دور تازهٔ اعتراضهای سیاسی- اقتصادی در ایران که با اعتراض به افزایش لجامگسیختهٔ قیمت دلار و طلا آغاز شد، روز پنجشنبه، ۱۱ دی، وارد پنجمین روز خود شد.
از ساعات آغازین روز ویدئوهایی به دست رادیوفردا رسیده است که نشان میدهد اعتراضات روز پنجشنبه به شهرهای مختلف کشور در استانهای تهران، لرستان، چهارمحال و بختیاری و فارس گسترش یافته است.
اولین ویدئوها از میدان مرکزی میوه و ترهبار در شهر تهران حاکی است که کسبه در این میدان مغازههای خود را بسته و در خیابان دست به راهپیمایی زدند.
در یکی از این ویدئوها شعار «بیشرف، بیشرف» از طرف کسبه و بازاریان شنیده میشود.
رادیوفردا همچنین ویدئوهایی از حضور گسترده نیروهای حکومتی در این بازار و شعارهای اعتراضی مخالفان حکومت در برابر این نیروها دریافت کرده است.
بعدازظهر پنجشنبه، خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، در گزارشی از اعتراضات مردم لردگان در چهارمحال و بختیاری به عنوان «اغتشاشات» یاد کرد و با اشاره به وقوع درگیری، به نقل از «یک منبع آگاه» از «جان باختن دو نفر» خبر داد.
هنوز هیچ مقام رسمی این خبر را تأیید نکرده و رادیوفردا نیز قادر به راستیآزمایی آن نیست.
با این حال در ادامه اعتراضات در شهرهای دیگر، رادیوفردا روز پنجشنبه پیش از انتشار گزارش فارس ویدئوهایی از شهرستان لردگان دریافت کرده بود؛ در این ویدئوها معترضان در میانهٔ دودی که ظاهراً ناشی از پرتاب گاز اشکآور است دیده میشوند و صدای تیراندازی هم شنیده میشود.
خبرگزاری مهر نیز از حمله افرادی که از آنها با عنوان «فرصتطلب» نام برده، به دفتر امام جمعه شهر جونقان در شهرستان فارسان چهارمحال و بختیاری خبر داده و گفته که این دفتر «به آتش کشیده شد».
به گفتهٔ این رسانهٔ نزدیک به سازمان تبلیغات اسلامی، «نیروهای انتظامی و امنیتی برای کنترل اوضاع وارد عمل شدند و تحقیقات برای شناسایی عاملان حادثه آغاز شد».
ویدئوهای بسیاری نیز از تجمعهای اعتراضی در مرودشت استان فارس منتشر شده است.
«امسال سال خونه، سید علی سرنگونه» و «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» از جمله شعارهای امروز معترضان در مرودشت بوده است.
ادعای خبرگزاری فارس: سه کشته در ازنا
شامگاه پنجشنبه نیز خیابانهای شهرستان ازنا واقع در استان لرستان، صحنهٔ حضور معترضان بود.
در ویدئوهای منتشرشده از این اعتراضات، آتشسوزی و یک خودروی سرنگونشده در مقابل ساختمان کلانتری ازنا دیده میشود.
در این ویدئوها همچنین صدای شلیک گلوله شنیده میشود.
خبرگزاری فارس در گزارشی مدعی شده که حوالی ساعت شش بعدازظهر امروز گروهی که از آنها به عنوان «اغتشاشگر» نام برده، «با سوءاستفاده از تجمع اعتراضی مردم در ازنا به مقر پلیس حملهور شدند که در جریان این درگیری سه تن کشته و ۱۷ نفر زخمی شدند».
این خبرگزاری نزدیک به سپاه پاسداران افزوده که افراد به گفته آن «اغتشاشگر»، با «انواع سلاح سرد و گرم به قصد خلعسلاح مامورین و حمله به اسلحهخانه وارد مقر انتظامی میشوند که منجر به درگیری میشود».
فارس نگفته که کشتهشدگان از میان معترضان بودند یا مأموران پلیس، ولی افزوده که در جریان این حمله، «تعدادی از ماشینهای پلیس تخریب و به آتش کشیده شدند».
هنوز هیچ منبع رسمی یا مستقلی ادعاهای این خبرگزاری را تأیید یا تکذیب نکرده است.
گروهی از مردم بابل نیز پنجشنبهشب به خیابانها آمدند و شعارهایی نظیر «فقر، فساد، گرونی/میریم تا سرنگونی» و «این آخرین نبرده/پهلوی برمیگرده» سر دادند.
در همین حال، کاظم نظری، دادستان عمومی و انقلاب شهرستان کوهدشت، اعلام کرد که در جریان اعتراضات چهارشنبه شب، ۲۰ نفر در این شهر بازداشت شدهاند. او مطابق ادبیات حکومت در ایران از این افراد به عنوان «عامل اغتشاش» یاد کرده است.
این مقام قضایی استان لرستان معترضان را به «سر دادن شعارهای ساختارشکنانه و انجام اقدامات خرابکارانه از جمله سنگپرانی به سمت مأمورین انتظامی» متهم کرده است.
معاون فرماندار ملارد تهران نیز گفته که درپی اقدامات هماهنگ نهادهای امنیتی و اطلاعاتی، «شب گذشته ۳۰ نفر از عوامل برهمزنندهٔ نظم عمومی در شهرستان ملارد شناسایی و دستگیر شدند».
به گزارش خبرگزاری فارس، او مدعی شده که «تعدادی از دستگیرشدگان از شهرستانهای مجاور به ملارد وارد شده بودند».
ملارد از جمله شهرهایی بود که شماری از شهروندان آن بلافاصله پس از آغاز اعتراضات در تهران، به خیابانها ریختند و اقدام به راهپیمایی و سر دادن شعار علیه حکومت جمهوری اسلامی کردند.
تصاویر منتشر شده از شهر قم در شامگاه پنجشنبه نیز تجمع معترضان در این شهر و درگیری با ماموران امنیتی را نشان میدهد. بر اساس این تصاویر، مردم مأموران موتورسوار را فراری میدهند.
همراهی بازاریان در میدان میوه و ترهبار تهران با اعتراضات معیشتی مردم در این دور تازه از اعتراض در حالی رخ میدهد که روز پنجشنبه سخنگوی دولت پزشکیان خبر داد که استانداران موظف شدهاند با نمایندگان بازار به گفتوگو بنشینند.
به گفتهٔ فاطمه مهاجرانی، گفتوگوی مستقیم استانداران با نمایندگان اصناف و بازاریان در دستور کار دولت قرار گرفته است.
این در حالی است که همزمان محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران، ادعا کرده است که اعتراض بازاریان در روزهای اخیر «مدیریت شده» است.
به گفتهٔ این مقام دولتی، در دو سه روز گذشته بخشی از جامعه یعنی بازاریان تهران دربارهٔ مسائل اقتصادی، نوسانات ارزی و گرانی کالاها اعتراضاتی داشتند و «ما از طریق شورای تأمین استان و مدیریت میدانی که توسط فراجا انجام گرفت آن را مدیریت کردیم».
در همین زمینه خبرگزاری حکومتی فارس نیز روز پنجشنبه بیانیهای با امضای چندین صنف و اتحادیه از بازار استان اصفهان منتشر کرد که این خبرگزاری آن را همچون «بیعت» بازاریان اصفهان با علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، جلوه داده است.
اما این بیانیه که تصویر آن در سایت جماران منتشر شده بخش دیگری نیز دارد که در آن بازاریان از روسای قوای سهگانه خواستهاند که «ثبات و پایداری در اقتصاد» را اولویت خود قرار داده و «تهدیدها را رفع و امنیت را برای کسبه و ملت تأمین کنند».
ناآرامیها در زمان حساسی برای رهبران روحانی جمهوری اسلامی رخ میدهد. ایران با فشارهای اقتصادی ناشی از تحریمهای غرب روبهرو است که نرخ تورم را به بیش از ۵۰ درصد رسانده است و از سوی دیگر، کشور در خردادماه امسال هدف حملات هوایی گسترده اسرائیل و ایالات متحده قرار گرفت که زیرساختهای هستهای و رهبری نظامی ایران را هدف قرار دادند.
بسیاری از کارشناسان بر این عقیدهاند که چالشهای اقتصادی در ایران حل نخواهد شد مگر آن که جمهوری اسلامی به تغییر اساسی در خطمشی سیاسی خود دست بزند.
اعتراضهای چند روز گذشته بهدنبال افزایش شدید قیمت ارزهای خارجی و سکه طلا در ایران رخ داده که روز یکشنبه هفته جاری از مراکز خرید عمده در مرکز شهر تهران آغاز شد.
اعتراضات وقتی آغاز شد که قیمت دلار آمریکا در روز یکشنبه از ۱۴۴ هزار تومان هم فراتر رفت.
روز پنجشنبه، ۱۱ دیماه، سایتهای غیررسمی قیمت هر دلار آمریکا را با کاهشی چند هزار تومانی بالای ۱۳۴ هزار تومان و قیمت هر یورو را ۱۵۸ هزار تومان نشان میدهند.
تکذیب بازداشت دانشجویان شهید بهشتی
روز پنجشنبه، محمدعلی دادگسترنیا، مدیر روابط عمومی وزارت علوم و دستیار رسانهای وزیر علوم، در پیامی در شبکه ایکس بازداشت دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی در روز چهارشنبه را تکذیب کرد.
در آخرین ساعات روز چهارشنبه خبرهایی در شبکههای اجتماعی منتشر شد حاکی از این که نیروهای امنیتی حکومت در واکنش به ادامه اعتراض دانشجویان همگام با دور تازه اعتراضات، به خوابگاههای دختران و پسران دانشگاه شهید بهشتی در ولنجک تهران «یورش بردهاند».
این اخبار همچنین حاکی از آن بود که تعدادی از دانشجویان دختر و پسر هم توسط این نیروها بازداشت شدهاند. همزمان ویدئوهایی هم در شبکهها منتشر شد که در آنها شعار «مرگ بر خامنهای» و «مرگ بر دیکتاتور» شنیده میشد و همین طور صدای عدهای دانشجوی دختر که فریاد میزدند: «ولش کن.»
در خبرها به نام دو دانشجو، امیرحسین قلیزاده و سریرا کریمی، به عنوان دانشجویان بازداشتی اشاره شده بود.
رادیوفردا هنوز نتوانسته است که ارتباط ویدئوها به خوابگاههای دانشگاه شهید بهشتی را به طور مستقل تأیید کند.
«دیگر دلار ۲۸۵۰۰ تومانی به کسی نمیدهیم»
در ادامه تلاش دولت جمهوری اسلامی برای خاموش کردن صدای اعتراض مردم که این بار در واکنش به افزایش قیمت دلار در کشور بلند شده، مسعود پزشکیان روز پنجشنبه وعده داد که دولتش دیگر دلار را به قیمت پایین ۲۸۵۰۰ تومان به کسی نخواهد داد.
وعده تازه پزشکیان ادامه موضعگیری عبدالناصر همتی است که روز چهارشنبه در حاشیه جلسه هیئت وزیران و در نخستین اظهار نظر خود پس از رسیدن به ریاست بانک مرکزی، وعده داد که ثبات اقتصادی را به جامعه برگرداند. او همچنین تأکید کرد که با رانت ناشی از ارز چندنرخی در کشور مبارزه خواهد کرد.
همتی روز چهارشنبه گفت: «به نظر من یکی از دلایل اصلی التهابات در بازار ارز، چندنرخی بودن و وجود رانت، فساد و سفتهبازی است که در حال حاضر در حال وقوع است. به تدریج ارز ترجیحی را حذف و ارز را تکنرخی میکنیم.»
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، روز پنجشنبه در نشست فعالان سیاسی و اجتماعی استان چهارمحال و بختیاری گفت: ما دیگر دلار ۲۸۵۰۰ تومانی به کسی نمیدهیم. دلار را به هر کسی میدهیم میخورد.
او در ادامه با اشاره به این که «هر کسی دلار ۲۸ هزار تومانی یا ۷۰ هزار تومانی میگیرد از رانت استفاده میکند» توضیح داد که «ما یارانه را حذف نمیکنیم، یارانه را به مصرفکننده نهایی میدهیم».
