ادعای رسانههای ایرانی درباره «توقف» مذاکرات سوئیس در پی اظهارات ترامپ
رسانههای حکومتی ایران روز یکشنبه مدعی شدند که هیئت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی در واکنش به «تهدید» دونالد ترامپ، مذاکرات با آمریکا را متوقف کرده است.
رئیسجمهور ایالات متحده همزمان با آغاز مذاکرات در پیامی اعلام کرد که اگر ایران نتواند حزبالله، گروه مورد حمایت خود در لبنان، را از ایجاد خشونت بازدارد، حملات علیه ایران را از سر خواهد گرفت.
خبرگزاریهای فارس و تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران به نقل از منابع آگاه نوشتند که در پی این اظهارات، ادامه مذاکرات مبهم شده است.
محمدباقر قالیباف، رئیس هیئت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی هم با انتشار پیامی در شبکه ایکس با اشاره به تهدیدهای آمریکا نوشت: «نیروهای مسلح ما آمادهاند تا به نحوی دیگر پاسخشان را بدهند.»
خبرگزاریهای رویترز و فرانسه: توقف مذاکره به معنای پایان گفتوگوها نیست
در همین حال «یک دیپلمات آگاه» که نخواسته نامش فاش شود به خبرگزاری فرانسه گفت هیئت ایرانی همچنان در مذاکرات با آمریکا در سوئیس حضور دارد و نشانهای از قصد ترک گفتوگوها به میانجیها نداده است.
همزمان یک منبع ایرانی هم به خبرگزاری رویترز گفته است مذاکرات میان ایران و آمریکا در سوئیس متوقف شده است، اما این توقف به معنای پایان گفتوگوها نیست. این منبع جزئیات بیشتری درباره علت توقف موقت مذاکرات ارائه نکرد.
تهدید ترامپ درباره تنگه هرمز
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه در گفتوگویی با فاکس نیوز هم شرکت کرد و گفت که اگر ایالات متحده نتواند با ایران به توافق برسد، ممکن است «کنترل» تنگه هرمز را در دست بگیرد.
او در یک گفتوگوی تلفنی گفت: «اگر لازم باشد، ممکن است تنگه را در اختیار بگیریم. اگر توافق نکنند، از آن عوارض دریافت خواهیم کرد.»
روز شنبه، قرارگاه خاتمالانبیا به دلیل آنچه نقض آتشبس در لبنان از سوی اسرائیل و اجرا نشدن بند نخست تفاهمنامه پایان جنگ از سوی آمریکا خواند، اعلام کرد که تنگه هرمز را خواهد بست.
ترامپ در جریان گفتوگو با فاکس نیوز از احتمال ازسرگیری بمبارانهای آمریکا در ایران و همچنین تهدید مذاکرهکنندگان ایرانی که در سوئیس با جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، دیدار میکنند، سخن گفت.
او گفت که به مقامهای ایرانی گفته است: «اگر آن (تنگه هرمز) را ببندید، دیگر کشوری نخواهید داشت. حتی نخواهید توانست به آن کشور خودتان برگردید.»
دور اول مذاکرات ایران و آمریکا در سوئیس پایان یافت
رسانههای ایران و خبرگزاری رویترز به نقل از منابع دیپلماتیک از پایان دور اول مذاکرات روز یکشنبه ایران و آمریکا با میانجیگری پاکستان و قطر در سوئیس خبر دادند.
این نخستین گفتوگو بین هیئتهای اعزامی از سوی واشینگتن و تهران است که در اقامتگاهی در لوتسِرن سوئیس برگزار میشود.
خبرگزاریهای فارس و ایرنا از اتمام اولین نشست چهارجانبه خبر دادند و رویترز نیز به نقل از یک منبع ایرانی نزدیک به مذاکرهکنندگان خبر مشابهی منتشر کرد.
فارس سپس به نقل از یک منبع آگاه اعلام کرد دور اول نشست «پس از ۸۰ دقیقه گفتوگو جهت مشورت های داخلی متوقف شد».
یک دیپلمات به شبکه خبری سیانان گفت که گفتوگوهای روز یکشنبه بر جنگ در لبنان، وضعیت تنگه هرمز و ذخایر اورانیوم ایران تمرکز دارد.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، ریاست هیئت ایرانی را برعهده دارد و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، رئیس نمایندگان ایالات متحده در این مذاکرات است.
ونس پیش از آغاز مذاکرات، گفت این یک نشست تاریخی است و از آمادگی آمریکا برای تحول بنیادین رابطه با ایران خبر داد.
هشدار ترامپ به ایران: اگر جلوی حزبالله را نگیرید، شدیدتر حمله میکنیم
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه و همزمان با آغاز مذاکرات نمایندگان ایالات متحده با ایران، در پیامی اعلام کرد که ایالات متحده در صورتی که ایران نتواند حزبالله، گروه مورد حمایت خود در لبنان، را از ایجاد خشونت بازدارد، حملات علیه ایران را از سر خواهد گرفت.
ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ایران باید فوراً جلوی نیروهای نیابتی خود در لبنان را که دردسر ایجاد میکنند، بگیرد.»
او افزود: «اگر این کار را نکنند، ما دوباره ضربه بسیار سختی به ایران خواهیم زد؛ درست مثل هفته گذشته، اما این بار شدیدتر!»
اسرائیل و حزبالله از عصر روز جمعه ۲۹ خرداد وارد آتشبس شدند. با این حال، حملات اسرائیل به مناطق مختلف لبنان در روز شنبه، تنها چند ساعت پس از اعلام آتشبس، دستکم ۱۰ کشته بر جا گذاشت.
ارتش اسرائیل ادعا کرد این حملات در پاسخ به شلیک بیش از ۵۰ پرتابه از سوی حزبالله به سمت نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان انجام شده است.
نیروهای مسلح ایران روز شنبه گفتند به دلایل ادامه حملات اسرائیل به لبنان تنگه هرمز را دوباره مسدود کردهاند. ارتش آمریکا این ادعا را رد کرده است.
ونس: آمریکا آماده است رابطه با ایران را به شکل بنیادین دگرگون کند
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه در آغاز مذاکرات ایالات متحده و ایران در سوئیس، این گفتوگوها را «تاریخی» خواند و تأکید کرد ایالات متحده آماده است روابط خود با ایران را به شکل بنیادین متحول کند.
ونس در حالی که در کنار نخستوزیران پاکستان و قطر ایستاده بود، در اقامتگاه بورگناشتوک در کنار دریاچه لوتسرن گفت: «این یک دیدار تاریخی است. پیش از این هیچوقت رهبران ایران و آمریکا در چنین سطح بالایی با یکدیگر دیدار نکردهاند.»
تصاویر و ویدئوهای منتشر شده از محل نشست نشان میدهد هنگام حضور معاون رئیسجمهور آمریکا در اتاق محل مذاکرات، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، نیز حاضر است.
معاون رئیسجمهور آمریکا درباره اهداف مذاکره با ایران گفت: «آنچه رئیسجمهور از ما خواسته این است که فصل تازهای را آغاز کنیم تا روابط خود با مردم ایران را متحول کنیم و دست دوستی را به سوی آنها دراز کنیم. پیامی که به مردم ایران میگوید اگر رهبران شما حاضر باشند از نقشآفرینی به عنوان عامل بیثباتی منطقه دست بردارند، و اگر حاضر باشند در بلندمدت از جاهطلبیهای هستهای خود صرفنظر کنند، آنگاه ایالات متحده آماده است روابط خود با آن کشور را به شکل بنیادین دگرگون کند.»
او ادامه داد: «این بدون تردید هدف ماست.»
ونس همچنین گفت: «ما تنها در چند ساعت گذشته پیشرفتهای بزرگی داشتهایم و انتظار دارم در ساعتهای پیش رو نیز پیشرفتهای بیشتری حاصل شود.»
او با اشاره به اراده ایالات متحده برای «متحول کردن» خاورمیانه، افزود: «ایران در گذشته یکی از عوامل بیثباتی منطقه بوده است. اکنون آیندهای را میبینیم که در آن همه بتوانند برای پیشبرد صلح و رفاه برای همگان با یکدیگر همکاری کنند.»
«تعهد» ترامپ به آتشبس در کل خاورمیانه
ونس در بخش دیگری از سخنانش اعلام کرد که دونالد ترامپ «متعهد» است که کشورش برای دستیابی به «یک آتشبس کامل» تلاش کند.
او در پاسخ به پرسشی درباره درگیریهای اسرائیل در لبنان گفت: «ایالات متحده در چند ماه گذشته بیش از هر دولت دیگری در هر نقطه از جهان برای متوقف کردن درگیری در لبنان تلاش کرده است.»
معاون دونالد ترامپ افزود: «صلح هرگز آسان نیست. صلح همیشه به مقداری تلاش نیاز دارد. همیشه به مقداری بدهبستان و انعطافپذیری نیاز دارد.»
ونس ادامه داد: «اما رئیسجمهور ایالات متحده فقط به صلح میان آمریکا و ایران متعهد نیست؛ رئیسجمهور به صلح در سراسر منطقه متعهد است و به همین دلیل ما اینجا هستیم و با جدیت فراوان برای حل اختلافاتمان تلاش میکنیم.»
معاون رئیسجمهور آمریکا اذعان کرد که «گاهی درباره اینکه دقیقاً چگونه باید به صلح منطقهای رسید، اختلافنظرهایی وجود خواهد داشت»، اما تأکید کرد: «در واقع من نسبت به جایگاهی که اکنون در لبنان قرار داریم احساس بسیار خوبی دارم. هنوز کارهای بیشتری برای انجام دادن باقی مانده است، اما ما به تلاش خود ادامه خواهیم داد.»
ونس همچنین گفت که مذاکرات امروز در سوئیس آغاز گفتوگوهای فنی میان طرفهاست و قرار نیست فوراً همه اختلافات را حل کند.
او اظهار داشت: «این نشست قرار نیست همه اختلافات را حل کند، اما این امکان را فراهم میکند که برای نخستین بار، واقعاً در تاریخ، به عنوان تیمهایی در کنار یکدیگر بنشینیم و مشخص کنیم مهمترین مسائل برای هر یک از طرفها چیست، این مسائل را حلوفصل کنیم، مشکلات را برطرف کنیم و به فردایی بهتر برسیم.»
پزشکیان: ۲۰ میلیون بشکه از نفت دولت را به سازمان هوافضای سپاه دادیم
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز یکشنبه در یک سخنرانی اعلام کرد که دولت او «۲۰ میلیون بشکه نفت» خود را به سازمان هوافضای سپاه پاسداران داد تا بتواند خود را «تجهیز» کند.
این سازمان اصلیترین نهاد مسئول توسعه برنامه موشکهای بالستیک ایران است. سپاه پاسداران در جریان جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه صدها فروند موشک به سمت اسرائیل و دیگر کشورهای منطقه شلیک کرد.
پزشکیان درباره نقش دولت در کمک به سپاه گفت: «ما ۲۰ میلیون بشکه نفتی که مال دولت بود را به هوافضای سپاه دادیم تا بتواند خودش را تجهیز کند؛ یعنی از پول خودمان، ارزی که داشتیم را به آن عزیزان دادیم.»
او درباره جنگ اخیر با آمریکا و اسرائیل نیز اعلام کرد که اگر پشتیبانی دولت او نبود، «نیروهای مسلح ما نمیتوانستند بجنگند».
در سالهای اخیر گزارشهای متعددی درباره نقش سپاه پاسداران در انتقال و فروش نفت ایران منتشر شده است.
فرمانده وقت قرارگاه خاتمالانبیاء سپاه پاسداران در اسفند سال ۱۴۰۰ اعلام کرد این نهاد نظامی بابت مطالبات خود از دولت نفت خام دریافت کرده است.
از سوی دیگر ایالات متحده در سالهای اخیر دهها شرکت و فرد را به اتهام کمک به فروش نفت قاچاق برای نیروی قدس سپاه پاسداران تحریم کرده است.
این اقدامات تنبیهی با آغاز دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ و احیای طرح «فشار حداکثری» تشدید شد.
قطر از آغاز مذاکرات ایران و آمریکا در سوئیس خبر داد
قطر که یکی از کشورهای میانجی بین ایران و آمریکا است، روز یکشنبه از آغاز مذاکرات میان نمایندگان واشینکتن و تهران در سوئیس با هدف دستیابی به پایان دائمی جنگ در خاورمیانه خبر داد.
وزارت امور خارجه قطر در بیانیهای اعلام کرد: «نشست دریاچه لوتسرن و نخستین جلسه کمیته عالی با مشارکت نمایندگان ایالات متحده آمریکا، جمهوری اسلامی ایران و دو کشور میانجی، یعنی دولت قطر و جمهوری اسلامی پاکستان، آغاز شده است.»
این کشور همچنین ابراز امیدواری کرد که این نشستها «به دستیابی به یک توافق جامع و پایدار که تمامی موضوعات مطرحشده در یادداشت تفاهم را در بر بگیرد، منجر شود.»
هفته گدشته آمریکا و ایران تفاهمی را امضا کردند تا ضمن تمدید آتشبس، به مدت ۶۰ روز درباره موضوعات دیگر از جمله برنامه هستهای ایران و سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده مذاکره کنند و به توافق نهایی برسند.
با این حال اسماعیل بقایی، سخنگوی هیئت ایرانی، پیشتر اعلام کرد دستورجلسه اصلی در مذاکرات یکشنبه ادامه درگیری در لبنان خواهد بود.
تسنیم: تنگه هرمز بدون مهار اسرائیل در لبنان باز نخواهد شد
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، روز یکشنبه در آستانه دیدار دو هیئت ایرانی و آمریکایی در سوئیس به نقل از «یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده» نوشت: «تنگه هرمز بدون مهار اسرائیل در لبنان باز نخواهد شد.»
در پی ادامه درگیریها در جنوب لبنان و اعتراض جمهوری اسلامی به این رخداد، روز شنبه اعلام شد که یک جلسه اضطراری با موضوع این درگیریها و چگونگی مهار آنها به دستورجلسه مذاکره در سوئیس اضافه شده است.
به گفته اسماعیل بقایی، سخنگوی هیئت ایرانی، دستورجلسه اصلی در مذاکرات یکشنبه ادامه درگیری در لبنان خواهد بود.
حال خبرگزاری تسنیم با اشاره به این که «رفع محاصره دریایی برای بازگشایی تنگه هرمز کافی نیست» به نقل از منبع خود نوشته است: «اگر جنایت اسرائیل در لبنان ادامه یابد و تمامیت ارضی لبنان تضمین نشود، هیچ مذاکرهای درباره موضوعات دیگر انجام نخواهد شد.»
رافائل گروسی از دیدار با وزیر خارجه سوئیس در محل نشست لوتسِرن خبر داد
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، که همزمان با هیئت ایرانی به محل نشست لوتسرن رفته است روز یکشنبه در حساب کاربری خود در شبکه ایکس خبر داد که با وزیر خارجه سوئیس در محل نشست دیدار کرده است.
به نظر میرسد دیدار گروسی پس از دیدار عباس عراقچی با ایگناسیو کاسیس، وزیر امور خارجه سوئیس، انجام شده است.
گروسی خود در پیامش توضیح داده است که هدفش از این دیدار «باخبر شدن از تحولات اخیر درباره ایران، راه پیشِ رو و نقش مهم آژانس» بوده است.
او در ادامه میگوید: «در این برهه حیاتی مهم این است که تمام فرصت را به راه حل دیپلماسی بدهیم.»
در پی انتشار پیام آقای گروسی در شبکه ایکس، خبرگزاریهای حکومتی در ایران از جمله خبرگزاری فارس بلافاصله تلاش کردند اصل حضور او در محل مذاکرات را هم زیر سوال ببرند.
این در حالی است که پیام گروسی همراه با عکسهای او به همراه وزیر خارجه سوئیس است.
فارس، نزدیک به سپاه، این طور نوشته است: «پرونده هستهای در دستور کار این دور از گفتوگوها قرار ندارد،... گروسی در محل مذاکرات حضور ندارد و هیچیک از اعضای کمیته هستهای نیز در ترکیب هیئت ایرانی حاضر نیستند.»
هیئتهای ایران و آمریکا بعدازظهر یکشنبه با حضور میانجیها دیدار میکنند
خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، ایرنا، روز یکشنبه به نقل از سخنگوی وزارت خارجه ایران خبر داد که اعضای دو هیئت ایران و آمریکا بعدازظهر همین روز با حضور میانجیها دیدار خواهند کرد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارتخانه، گفت: «امروز دو نشست در صبح و بعدازظهر داریم. قرار است یک جلسه یک روزه داشته باشیم. صبح دیدارهای دوجانبه با هیئتهای پاکستانی و قطری به عنوان میانجیها، و بعدازظهر نشستهای چهارجانبه میان هیئتهای ايران و آمریکا و با حضور نمایندگان قطر و پاکستان برگزار میشود.»
به گفته بقایی، دستورجلسه اصلی در مذاکرات یکشنبه ادامه درگیری در لبنان خواهد بود. پیشتر اعلام شده بود که این موضوع به دستورجلسه اضافه شده است.
او در ادامه توضیح داد: «شروع مذاکرات برای توافق نهایی مشروط است به پنج بند مشخص از جمله بند یک یادداشت تفاهم که ناظر بر توقف جنگ در همه جبههها از جمله لبنان است. ما میدانیم این بند اجرا نشده و آمریکا نتوانسته یا نخواسته است. رژیم صهیونیستی همچنان به نقض تعهد ادامه میدهد.»
ساعتی پیشتر خبرنگار ایرنا از سوئیس خبر داده بود که عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در اولین دیدارِ روز یکشنبه با همتای سوئیسی خود دیدار کرده است.
همزمان دفتر نخست وزیری پاکستان هم خبر داد که این مقام عالیرتبه پاکستانی به همراه عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، وارد سوئیس شده است.
جواد علیکردی، وکیل و مدافع حقوق بشر، به ۱۸ سال حبس و تبعید محکوم شد
خبرگزاری حقوق بشری هرانا روز شنبه، ۳۰ خردادماه، خبر داد که جواد علیکردی، برادر خسرو علیکردی، فعال حقوق بشر که سال گذشته درگذشت، به ۱۸ سال حبس، تبعید و محرومیت دائم از وکالت محکوم شده است.
جواد علیکردی که خود وکیل و مدافع حقوق بشر است در آذرماه ۱۴۰۴ به همراه نرگس محمدی، برنده ایرانی نوبل صلح، در مراسم ختم برادرش در مشهد بازداشت شد.
او پیش از بازداشت ویدئویی در اعتراض به بازداشتها و رفتار مأموران منتشر کرده و گفته بود که مأموران «امروز از هیچ پلشتیای علیه مراسم بزرگداشت برادرش دریغ نکردند».
در همان زمان دادستان مشهد آقای علیکردی، نرگس محمدی و سپیده قلیان را به «تحریک افراد حاضر، سر دادن شعارهای هنجارشکنانه و تشویق به اخلال در نظم عمومی» متهم کرد. ویدئوهای موجود از این مراسم این اتهامات را ثابت نمیکنند.
حال، بیش از شش ماه پس از این بازداشت، هرانا نوشته است که او به ۱۸ سال حبس و تبعید محکوم شده است.
هرانا نوشت: «این وکیل دادگستری از بابت اتهام اجتماع و تبانی برای اقدام علیه امنیت ملی به پنج سال حبس، از بابت اتهام فعالیت تبلیغی برخلاف امنیت ملی موضوع ماده ۴ قانون تشدید مجازات جاسوسی به ۱۳ سال حبس، انفصال دائم از حرفه وکالت، دو سال منع خروج از کشور و دو سال تبعید به شهر سراوان استان سیستان و بلوچستان محکوم شده است.»
خسرو علیکردی، که خود مدتی زندانی بود، در سالهای اخیر وکالت برخی زندانیان سیاسی و خانوادههای دادخواه را بر عهده داشت و درگذشت او موجی از واکنشها را مبنی بر مشکوک بودن دلیل مرگ برانگیخت.
