم.»
او خواستار همکاری آمریکا و بریتانیا برای افزایش فشار بر مسکو شد و گفت اروپا از آتش‌بس انرژی زمانی استقبال می‌کند که به آن عمل شود.
کالاس افزود ترجیح می‌دهد آتش‌بسی برقرار شود که به کشته‌شدن انسان‌ها نیز پایان دهد.
او همچنین ابراز اطمینان کرد که اگر فشار کافی برای پایان جنگ بر روسیه وارد شود، اوکراین انتخابات برگزار خواهد کرد.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز یکشنبه در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد که روسیه و اوکراین بر سر توقف فوری حملات به تأسیسات انرژی یکدیگر توافق کرده‌اند.
او نوشت: «از همین لحظه، آتش‌بس انرژی در جنگ میان روسیه و اوکراین برقرار است. هر دو طرف موافقت کرده‌اند. آن را نقض نکنید!»
با این حال، مسکو هنوز چنین توافقی را تأیید نکرده و مقام‌های اوکراینی گفته‌اند اعلام ناگهانی ترامپ آنها را غافلگیر کرده است.
اعلام تحریم‌های جدید اروپا علیه روسیه
همزمان، اتحادیه اروپا روز دوشنبه رسماً نام نزدیک به هزار و ۶۰۰ شخص حقیقی و حقوقی دیگر را به فهرست تحریم‌های خود در ارتباط با جنگ روسیه علیه اوکراین افزود. هدف از این اقدام، حفظ فشار بر مسکو اعلام شده است.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت: «این بزرگ‌ترین گسترش فهرست تحریم‌های ما از زمان آغاز جنگ روسیه است. اروپا بار دیگر نشان می‌دهد که در این زمینه موضعی متحد دارد. بیش از نیمی از افراد و نهادهای تحریم‌شده با زنجیره تولید موشک‌های بالستیک ارتباط دارند.»
دونالد توسک، نخست‌وزیر لهستان، نیز روز دوشنبه گفت که سراسر جهان غرب، از جمله اروپا و ایالات متحده، باید در سیاست خود برای مهار ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، قاطعانه‌تر عمل کند. توسک افزود که منظورش از این اقدامات، بیش از هر چیز، اعمال تحریم‌هاست.
زلنسکی: روسیه پس از اعلام آتش‌بس نیز حمله کرد
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، روز دوشنبه خواستار افزایش تحریم روسیه برای اعمال فشار علیه این کشور شد و با کاهش تحریم مسکو، مخالفت کرد.
او اعلام کرد که اگر مسکو با «آتش‌بس انرژی» که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز یکشنبه به‌طور یکجانبه اعلام کرد موافقت نکند، اوکراین دست به اقدام تلافی‌جویانه خواهد زد.
زلنسکی در سخنرانی ویدئویی برای یک نشست امنیتی در ورشو گفت: «اگر روسیه با آتش‌بس انرژی موافقت نکند، ما پاسخ خواهیم داد.»
او افزود: «اگر روسیه می‌خواهد حملات دوربرد ما به پالایشگاه‌های نفت و صادرات نفت این کشور متوقف شود، باید حملات خود به شبکه انرژی و زیرساخت‌های حیاتی ما را متوقف کند و به کشتن مردم ما پایان دهد.»
رئیس‌جمهور اوکراین شامگاه یکشنبه اعلام کرد که روسیه حتی پس از اظهارات ترامپ، با یک پهپاد «شاهد» به نیروگاهی در کی‌یف حمله کرده و موجب قطع برق در مناطق مختلف شده است. به گفته او، تأسیسات انرژی استان خارکیف نیز هدف حمله قرار گرفته‌اند.
زمان دقیق این حملات نسبت به اعلام ترامپ هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده است.
زلنسکی پس از گفت‌وگو با رهبران کانادا، فنلاند و دبیرکل ناتو گفت اوکراین از آتش‌بس حمایت می‌کند، اما روسیه نیز باید به آن پایبند باشد.
دو مقام ارشد اوکراینی به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفته‌اند که اعلام ترامپ نخستین اطلاعی بوده که کی‌یف از احتمال چنین توافقی دریافت کرده است. یکی از آنها پرسیده است: «آیا پوتین از این موضوع خبر دارد؟»
زلنسکی پیش‌تر برای توقف حملات به پالایشگاه‌های روسیه، مشروط به توقف حملات مسکو به زیرساخت‌های انرژی اوکراین، اعلام آمادگی کرده بود.
ترامپ در ۱۴ سپتامبر نیز از توافق مشابهی خبر داده بود، اما ادامه حملات روسیه مانع پایداری آن شد.
انتقادها از کاهش تحریم‌های نفتی روسیه
اعلام آتش‌بس دو روز پس از آن صورت گرفت که ترامپ دستور کاهش موقت محدودیت‌های صادرات گازوئیل روسیه را صادر کرد؛ تصمیمی که با انتقاد اوکراین، متحدان اروپایی و شماری از قانون‌گذاران آمریکایی روبه‌رو شده است.
ترامپ روز جمعه ۱۷ مهر با هدف افزایش عرضه گازوئیل و کاهش قیمت سوخت در آمریکا، از توافق با ولادیمیر پوتین برای عرضه چند میلیون تن گازوئیل روسیه به بازار جهانی خبر داد.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که جنگ در خاورمیانه و اختلال در عرضه جهانی انرژی، قیمت گازوئیل در آمریکا را به‌شدت افزایش داده است.
منتقدان اما می‌گویند این اقدام درآمدهای مسکو را افزایش می‌دهد و به تأمین مالی جنگ کمک می‌کند.
ترامپ همچنین در یکی از شدیدترین انتقادهای ماه‌های اخیر خود از زلنسکی، خواستار تغییر رئیس‌جمهور اوکراین شد. این اظهارات یک روز پس از آن مطرح شد که ترامپ از توافق با ولادیمیر پوتین برای عرضه گازوئیل روسیه به بازار خبر داد.
رهبران اروپایی در واکنش، بار دیگر حمایت خود را از زلنسکی و دفاع اوکراین اعلام کردند.
کایا کالاس روز شنبه نیز تأکید کرده بود که اکنون زمان کاهش فشار بر روسیه نیست و هشدار داد که تصمیم واشینگتن درآمدهای جنگی مسکو را افزایش می‌دهد.
او گفت وزیران خارجه اتحادیه اروپا روز دوشنبه درباره تحریم اشخاص و نهادهای بیشتری تصمیم خواهند گرفت. آلمان نیز اعلام کرد با وجود تغییر رویکرد واشینگتن، تحریم‌های خود را حفظ می‌کند.
مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، توافق گازوئیل میان آمریکا و روسیه را مغایر تلاش‌ها برای برقراری صلح و ثبات در اروپا دانست.
در آمریکا، برایان فیتزپاتریک، نماینده جمهوری‌خواه، اعلام کرده است که طرح جلوگیری از خرید نفت روسیه را در مجلس نمایندگان به رأی خواهد گذاشت.
حمایت بریتانیا و کانادا از آتش‌بس
با وجود مخالفت با کاهش تحریم‌های روسیه، پیشنهاد ترامپ برای توقف حملات به زیرساخت‌های انرژی با استقبال متحدان غربی اوکراین روبه‌رو شد.
اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، با اشاره به تشدید حملات روسیه و قطع برق و گرمایش مناطق مسکونی اوکراین، از آتش‌بس فوری حمایت کرد.
او گفت زلنسکی در تماس روز شنبه آمادگی کی‌یف را برای توقف حملات در صورت اقدام متقابل روسیه اعلام کرده است. به گفته برنهام، آتش‌بس بهترین راه بازگرداندن انرژی و سوخت به بازارهای جهانی است.
مارک کارنی نیز در گفت‌وگوی تلفنی با ترامپ از پیشنهاد آتش‌بس حمایت کرد و توقف فوری حملات به تأسیسات انرژی و غیرنظامیان را ضروری دانست.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، اعلام آتش‌بس روز دوشنبه موجب کاهش بیش از یک‌درصدی قیمت دو شاخص عمده نفت خام و رشد بازارهای سهام در بخش‌هایی از آسیا شد.
بر اساس گزارش رویترز، نفت برنت با کاهش حدود یک‌ونیم درصدی به محدوده ۱۰۳ دلار و نفت خام آمریکا با افت نزدیک به دو درصد به حدود ۹۰ دلار در هر بشکه رسید.
این کاهش، افزایش اولیه قیمت‌ها در پی حملات مرگبار حوثی‌های یمن به فرودگاه ریاض را خنثی کرد؛ حملاتی که شنبه و یکشنبه دست‌کم ۱۴ کشته بر جای گذاشت و نگرانی‌هایی درباره امنیت حمل‌ونقل و عرضه انرژی ایجاد کرد.
هشدار فرمانده ارشد ناتو به روسیه
همزمان، قرار است ژنرال الکسوس گرینکویچ، فرمانده عالی نیروهای متحد ناتو در اروپا، روز دوشنبه در نشستی امنیتی در ورشو درباره آمادگی این ائتلاف برای مقابله با هرگونه حمله احتمالی روسیه هشدار دهد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، او چارچوب موسوم به «نظریه پیروزی» ناتو را تشریح خواهد کرد که هدف آن حفظ برتری نظامی و تقویت بازدارندگی است.
این اقدام در شرایطی صورت می‌گیرد که مقام‌های غربی مسکو را به تشدید عملیات خرابکارانه و مداخله‌جویانه علیه کشورهای حامی اوکراین متهم می‌کنند. کشف یک پهپاد حامل مواد منفجره در فرودگاهی در آلمان از جمله حوادثی است که نگرانی‌ها را افزایش داده است.
سرهنگ مارتین اودانل، سخنگوی فرمانده ارشد ناتو، گفته است این ائتلاف باید از هم‌اکنون برای جلوگیری از حمله احتمالی و پیروزی در صورت وقوع جنگ آماده باشد.
ناتو تأکید دارد که ماهیتی دفاعی دارد و قصد حمله به روسیه را ندارد. مارک روته، دبیرکل این ائتلاف، نیز پیش‌تر از اعضا خواسته بود آرامش خود را حفظ کنند و به حمایت از اوکراین ادامه دهند.
این تحولات همزمان با تلاش کشورهای اروپایی برای تقویت توان نظامی و نگرانی از کاهش احتمالی نیروهای آمریکایی در اروپا رخ می‌دهد. انتظار می‌رود نتیجه بازنگری وزارت دفاع آمریکا درباره استقرار نیروهایش تا پایان سال اعلام شود.
