همزمان با ادامه انتشار گزارشها از کمبود بنزین در ایران و تشکیل صفهای طولانی مقابل جایگاههای عرضه سوخت در شهرهای مختلف، یک مقام وزارت نفت ایران از کسری ۱۰ میلیون لیتری در میزان مصرف و تولید بنزین در ایران خبر داد.
محمدصادق عظیمیفر، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی یکشنبه شب، ۱۵ شهریور در یک گفتوگوی تلویزیونی میانگین مصرف بنزین در پنج ماه ابتدایی امسال در ایران را حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز عنوان کرد و گفت میزان تولید بنزین پالایشگاهی و غیرپالایشگاهی نیز بهطور میانگین حدود ۱۲۲ میلیون لیتر در روز بوده است.
این مقام وزارت نفت با اعلام کسری روزانه حدود ۱۰ میلیون لیتر بنزین بهطور میانگین، گفته است که این مقدار «باید از محل واردات جبران» میشد.
معاون وزیر نفت جمهوری اسلامی با هشدار درباره نبود توازن در میزان تولید و مصرف بنزین در ایران، گفت: «اگر رشد مصرف با همین روند ادامه پیدا کند و تولید نتواند متناسب با رشد مصرف افزایش یابد، میزان واردات نیز روند صعودی خواهد داشت و بخش قابل توجهی از منابع ارزی کشور صرف واردات بنزین خواهد شد.»
این مقام درباره شرایط فعلی واردات بنزین توضیحی نداد اما در روزهای گذشته مقامهای مختلف دولت ایران از وجود مشکلاتی در واردات بنزین به ایران همزمان با تداوم محاصره دریایی آمریکا صحبت کرده بودند.
محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیس جمهور ایران چهارم شهریور، گفته بود تولید بنزین کفایت نمیکند و با محاصرهٔ دریایی آمریکا نمیتوانیم بنزین وارد کنیم.
پیشتر، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، ۲۵ مرداد ضمن اذعان به تأثیر محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران گفته بود که «دولت منابع لازم برای واردات بنزین را در اختیار ندارد».
یک مقام مسئول در حوزهٔ انرژی ایران نیز اعلام کرده بود کشور با محدودیت در واردات بنزین روبهرو شده و در سال جاری نیز «برداشت قابلتوجهی» از ذخایر بنزین صورت گرفته است.
یاسر میرزایی، معاون سازمان بهینهسازی انرژی، پنجشنبه ۲۹ مرداد به خبرگزاری ایسنا گفته بود جنگ اوکراین شرایط بازار را تغییر داده و روسیه نیز بهدلیل کمبود داخلی، صادرات بنزین خود را محدود کرده است.
بهگفتهٔ میرزایی، حتی کشورهایی مانند بلاروس که به روسیه نزدیک هستند و پیشتر بنزین مازاد داشتند، اکنون نمیتوانند بنزین مورد نیاز ایران را تأمین کنند.
مقامهای وزارت نفت ایران در واکنش به تشکیل صفهای طولانی مقابل پمپبنزینها در شهرهای مختلف، با رد وجود کمبود بنزین، افزایش تقاضا را به عنوان دلیل تشکیل صفهای طولانی مقابل جایگاههای عرضه سوخت عنوان کرده بودند.
این در حالی است که معاون وزیر نفت جمهوری اسلامی در اظهارنظر تازهاش در تلویزیون جمهوری اسلامی به صراحت افزایش مصرف بنزین در ایران را رد کرد و گفت: «امسال نسبت به سال گذشته رشد مصرف بنزین نداشتهایم.»
خبرگزاری رویترز هفته گذشته در گزارشی به نقل از منابعی ارشد در حکومت ایران گفته بود تشدید تحریمها و محاصرهٔ صادرات نفت ایران، مقاومت حکومت در برابر فشار اقتصادی آمریکا را بهطور فزایندهای دشوار کرده است.
یکی از این منابع در این باره به رویترز گفته بود که ایران «تنها برای دو ماه دیگر بنزین ذخیره دارد».
در کنار محاصرهٔ دریایی آمریکا که صادرات نفت ایران را هدف گرفته، دولت ایالات متحده، در هفتههای اخیر برنامهای موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» را برای محدود کردن دسترسی ایران به مبادلات تجاری و مالی در جهان آغاز کرده است.
افزایش قیمت «سهمیه سوم» بنزین
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، شامگاه یکشنبه ۱۵ شهریور اعلام کرد که قیمت «سهمیه سوم» بنزین برای خودروها از روز ۱۷ شهریور دو برابر خواهد شد و به ۱۰ هزار تومان میرسد.
فاطمه مهاجرانی در یک بیانیه ویدئویی که از تلویزیون حکومتی ایران پخش شد، گفت که نرخ بنزین سهمیهای شامل ۶۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی و ۵۰ لیتر بنزین سههزار تومانی تغییر نخواهد کرد.
او در توضیح بیشتر درباره افزایش قیمت سهمیه سوم بنزین افزود: «نرخ کارت سوخت جایگاه به ۱۰ هزار تومان افزایش پیدا خواهد کرد.»
این تصمیم کمتر از ۱۰ روز پس از آن اعلام شده که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، به این نرخ اشاره ولی زمان اجرای آن را اعلام نکرده بود. او وعده داد برای این اقدام قرار است «گفتوگو، اطلاعرسانی و هماهنگی» شود.
اعلام دو برابر شدن قیمت سهمیه سوم بنزین همچنین در پی دو هفته سقوط مداوم ارزش پول ملی ایران است. قیمت دلار در روز شنبه تا مرز ۲۲۸ هزار تومان بالا رفته بود.
افزایش قیمت سوخت میتواند بالا رفتن نرخ تورم در ایران را تشدید کند و بر قیمت سایر کالاها نیز تأثیر بگذارد. این در حالی است که مرکز آمار در آخرین اطلاعات منتشر شده اعلام کرد که در مرداد ماه نرخ تورم نقطه به نقطه در کشور به ۸۹ درصد رسیده و متوسط قیمت «خوراکیها و آشامیدنیها» طی یک سال بیش از ۱۲۷ درصد افزایش داشته است.
در آبان ۱۳۹۸، افزایش ناگهانی سهبرابری قیمت بنزین از هزار تومان به سه هزار تومان منجر به بروز اعتراضات گستردهای شد که در نتیجهٔ سرکوب آن، بهگفتهٔ سازمان عفو بینالملل، حداقل ۳۲۴ معترض کشته شدند.