کایا کالاس: هنوز برای بحث درباره لغو تحریمهای اتحادیه اروپا علیه ایران زود است
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا، گفت هنوز برای بحث درباره لغو تحریمهای اتحادیه اروپا علیه ایران زود است و این موضوع پس از دستیابی به یک توافق هستهای با ایران بررسی خواهد شد.
او پیش از نشست رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپا به خبرنگاران گفت: «زمانی که شرایط فراهم شود، کشورهای عضو درباره مناسب بودن لغو تحریمها گفتوگو خواهند کرد، اما هنوز به آن مرحله نرسیدهایم.»
اتحادیه اروپا در حال حاضر مجموعهای از تحریمهای چندجانبه علیه بیش از ۷۰۰ فرد و نهاد در ایران اعمال کرده است که شامل ممنوعیت سفر و مسدود شدن داراییها میشود.
پیامهای پزشکیان و قالیباف در واکنش به پیام منسوب به مجتبی خامنهای
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، شامگاه پنجشنبه در پیامی نوشت که «خود را متعهد به توجه حداکثری نسبت به دغدغههای» مجتبی خامنهای در زمینه «حراست از حقوق» ایران و گروههای نیابتی آن میداند.
همزمان، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نیز در پیامی به مجتبی خامنهای قول داد تا از دستورهای او در مورد مسئله تفاهم با آمریکا پیروی کند و اجازه ندهد که طرف مقابل «حق» ایران و گروههای نیابتی آن را «مخدوش کند.»
رسانههای ایران پنجشنبه شب متن پیام مکتوبی منسوب به مجتبی خامنهای را منتشر کردند که در آن رهبر جمهوری اسلامی درباره امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا گفته است که «نظر دیگری» داشته و مسئولیت آن را بر عهده مسعود پزشکیان، رئیس شورای عالی امنیت ملی، و دیگر اعضای این شورا دانسته است.
در پی انتشار این پیام منتسب به رهبر جمهوری اسلامی، مسعود پزشکیان آن را «راهبردی و روشنگرانه در تبیین مذاکرات پیش رو» خواند و نقش این پیام «در ترسیم چارچوبهای کلان مذاکرات و تبیین مسئولیت دستگاههای ذیربط» را تعیینکننده دانست.
پزشکیان در ادامه از «صدور اجازه برای آغاز مذاکره» از سوی مجتبی خامنهای تشکر کرد و گفت که به باور او «با توجه حداکثری تیم مذاکرهکننده نسبت به جزئیات مذاکره ... پیروزی بزرگ حاصل خواهد شد.»
محمدباقر قالیباف هم در پیام تازه خود، یادداشت تفاهم با آمریکا را «آغاز راهی سخت و پرپیچ و خم» توصیف کرد و گفت که «اوامر» رهبر جمهوری اسلامی را «نصبالعین» خود قرار میدهد.
او در ادامه هم گفت که «در این مسیر اگر دشمن به دنبال زیادهخواهی باشد ثابت کردهایم که دستمان روی ماشه است و هیچ تردیدی در پاسخ کوبنده به دشمن که در جنگ اخیر طعم آن را چشیده، نداریم.»
در پیام منتسب به مجتبی خامنهای درباره توافق با ایالات متحده آمده بود که «بنده علیالاصول، نظر دیگری داشتم ولی از باب تعهدی که رئیسجمهور محترم بهعنوان رئیس شورای عالی امنیت ملی از طرف خود و سایر اعضا در پاسداشت حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت به بنده دادند و تصریح به قبول مسئولیت آن نمودند، اجازه آن را صادر نمودم.»
در این پیام به تفاهمنامه اخیر به عنوان «تفاهمنامهای بین رئیسجمهوران ایران و آمریکا» اشاره و گفته شده است که رهبر جمهوری اسلامی از این لحظه «منتظر تحقق شروط گفتهشده» خواهد بود.
ادامهٔ انتقاد شماری از جمهوریخواهان از توافق ایران و آمریکا
همزمان با انتشار متن تفاهمنامهٔ امضاشده میان ایران و آمریکا در کنگره، شماری از جمهوریخواهان برجسته از توافق مورد حمایت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، انتقاد کردند.
بیل کسیدی، سناتور جمهوریخواه از ایالت لوئیزیانا، این توافق را «بدترین اشتباه سیاست خارجی در دهههای اخیر» خواند و گفت برنامهٔ هستهای ایران مهار نشده و تهران آموخته است که تهدید بستن تنگهٔ هرمز میتواند مؤثر باشد.
راجر ویکر، رئیس جمهوریخواه کمیتهٔ نیروهای مسلح سنای آمریکا، نیز هشدار داد که این تفاهمنامه ممکن است دستاوردهای نظامی آمریکا را از بین ببرد. او با لغو تحریمها و آزادسازی داراییهای ایران در ازای «فقط ۶۰ روز مذاکرهٔ دیگر» مخالفت کرد.
در میان چهرههای رسانهای محافظهکار نیز انتقادهایی مطرح شد. بن شاپیرو، تحلیلگر محافظهکار، این تفاهمنامه را «فاجعه» توصیف کرد و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، را به حمایت از آن متهم کرد. مارک لوین، مجری شبکه فاکسنیوز و از حامیان سرسخت ترامپ، نیز حذف موضوع موشکهای بالستیک از توافق را «رسوایی» خواند.
همزمان، گروههای حامی اسرائیل از جمله آیپک و نیز سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای» و همچنین اندیشکده بنیاد کارنِگی نسبت به ابهامهای توافق، کاهش فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی و نبود سازوکارهای روشن راستیآزمایی هشدار دادهاند.
دونالد ترامپ در واکنش به منتقدان نوشت کسانی که معتقدند او در برابر ایران به اندازه کافی سختگیر نبوده، «افرادی حسود، بد یا احمق» هستند و به رکوردشکنی بازار سهام و کاهش قیمت نفت بهعنوان نشانههای موفقیت این توافق اشاره کرد.
ترامپ: پس از جنگ ایران هنوز معتقدم «هیچ محدودیتی» برای قدرت من وجود ندارد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در گفتوگویی با برنامه «اکسیوس شو» گفت جنگ با ایران هیچ تغییری در نگاه او به قدرت ریاستجمهوری ایجاد نکرده و همچنان معتقد است که «هیچ محدودیتی» برای قدرت او وجود ندارد.
ترامپ در پاسخ به این پرسش که جنگ ایران چه چیزی درباره محدودیتهای قدرتش به او آموخته است، گفت: «هنوز آن درس را یاد نگرفتهام. میدانم که [محدودیتهایی] وجود دارد، اما هیچ محدودیتی نیست.»
او همچنین گفت که آمریکا و متحدانش «از نظر نظامی کاملاً ایران را شکست دادند» و حتی تفاهمنامه امضاشده با تهران را «احتمالاً نوعی تسلیم بیقید و شرط» توصیف کرد.
ترامپ افزود: «چه کس دیگری میتوانست چنین محاصره دریاییای ایجاد کند؟ من محاصرهای دریایی برقرار کردم که حتی یک کشتی هم نتوانست از آن عبور کند. بعضیها تلاش کردند، اما زیاد دوام نیاورد.»
رئیسجمهور آمریکا در عین حال اذعان کرد که ادامه جنگ میتوانست پیامدهای سنگینی برای اقتصاد جهان داشته باشد. او گفت: «تنها راهی که میتوانستم سختگیرتر باشم این بود که دو یا سه هفته دیگر آنجا بمانم و بیوقفه آنها را بمباران کنم. اما نتیجهاش چه میشد؟ تنگه هرمز باز نمیشد.»
او افزود: «تا زمانی که بمب میاندازید، آن تنگه بهطور خودکار بسته میماند... این همان چیزی است که میتواند باعث یک رکود اقتصادی جهانی شود.»
بر اساس گزارش اکسیوس از قول «یک منبع آگاه»، ترامپ در محافل خصوصی نیز نگران کاهش ذخایر جهانی نفت و احتمال وقوع شوک بزرگ نفتی در صورت ادامه بسته ماندن تنگه هرمز بوده است؛ موضوعی که به گفته این رسانه در تصمیم او برای پذیرش توافق با ایران نقش داشته است.
گزارش: آمریکا دسترسی ایران به ۶ میلیارد دلار دارایی مسدودشده در قطر را فراهم میکند
روزنامه فایننشال تایمز گزارش داد دولت دونالد ترامپ در چارچوب تفاهمنامه موقت میان واشینگتن و تهران، به ایران اجازه خواهد داد به ۶ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده خود در قطر دسترسی پیدا کند.
بر اساس این گزارش، این منابع مالی بهصورت مرحلهای و در طول دوره ۶۰ روزه مذاکرات آزاد خواهد شد و تنها برای خرید کالاهای بشردوستانه و کالاهای غیرتحریمی آمریکایی قابل استفاده خواهد بود. همچنین دولت آمریکا برای این دوره به ایران اجازه صادرات نفت خواهد داد.
یک مقام آمریکایی نیز به فایننشال تایمز گفته است آزادسازی بخشی از داراییهای ایران به «رفتار مناسب» تهران در مذاکرات، از جمله تحویل ذخایر اورانیوم غنیشده، بستگی خواهد داشت.
این گزارش نیز میافزاید که تفاهمنامه جدید با انتقاد برخی جمهوریخواهان و منتقدان ترامپ روبهرو شده است؛ منتقدانی که معتقدند این توافق امتیازهای زیادی به جمهوری اسلامی میدهد.
کاخ سفید: جیدی ونس پنجشنبه شب راهی سوئیس نمیشود
کاخ سفید اعلام کرد جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، سفر خود به سوئیس برای گفتوگوهای مربوط به مراحل بعدی توافق آمریکا و ایران درباره پایان جنگ در خاورمیانه را به تعویق انداخته است.
ایران اعلام کرده بود پس از آنکه دو طرف با امضای توافق، آتشبسی شکننده را دستکم برای ۶۰ روز دیگر تمدید کردند، آماده آغاز مذاکرات فنی است.
اما خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم پیشتر در روز پنجشنبه، پیش از اعلام خبر از سوی جیدی ونس، گزارش داد که مذاکرهکنندگان ایرانی پیش از آغاز دور بعدی گفتوگوهای صلح، نیاز دارند نشانههایی از اجرای توافق موقت از سوی آمریکا مشاهده کنند و هنوز تأییدی درباره سفر هیئت ایرانی به ژنو وجود ندارد.
سخنگوی کاخ سفید در بیانیهای که پنجشنبه شب منتشر شد، اعلام کرد ونس و هیئت آمریکایی آماده بودند به محض نهایی شدن برنامه مذاکرات، عازم شوند.
در این بیانیه آمده است: «اما مسائل تدارکاتی این مذاکرات هرگز ساده یا قابل پیشبینی نبوده است. در حال حاضر معاون رئیسجمهور امشب عازم سفر نخواهد شد.»
سخنگوی کاخ سفید توضیح بیشتری نداد اما افزود: «مشتاقیم که گفتوگوهای فنی را در سریعترین زمان ممکن آغاز کنیم.»
دولت ایران تاکنون واکنشی فوری به این موضوع نشان نداده است.
طرفین گفته بودند مذاکره درباره موارد مطرحشده در این تفاهم، ازجمله پرونده هستهای ایران و موضوع ذخایر اورانیوم غنیشده از روز جمعه در سوئیس آغاز میشود.
روز پنجشنبه، با اجرایی شدن توافق موقت برای پایان دادن به جنگ، نفتکشها از تنگه هرمز عبور کردند و ایالات متحده اعلام کرد محاصره ایران را برداشته است؛ هرچند مسائل کلیدی میان دو کشور همچنان حلنشده باقی مانده است.
قیمت نفت به پایینترین سطح خود از ۲ مارس رسید، زیرا تحلیلگران گفتند صادرات از طریق این تنگه، که حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت از آن عبور میکند، ممکن است در ماههای آینده به روال عادی بازگردد.
اما اسرائیل به جنگ خود علیه حزبالله در لبنان ادامه داد و این مسئله پرسشهایی را درباره دوام توافق ایجاد کرد.
در واشینگتن، برخی از متحدان جمهوریخواه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در کنگره این پرسش را مطرح کردند که آیا او برای پایان دادن به این منازعه، که در میان رأیدهندگان آمریکایی محبوب نیست، امتیازهای بیش از حدی داده است یا نه.
مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، گفت به باور او، ترامپ این توافق را «از سر استیصال» امضا کرده و اضافه کرد که مسعود پزشکیان به او «تصریح کرده که اگر طرف آمریکایی بخواهد زیادهخواهی کند زیر بار آن نخواهند رفت.»
این توافق به مذاکرهکنندگان ۶۰ روز فرصت میدهد تا درباره وضعیت برنامه هستهای ایران به توافق برسند و صندوقی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی ایران و مشوقهای مالی دیگر ایجاد میکند. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، که ریاست هیئت آمریکایی را بر عهده خواهد داشت، گفت واشینگتن همچنین به دنبال محدود کردن موشکهای دوربرد تهران خواهد بود.
پنتاگون برای هزینههای جنگ با ایران و دیگر مخارج، «۸۰ میلیارد دلار بودجه درخواست کرد»
والاستریت جورنال مینویسد که به گفته منابع آگاه، استیون فاینبرگ، معاون وزیر دفاع آمریکا، این هفته در تماسهایی با قانونگذاران اعلام کرده است که پنتاگون برای پوشش هزینههای جنگ با ایران و همچنین برخی هزینههای دیگر که ارتباطی به جنگ ندارند، به ۸۰ میلیارد دلار بودجه نیاز دارد.
قانونگذاران آمریکایی در هفتههای اخیر از دولت دونالد ترامپ خواستهاند برآوردی جامع از هزینههای جنگی که از ۹ اسفند آغاز شد ارائه کند.
به نوشته والاستریت جورنال، یکی از نگرانیهای نمایندگان و سناتورها این است که ارتش آمریکا در جریان این جنگ بخش قابل توجهی از مهمات ارزشمند خود را مصرف کرده باشد؛ مهماتی که ممکن است برای مقابله با تهدیدهای دیگر در نقاط مختلف جهان مورد نیاز باشند.
تهدید شورای عالی امنیت ملی: در صورت تخلف از جانب طرف آمریکایی اقدام متقابل میکنیم
دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی هم با انتشار بیانیهای نوشت که به مجتبی خامنهای «اطمینان میدهد در اجرای تدابیر و دستورات» او در زمینه «حقوق» ایران و «جبهه مقاومت» در مذاکرات «به هیچ وجه مسامحه نخواهد کرد.»
این بیانیه افزوده است که «در این راستا، با بیاعتمادی کامل به دشمن بدعهد و پیمانشکن و با نظارت دقیق بر فرآیند مذاکرات و اجرای برنامهها، چنانچه تخطی و تخلفی از جانب طرف آمریکایی صورت گیرد، طبق برنامه از پیش تعیین شده، اقدام متقابل صورت خواهد گرفت.»
پیش از این بیانیه و در پی انتشار پیام منتسب به مجتبی خامنهای درباره تفاهمنامه ایران و آمریکا، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، هم بر پایبندی به دستورها و شروط رهبر جمهوری اسلامی تأکید کردند. پزشکیان ضمن تشکر از خامنهای برای صدور مجوز آغاز مذاکرات، این پیام را «راهبردی و روشنگرانه» خواند و قالیباف نیز وعده داد اجازه ندهد «حقوق» ایران و «جبهه مقاومت» مخدوش شود.
در پیام منتسب به خامنهای آمده است که او در اصل «نظر دیگری» درباره توافق داشته، اما با توجه به تعهد پزشکیان و اعضای شورای عالی امنیت ملی برای «پاسداری از حقوق» ایران و پذیرش مسئولیت آن، با آغاز روند تفاهم موافقت کرده است.
سوئیس رسما لغو مذاکره آمریکا و ایران در روز جمعه را اعلام کرد
در پی اعلام کاخ سفید مبنی بر لغو سفر معاون دونالد ترامپ به سوئیس، وزارت خارجه این کشور اروپایی رسما خبر لغو سفر هیئت آمریکایی و لغو مذاکرات تهران و واشینگتن در روز جمعه را تأیید کرد.
لغو آغاز فوری مذاکرات بین دو کشور متخاصم تنها یک روز پس از امضا و رسمی شدن تفاهمنامهای رخ میدهد که یکی از مهمترین بندهای آن ۶۰ روز فرصت برای مذاکره درباره فعالیت هستهای ایران است. قرار بود این ۶۰ روز بلافاصله در روز جمعه آغاز شود.
اما خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، روز پنجشنبه خبر داد که مذاکرهکنندگان ایرانی پیش از آغاز دور بعدی گفتوگوهای صلح نیاز دارند نشانههایی از اجرای توافق موقت از سوی آمریکا مشاهده کنند و هنوز تأییدی درباره سفر هیئت ایرانی به ژنو وجود ندارد.
در پی این انتشار این خبر بود که سخنگوی کاخ سفید هم در بیانیهای که پنجشنبه شب منتشر شد، اعلام کرد ونس و هیئت آمریکایی آماده بودند به محض نهایی شدن برنامه مذاکرات، عازم شوند.
با این حال، آن طور که در این بیانیه آمده است، «مسائل تدارکاتی این مذاکرات هرگز ساده یا قابل پیشبینی نبوده است. در حال حاضر معاون رئیسجمهور امشب عازم سفر نخواهد شد.»
در بیانیه وزارت خارجه سوئیس که سالهاست نقش حافظ منافع آمریکا در ایران را نیز دارد هیچ اشارهای به زمان قطعی آغاز مذاکرات دو طرف نشده است.
مقامات جمهوری اسلامی هنوز هیچ واکنشی به اعلام لغو مذاکرات در روز جمعه نشان نداده و توضیحی منتشر نکردهاند.
فرانسه: قبل از اطمینان از تغییر رفتار ایران، تحریمها لغو نمیشود
وزیر خارجه فرانسه میگوید پاریس تا زمانی که اطمینان حاصل نکند مذاکرات درباره برنامه هستهای تهران انتظاراتش را برآورده میکند، با لغو تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه ایران موافقت نخواهد کرد.
ژان نوئل بارو روز جمعه ۲۹ خرداد این موضوع را اعلام کرد. فرانسه یکی از اعضای دارای حق وتوی شورای امنیت سازمان ملل است.
بارو گفت تا زمانی که مذاکرات آمریکا با ایران به ابهامات مربوط به برنامه موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی و حمایت تهران از نیروهای نیابتی پاسخ ندهد، ثباتی در منطقه برقرار نخواهد شد.
او افزود: «ما به یک تغییر اساسی در رویکرد ایران نیاز داریم.»
پیش از او نیز کایا کالاس، مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا، گفته بود هنوز برای بحث درباره لغو تحریمهای اتحادیه اروپا علیه ایران زود است و این موضوع پس از دستیابی به یک توافق هستهای با ایران بررسی خواهد شد.
اتحادیه اروپا در حال حاضر مجموعهای از تحریمهای چندجانبه علیه بیش از ۷۰۰ فرد و نهاد در ایران اعمال کرده است که شامل ممنوعیت سفر و مسدود شدن داراییها میشود.