روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی نوشت که دستکم چهار کشتی مرتبط با جمهوری اسلامی، در روزهای اخیر مسیرهای غیرمعمولی را در خلیج عمان طی کرده و در مناطقی که کابلهای مخابراتی زیردریایی قرار دارند، توقف کرده یا به گشتزنی پرداختهاند.
این تحرکات پس از آن صورت گرفته که مقامهای حکومت ایران تهدید کردند در صورت حملات مجدد آمریکا یا اسرائیل به ایران، زیرساختهای ارتباطی منطقه، از جمله کابلهای اینترنتی زیردریایی و مراکز داده، را هدف قرار خواهند داد.
محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی روز یکشنبه ۱۹ مهر تهدید کرد در صورت حمله نظامی دوباره آمریکا، نیروهای نظامی ایران «کابلها، دیتاسنترها و تأسیسات هوش مصنوعی» در خاورمیانه را هدف قرار میدهند.
فایننشال تایمز روز جمعه ۱۵ آبان به نقل از شرکت تحلیل اطلاعات دریایی «ویندوارد» گزارش داد که سه فروند از این شناورها نفتکشهای تحت تحریم آمریکا بودهاند و چهارمین شناور، یک کشتی کوچک صیادی با پرچم ایران بوده است.
بر اساس دادههای ردیابی کشتیها و تصاویر ماهوارهای، این شناورها هنگام نزدیکشدن به مسیر کابلهای زیردریایی، «سرعت خود را کاهش داده، تغییر مسیر داده، در محدودههایی به گشتزنی پرداخته یا دستگاههای ردیابی خود را خاموش کردهاند».
به گزارش شرکت ویندوارد، برخلاف دیگر کشتیهایی که در منطقه در انتظار بارگیری نفت بودند، این شناورها تا زمان رسیدن به مسیرهای مشخص کابلهای زیردریایی بهصورت عادی حرکت میکردند و پس از آن رفتارهای «غیرمعمولی» از خود نشان میدادند.
این شرکت اعلام کرده است که چنین الگوهایی میتواند با «شناسایی مسیر کابلها یا آمادهسازی برای کارگذاری مواد منفجره و مین در زمان خاموشبودن سامانههای ردیابی» سازگار باشد.
بااینحال، کارشناسان تأکید کردهاند که این تحرکات بهتنهایی اثباتکننده «قصد خرابکاری» نیست و ممکن است توضیحات دیگری نیز داشته باشد. تاکنون شواهد قطعی از حمله به کابلها یا کارگذاری مواد منفجره در منطقه منتشر نشده است.
بر اساس این گزارش، یک شناور صیادی ایرانی بین ۲۱ تا ۲۶ اکتبر در محدوده کابلهای «اروپا-هند گیتوی» و «ترنسورلد» حضور داشته است.
نفتکشهای مرتبط با ایران نیز در نزدیکی مسیر کابلهایی از جمله «۲آفریقا» و «فالکون» مشاهده شدهاند؛ کابلهایی که کشورهای حاشیه خلیج فارس را به شبکههای ارتباطی آسیا، آفریقا و اروپا متصل میکنند.
فایننشال تایمز هشدار داده است که آسیبدیدن این کابلها میتواند پیامدهای گستردهای برای ارتباطات اینترنتی و فعالیتهای اقتصادی کشورهای منطقه داشته باشد.
عراق، کویت، بحرین و قطر برای ارتباطات اینترنتی بینالمللی خود به کابلهایی وابستهاند که از زیر آبهای تنگه هرمز عبور میکنند.
بر اساس اطلاعات شرکت تحقیقاتی «تلهجئوگرافی»، در حال حاضر شش کابل زیردریایی از تنگه هرمز عبور میکند و سه کابل دیگر نیز در دست ساخت است.
هرگونه اختلال گسترده در این شبکه میتواند بر تراکنشهای بانکی، ارتباطات مخابراتی، تجارت الکترونیک و خدمات رایانش ابری در منطقه تأثیر بگذارد.
این نگرانیها در شرایطی مطرح شده که کشورهای حاشیه خلیج فارس سرمایهگذاریهای گستردهای برای توسعه مراکز داده و زیرساختهای هوش مصنوعی انجام دادهاند و امنیت ارتباطات زیردریایی برای اجرای این طرحها اهمیت حیاتی دارد.