زنده ایران می‌گوید شروع مذاکره برای توافق نهایی با آمریکا منوط به اجرای بندهای تفاهم است

همزمان با تنش‌های تازه در تنگهٔ هرمز، قیمت نفت پس از سقوط شدید در هفته گذشته و نزدیک شدن به سطح پیش از جنگ، بار دیگر افزایش یافت.

به گزارش خبرگزاری رویترز، قیمت نفت در روز دوشنبه هشتم تیرماه پس از چند روز حملات آمریکا و ایران که دوباره حمل‌ونقل انرژی از طریق تنگهٔ هرمز را کند کرد، افزایش یافت.

بنا بر گزارش‌ها، قیمت نفت برنت صبح دوشنبه به حدود ۷۲ دلار و ۵۷ سنت و نفت آمریکا به ۷۰ دلار و ۱۱ سنت رسید. این در حالی است که بهای نفت برنت جمعه گذشته با افت بیش از چهار درصدی به ۷۱ دلار و ۹۹ سنت و نفت خام آمریکا نیز به ۶۹ دلار و ۲۳ سنت رسیده بود.

پس از حملات مجدد به کشتی‌ها در تنگهٔ هرمز از روز پنجشنبه، از جمله حمله به یک نفتکش قطری، که باعث واکنش آمریکا شد و بدترین تشدید تنش از زمان امضای توافق موقت صلح بود، ترافیک در این آبراه به شدت کند شده است.

رئیس‌جمهور ایران روز دوشنبه هشتم تیرماه گفت: «براساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، شش میلیارد دلار از مجموع ۱۲ میلیارد دلار منابع ایران در قطر آزاد و به کشور بازگردانده خواهد شد».

مسعود پزشکیان در دیدار با شبیری زنجانی از مراجع تقلید شیعیان در قم گفت: «برای بازگشت بخش باقی‌مانده این منابع نیز پیگیری‌های لازم در حال انجام است».

رئیس‌جمهور ایران زمان مشخصی را برای آزادسازی این رقم اعلام نکرد.

بر اساس تفاهم‌نامه اخیر میان ایران و آمریکا برای پایان جنگ و آغاز مذاکرات، واشینگتن متعهد شده است تمام منابع مالی و دارایی‌های مسدودشده یا محدودشده ایران را به‌طور کامل در دسترس استفاده قرار دهد. رویه‌های مربوط به این موضوع قرار است در طول مذاکرات ۶۰ روزه میان دو کشور توافق شود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پیشتر در مورد آزادسازی دارایی‌های ایران گفته بود: «پولی که آزاد می‌شود قرار است برای خرید مواد غذایی استفاده شود... آن هم صرفاً از طریق ایالات متحده و از کشاورزان ما».

رسانه‌ها و مقام‌های ایران با رد این اظهارات گفته‌اند در چگونگی مصرف منابع آزاد شده الزامی ندارند، از جمله عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی ایران، گفته بود که «براساس یادداشت‌های امضا شده هیچ الزامی برای خرید نهاده‌های کشاورزی از آمریکا نداریم».

او افزوده بود: «البته اگر نرخ و کیفیت نهاده‌های آمریکایی در مقایسه با سایر کشورها مناسب‌تر باشد، مانعی برای خرید از آن کشور نداریم و اصولاً طی سال‌های اخیر خریدهای جهاد کشاورزی از طریق شرکت‌های بزرگ امریکایی و اروپایی بوده است».

مشاور امور بین‌الملل رهبر جمهوری اسلامی در اظهارنظری کم‌سابقه‌، به عمان دربارهٔ همراهی با کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس هشدار داد و گفت: «هرگونه دنباله‌روی، حتی اگر ناشی از ملاحظات و فشار‌های بیرونی باشد، می‌تواند تصویر مثبت و محترم عمان را در ذهن ملت و حاکمیت ایران مخدوش کند».

علی‌اکبر ولایتی در گفت‌وگو با روزنامه فرهیختگان که روز دوشنبه، هشتم تیرماه، منتشر شد گفت: «شایسته است برخی اظهارنظر‌ها یا همراهی‌ها در بیانیه‌های جمعی، به گونه‌ای نباشد که این رابطهٔ دوستانه و سرمایهٔ ارزشمند اعتماد متقابل را تحت‌تأثیر قرار دهد».

او بر تصمیم جمهوری اسلامی دربارهٔ دریافت عوارض از کشتی‌های در حال عبور از تنگهٔ هرمز تاکید کرد و به طور ضمنی خواستار موافقت عمان به عنوان کشور دیگری ساحلی این آبراه حیاتی با این خواستهٔ تهران شد.

این اظهارات در حالی است که معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت خارجه ایران روز دوشنبه از سفرش به عمان برای حضور در اولین نشست «کمیته مشترک هرمز» با همتای عمانی‌اش خبر داد.

کاظم غریب‌آبادی در شبکهٔ اجتماعی ایکس نوشت: «در این دیدار ضمن مرور مسائل جاری در رابطه با تنگه، درباره مدیریت آینده تنگه در چارچوب بند پنج یادداشت تفاهم اسلام آباد و حقوق حاکمیتی دولت‌های ساحلی تبادل نظر کردیم».

وزیر مشاور در امور خارجی عمان هفته گذشته در جریان دیدار مشترک مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا با وزیران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس گفته بود که مسقط با دریافت عوارض از تنگهٔ هرمز موافق نیست.

دربیانیه این نشست گفته شد که دستیابی به صلح و امنیت پایدار در منطقه مستلزم مقابله با «تمامی شکل‌های تهدیدهای ایران»، از جمله موشک‌های بالستیک، پهپادها و حمایت تهران از نیروهای نیابتی است.

آقای ولایتی در گفت‌وگو با فرهیختگان همچنین با حمله به بحرین، این کشور را متهم به ارائه بیشترین کمک به آمریکا در جریان جنگ اخیر کرد و با هشدار به آن گفت: «به بحرینی‌ها اخطار جدی داده می‌شود که حد خود را بدانند و با سرنوشت خویش چنین بازی نکنند و ایران را وادار به اتخاذ تصمیمات تند ننمایند».

او توضیحی درباره منظورش از «تصمیمات تند» نداد، اما جمهوری اسلامی در جریان جنگ ۴۰ روزه با آمریکا و اسرائیل و همچنین دوره فعلی آتش‌بس بارها به کویت و بحرین حمله کرده است.

مشاور رهبر جمهوری اسلامی همچنین از چند کشور دیگر حاشیه خلیج فارس از جمله امارات متحده عربی و کویت انتقاد کرد و از آن‌ها خواست تا به گفته او «بیش از این بی‌شرمی نکنند».

یک مقام ارشد امنیتی اسرائیل روز دوشنبه هشتم تیر اعلام کرد که از زمان آغاز حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند پارسال، تعداد حملات سایبری منتسب به ایران علیه اسرائیل به‌طور چشمگیری افزایش یافته است.

یوسی کارادی، مدیرکل اداره ملی سایبری اسرائیل، به روزنامه آلمانی «دی‌ولت» گفت که در ژوئن ۲۰۲۵ و هم‌زمان با عملیات نظامی اسرائیل علیه ایران، مقامات این کشور حدود ۱۶۰۰ حادثه سایبری خصمانه را ثبت کردند.

او افزود که در همان ماه در سال ۲۰۲۶، این رقم به حدود ۴۸۰۰ مورد افزایش یافته است.

کارادی گفت: «برخی از این گروه‌ها بسیار ماهر هستند. ما می‌توانیم با آن‌ها مقابله کنیم، اما باید آن‌ها را جدی بگیریم. برخلاف عرصه نظامی، در فضای سایبری آتش‌بسی وجود ندارد».

او توضیح داد که این حملات سیستم‌های مورد استفاده در زیرساخت‌های حیاتی اسرائیل، نهادهای مرکزی، شرکت‌های کوچک و متوسط و همچنین عموم مردم را هدف قرار داده‌اند و به شرکت‌های حقوقی و حسابداری به‌عنوان نمونه‌هایی از اهداف کوچک‌تر اشاره کرد.

این مقام اسرائیلی افزود: «تا این‌جا، و امیدوارم همین‌طور بماند، توانسته‌ایم حملات به زیرساخت‌های حیاتی را دفع کنیم».

کارادی همچنین گفت شرکت‌هایی که نفوذ به آن‌ها آسان‌تر بوده، اغلب با پاک شدن کامل سیستم‌های رایانه‌ای‌شان مواجه شده‌اند. او نامی از این شرکت‌ها نبرد.

ایران معمولاً انجام حملات هکری علیه سایر کشورها را رد می‌کند، در حالی که از حملات سایبری علیه خود خبر می‌دهد.

یک مقام آمریکایی در گفت‌وگو با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گزارش‌های رسانه‌ای را تأیید کرد که می‌گویند ایالات متحده و ایران توافق کرده‌اند حملات متقابل را متوقف کنند، بار دیگر برای مذاکره دیدار کنند و اجازه دهند کشتیرانی به‌طور امن در تنگه هرمز جریان داشته باشد.

این مقام آمریکایی بامداد دوشنبه گفت: «گفت‌وگوهای فنی قرار است درباره همه بخش‌های تفاهم‌نامه ادامه پیدا کند. دو طرف فعلاً عقب می‌ایستند و کشتی‌ها می‌توانند آزادانه از تنگه عبور کنند.»

پیشتر وب‌سایت اکسیوس و خبرگزاری فرانسه نیز به نقل از مقام‌های آمریکایی چنین گزارشی داده بودند اما اکسیوس افزوده بود که دو طرف قصد دارند روز سه‌شنبه در دوحه، پایتخت قطر، دیدار کنند.

خبرگزاری آلمان نیز به نقل از یک مقام ارشد دولت آمریکا گزارش داد که واشینگتن انتظار دارد گفت‌وگوهای بیشتری در روزهای آینده انجام شود. محل این گفت‌وگوها اعلام نشده است.

این مقام به خبرگزاری آلمان گفت: «هیچ چیز لغو نشده است.»

تهران اظهارنظری نکرده و موضع آن درباره ادامه مذاکرات فوراً روشن نیست.

این اظهارات پس از آن مطرح می‌شود که ایران، با اشاره به حملات آمریکا به کشور و آنچه نقض تفاهم‌نامه تازه خوانده بود، از دیدار برنامه‌ریزی‌شده با مذاکره‌کنندگان آمریکایی در روز یکشنبه خودداری کرد.

نشست بعدی در ابتدا قرار بود در سوئیس و با محور برنامه هسته‌ای ایران برگزار شود، اما اکسیوس گزارش داد که تشدید تازه حملات از سوی دو طرف باعث شد محل نشست‌ها به قطر منتقل شود و محور آنها اکنون بر تنگه هرمز متمرکز باشد.

نبیه بری، رئیس مجلس لبنان و از متحدان حزب‌الله، بامداد دوشنبه اعلام کرد توافق چارچوبی میان لبنان، آمریکا و اسرائیل در شکل کنونی «قابل پذیرش نیست» و به اجرا در نخواهد آمد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، آقای بری در بیانیه‌ای که از سوی جنبش امل منتشر شد، گفت: «این توافق تصویب نخواهد شد و در شکل فعلی نیز اجرا نخواهد شد.» او افزود این توافق «توافقی تحمیلی است، نه توافقی که حقوق لبنان را حفظ کند.»

بر اساس این چارچوب، قرار است مسیر برای صلح میان لبنان و اسرائیل هموار شود و خروج نیروهای اسرائیلی از خاک لبنان به خلع سلاح حزب‌الله مشروط شده است.

همزمان، حزب‌الله نیز روز دوشنبه اعلام کرد در پی چندین حمله اسرائیل به جنوب لبنان، با وجود برقراری آتش‌بس و توافق چارچوبی میان لبنان، آمریکا و اسرائیل، حق دفاع از خود را برای خود «محفوظ می‌داند.»

حزب‌الله در بیانیه‌ای اعلام کرد: «آنچه دشمن انجام داده، نقض آشکار آتش‌بسی است که حزب‌الله تاکنون به آن پایبند بوده است.» این گروه افزود که این نقض‌ها را زیر نظر دارد و حق دفاع از خود را محفوظ می‌داند.

ارتش اسرائیل روز یکشنبه اعلام کرد زیرساختی زیرزمینی متعلق به حزب‌الله را در روستای مجدل زون در جنوب لبنان منهدم کرده است.

در بیانیه مشترک بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و ییسرائیل کاتز، وزیر دفاع این کشور، آمده است که آمریکا پیش از این حمله در جریان قرار گرفته بود. به گفته آنها، هدف این عملیات تونلی به طول ۲۰۰ متر بود که در آن صدها قبضه سلاح و پرتابگر نگهداری می‌شد.

این حمله چند ساعت پس از آن انجام شد که ارتش اسرائیل اعلام کرد نیروهای حزب‌الله مسلح به آرپی‌جی و یک سکوی پرتاب را در منطقه نبطیه هدف قرار داده است.

بر اساس توافق امنیتی با میانجی‌گری آمریکا که روز جمعه میان لبنان و اسرائیل حاصل شد، اسرائیل باید به‌تدریج از برخی مناطق جنوب لبنان عقب‌نشینی کند و ارتش لبنان در این مناطق مستقر شود، اما نیروهای اسرائیلی فعلاً اجازه دارند در یک منطقه امنیتی گسترش‌یافته باقی بمانند.

نعیم قاسم، رهبر حزب‌الله، این توافق را «تسلیم در برابر اسرائیل» خوانده و آن را رد کرده است. نتانیاهو نیز تأکید کرده که ارتش اسرائیل در منطقه امنیتی جنوب لبنان باقی خواهد ماند و به گفته او به نابودی زیرساخت‌های حزب‌الله و رفع تهدیدها علیه مناطق شمالی اسرائیل ادامه خواهد داد.

یک مقام آمریکایی می‌گوید واشینگتن و تهران پس از دور تازه‌ای از حملات متقابل که توافق موقت دو طرف را با تنش روبه‌رو کرد، پذیرفته‌اند فعلاً حملات را متوقف کنند و گفت‌وگوهای فنی درباره تفاهم‌نامه ادامه یابد.

این مقام آمریکایی شامگاه یکشنبه به خبرگزاری فرانسه گفت: «گفت‌وگوهای فنی قرار است درباره همه بخش‌های تفاهم‌نامه ادامه پیدا کند» و افزود که «دو طرف فعلاً عقب می‌ایستند و کشتی‌ها می‌توانند آزادانه» در محدوده تنگه هرمز تردد کنند.

جمهوری اسلامی هنوز به این اظهارات واکنشی نشان نداده است. این مقام آمریکایی همچنین گزارش رسانه‌های آمریکا درباره ازسرگیری مذاکرات در روز سه‌شنبه در قطر را تأیید نکرد.

ساعاتی قبل، وب‌سایت خبری اکسیوس نیز نوشته بود که به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، ایالات متحده و ایران توافق کرده‌اند حمله به یکدیگر را متوقف کنند. در گزارش اکسیوس همچنین آمده است که همزمان دو طرف قصد دارند روز سه‌شنبه در پایتخت قطر دیدار کنند تا اختلاف خود بر سر تنگه هرمز را حل‌وفصل کنند.

اکسیوس نوشت که به گفته یک منبع آگاه از مذاکرات، گفت‌وگوهای روز سه‌شنبه در ابتدا قرار بود در سوئیس برگزار شود و موضوع آن برنامه هسته‌ای ایران باشد. اما تشدید تنش‌ها باعث شد محل مذاکرات تغییر کند و محور آن نیز به تنگه هرمز منتقل شود.

به گفته یک مقام آمریکایی و یک منبع آگاه، انتظار می‌رود نیک استوارت، رئیس تیم فنی آمریکا، در این مذاکرات شرکت کند.

اکسیوس می‌نویسد که کاخ سفید هنوز به درخواست این رسانه برای اظهارنظر پاسخ نداده است.

آتش‌بس بین ایران و آمریکا با از سرگیری حملات از سوی دو طرف و تهدید دونالد ترامپ برای شروع دوباره جنگ و «تمام کردن کار»، در وضعیت شکننده‌ای قرار گرفته است.

به گزارش اکسیوس، درگیری‌های تازه ناشی از برداشت‌های متفاوت از تفاهم‌نامه پایان جنگ بوده است؛ به‌ویژه درباره مفاد مربوط به تنگه هرمز.

اکنون یک مقام ارشد آمریکایی به اکسیوس گفته است: «تصمیم گرفتیم همه فعالیت‌های رزمی را متوقف کنیم.»

در جریان مذاکرات هفته گذشته در سوئیس، هیئت آمریکایی به ریاست معاون رئیس‌جمهور، جی‌دی ونس، با ایران توافق کرد که یک «خط تماس اضطراری» میان ارتش آمریکا و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای هماهنگی تردد در تنگه هرمز ایجاد شود.

تا روز شنبه، این «خط تماس اضطراری» هنوز عملیاتی نشده بود؛ در حالی که ایران دوباره مدعی شده بود کشتی‌ها باید برای عبور از تنگه هماهنگی کنند.

بر اساس تفاهم‌نامه، ایران متعهد شده است که نهایت تلاش خود را برای عبور امن کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز به کار گیرد. در مقابل، آمریکا محاصره بنادر ایران را لغو کرد.

یک عضو دفتر حفظ و نشر آثار رهبر جمهوری اسلامی روز یکشنبه هفتم تیرماه اعلام کرد که ایران در مذاکرات فنی برنامه‌ریزی‌شده با آمریکا که قرار بود در همین روز برگزار شود، شرکت نکرد.

مهدی فضائلی در گفت‌وگو با تلویزیون دولتی ایران دلیل این تصمیم را «درگیری‌های این چند شب گذشته» و اجرا نشدن برخی از شروط تفاهم‌نامه با ایالات متحده عنوان کرد.

او در ارتباط با مورد اجرای شروط گفت: «دلیل دیگر این است که منتظر اجرای برخی شروط هستند که مثلا امکان برداشت پول‌های بلوکه شده هست یا خیر.»

روزنامه وال‌استریت جورنال هم به نقل از «منابع آشنا با موضوع» گزارش داده است که گفت‌وگوهای آمریکا و ایران که قرار بود آخر هفته در سوئیس از سر گرفته شود، در پی از سرگیری حملات متقابل اخیر در تنگه هرمز متوقف شده است.

ایران و آمریکا پس از امضای تفاهم‌نامه اخیر توافق کرده بودند که مذاکرات فنی برای بررسی جزئیات اجرای توافق ادامه یابد.

ایران بامداد یکشنبه، اندکی پس از تهدید دونالد ترامپ علیه ادامه تنش‌های بیشتر از سوی جمهوری اسلامی، با موشک و پهپاد به پایگاه‌های نظامی آمریکا در کویت و بحرین حمله کرد.

سپاه پاسداران اعلام کرد این حملات در واکنش به حملات تازه آمریکا به اهدافی در ایران انجام شده و هشدار داد که این حملات روندهای دیپلماتیک را متوقف خواهد کرد.

مقام‌های کویت از رهگیری دو موشک بالستیک بدون خسارت و تلفات خبر دادند و بحرین نیز اعلام کرد یکی از حملات ایران به ساختمانی مسکونی در محرق آسیب زده، اما تلفاتی نداشته است. یک مقام آمریکایی هم گفت تاکنون گزارشی از تلفات نیروهای آمریکا یا خسارت عمده به تأسیسات این کشور در منطقه دریافت نشده است.

همزمان، سنتکام اعلام کرد حملات تازه آمریکا به ایران در پاسخ به هدف قرار گرفتن یک نفتکش با پرچم پاناما در نزدیکی تنگه هرمز انجام شده و زیرساخت‌های دیده‌بانی، ارتباطی، پدافندی، انبارهای پهپاد و توانمندی‌های مین‌ریزی ایران را هدف گرفته است. در جنوب ایران نیز صداهای انفجار در سیریک گزارش شد.

در جبهه لبنان، اسرائیل اعلام کرد نیروهای حزب‌الله و همچنین یک سکوی پرتاب را در منطقه نبطیه هدف قرار داده است؛ اقدامی که یک روز پس از توافق تازه آتش‌بس میان لبنان و اسرائیل رخ داد. عباس عراقچی گفت خروج اسرائیل از لبنان و توقف حملات آن بخشی از توافق موقت با آمریکا است و واشینگتن مسئول جلوگیری از ادامه عملیات اسرائیل است.

مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل، روز یکشنبه هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی کشتیرانی بین‌المللی در تنگه هرمز را تهدید کند، آمریکا همچنان زیرساخت‌های نظامی ایران را هدف قرار خواهد داد.

او در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز گفت: «اگر حکومت ایران حتی برای یک لحظه فکر کند که رئیس‌جمهور دونالد ترامپ در حالی که ایران همچنان بدون پاسخ به حمله به کشتیرانی بین‌المللی یا پایگاه‌های ما ادامه می‌دهد، دست روی دست خواهد گذاشت، سخت در اشتباه است. آنها طی چند شب گذشته این موضوع را کاملاً و به‌روشنی مشاهده کردند.»

فرماندهی ارتش آمریکا در خاورمیانه اعلام کرد نیروهای آمریکا بامداد یک‌شنبه در واکنش به حمله یک روز پیش ایران به یک کشتی تجاری در تنگه هرمز، اهدافی در ایران را هدف قرار دادند. ۲۴ ساعت پیش‌تر از آن نیز سنتکام حملاتی علیه اهداف ایرانی در نزدیکی تنگه هرمز انجام داده بود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده نیز با اشاره به این حملات هشدار داد شاید «ناچار شویم مأموریتی را که با موفقیت بسیار آغاز کردیم، به‌صورت نظامی به پایان برسانیم. اگر چنین شود، جمهوری اسلامی ایران دیگر وجود نخواهد داشت.»

نماینده آمریکا در ادامه مصاحبه خود افزود که آمریکا «در صورت لزوم، از نظر نظامی نیز به نابود کردن زیرساخت‌هایی ادامه خواهد داد که ایران تلاش می‌کند از آنها برای کنترل غیرقانونی یک آبراه بین‌المللی استفاده کند.»

والتز همچنین گفت که گفت‌وگوهای فنی میان واشنگتن و تهران همچنان ادامه دارد و افزود که ترامپ «همیشه به دیپلماسی فرصت خواهد داد»، اما «صبر رئیس‌جمهور تا ابد ادامه نخواهد داشت.»

او تصریح کرد: «رئیس‌جمهور ترامپ همه گزینه‌ها را برای دستیابی به هدف ما، و نه فقط هدف ما بلکه هدف تمام جهان، روی میز نگه خواهد داشت؛ این‌که ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند.»