ایران می‌گوید شروع مذاکره برای توافق نهایی با آمریکا منوط به اجرای بندهای تفاهم است

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، می‌گوید ایران برنامه‌ای برای بازرسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تأسیسات بمباران‌شده هسته‌ای ندارد.

او در نشست هفتگی با خبرنگاران در پاسخ به سئوالی درباره اظهارات اخیر مقام‌های آمریکا مبنی بر آغاز بازرسی آژانس از تأسیسات ایران، با ادعای اینکه «در این خصوص هیچ شیوه‌نامه‌ای وجود ندارد»، گفت: ما روال جاری را بر اساس معاهده منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای، موسوم به ان‌پی‌تی ادامه خواهیم داد.

اسماعیل بقائی همچنین گفت در نشست سوئیس، هیئت مذاکره‌کننده ایران دیداری با رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نداشت.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا و جی دی ونس، معاون او روز دوشنبه از آغاز بازرسی‌های آژانس از تاسیسات هسته‌ای ایران پس از مذاکرات اخیر در سوئیس خبر داده بودند.

ایران از زمان حملات تابستان گذشته آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای فردو، نطنز و اصفهان، همکاری‌هایش با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را کاهش داده و مانع از دسترسی بازرسان این نهاد به این تأسیسات شده است.

رد اظهارات ترامپ درباره نحوه صرف اموال مسدودشده

اسماعیل بقایی در صحبت‌هایش همچنین اظهارات رئیس جمهور آمریکا و معاونش درباره استفاده از اموال مسدودشده ایران برای خرید محصولات کشاورزی آمریکا را رد کرد.

او گفت: در رابطه با اموال آزاد شده هر طور که به صلاح کشور باشد تصمیم می‌گیریم.

به گفته او ایران «هیچ محدودیتی» درباره استفاده از منابع ندارد.

شرکت تحلیلی کپلر می‌گوید روز دوشنبه، اول تیر دست‌کم ۳۶ کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردند. این تعداد، بالاترین میزان عبور کشتی‌ها از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران محسوب می‌‌شود.

کپلر بر مبنای داده‌های نظارت بر کشتیرانی گفته است که انتظار می‌رود رقم کل کشتی‌های عبور کرده از تنگه هرمز در روز دوشنبه با شناسایی چند مورد دیگر بیشتر شود.

به گفته این شرکت ناظر بر کشتیرانی جهانی، عبور ۳۶ کشتی از تنگه هرمز به معنی بازگشت حدود یک سوم ترافیک دریایی معمول در این آبراه حیاتی است. تا پیش از جنگ حدود ۱۲۰ کشتی در روز از تنگه هرمز عبور می‌کردند.

مقام‌های آمریکا از زمان امضای تفاهمنامه اخیر با ایران، بر بازگشایی تنگه هرمز و عبور بدون عوارض کشتی‌ها از آن تأکید کرده‌اند، با این همه مقام‌های جمهوری اسلامی گفته‌اند شرایط در این تنگه به پیش از جنگ اخیر باز نخواهد گشت.

در همین حال وب‌سایت بلومبرگ گزارش داده که میزان صادرات نفت ایران از طریق تنگه هرمز در روزهای اخیر به بالاترین میزان از زمان شروع جنگ رسیده است.

این خبرگزاری بر مبنای داده‌های ردیابی کشتی‌ها گزارش داده است که روز دوشنبه سه ابرنفتکش تحت تحریم‌های آمریکا حامل حدود شش میلیون بشکه نفت خام ایران به مقصد آب‌های سنگاپور وارد تنگه هرمز شدند.

خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی ایران، ایرنا، از ورود مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، به اسلام‌آباد خبر داد.

گزارش تصویری این خبرگزاری نشان می‌دهد پزشکیان را در این سفر عباس عراقچی، وزیر خارجه، نیز همراهی می‌کند.

آصف علی زرداری رئیس جمهور و شهباز شریف نخست وزیر پاکستان در فرودگاه اسلام‌آباد از پزشکیان و هیئت همراه، استقبال کردند.

حبیب‌الله عباسی، مدیرکل روابط عمومی دفتر ریاست‌جمهوری، اعلام کرد که یکی از اهداف این سفر، «ابراز قدردانی از نخست‌وزیر پاکستان، شهباز شریف، به خاطر میانجی‌گری او میان ایران و ایالات متحده» است.

گزارش‌های مختلف کاربران در شبکه‌های اجتماعی حاکی از اختلال گسترده در خدمات بانکی چند بانک بزرگ ایران در روز سه‌شنبه، دوم تیر است.

بر اساس این گزارش‌ها، پرداخت الکترونیک و انتقال وجوه در چند بانک بزرگ مانند ملی، تجارت، صادرات و ملت با اختلال همراه است.

خبرگزاری‌های فارس و تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران با تأیید این اختلال‌ها از احتمال حمله سایبری به مرکز خدمات پشتیبان خبر داده‌اند.

در همین رابطه شرکت خدمات انفورماتیک با انتشار بیانیه‌ای، با تأیید انجام حملات سایبری، گفته است که «شرکت خدمات انفورماتیک به‌منظور پیشگیری از هرگونه دسترسی غیرمجاز و صیانت از امنیت داده‌ها و دارایی‌های مشتریان، در حال حاضر ارائه خدمات مبتنی بر کارت را به صورت موقت از دسترس خارج کرده است.»

این برای دومین بار طی دو هفته گذشته است که خدمات بانکی در ایران دچار احتلال می‌شود.

چندین بانک ایران اواسط خردادماه هم با قطع ارتباط و خدمات روبرو شدند که به گفته مسئولان دولتی به دلیل حملات سایبری به زیر ساخت‌های خدماتی بانک‌ها بود.

تاکنون گزارشی از عامل این حملات سایبری منتشر نشده است.

رئیس‌جمهور ایالات متحده روز سه‌شنبه دوم تیرماه بار دیگر تکرار کرد که ایران با بالاترین سطح بازرسی‌های هسته‌ای از تأسیسات خود موافقت کرده و این بازرسی‌ها «تا ابد» است.

دونالد ترامپ در پستی در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت که با وجود اعتراض‌ها و «ادعاهای نادرست» ایران، و «هم‌زمان با جار و جنجال رسانه‌های جعلی که هر کاری می‌کنند تا پیروزی آمریکا را تا حد ممکن کوچک و بی‌اهمیت جلوه دهند»، ایران «به‌طور کامل و تمام‌عیار با بالاترین سطح بازرسی‌های هسته‌ای برای مدت طولانی در آینده (تا ابد!!!) موافقت کرده است».

به گفتهٔ او، این امر «صداقت هسته‌ای» را تضمین خواهد کرد. «اگر با این موضوع موافقت نمی‌کردند، دیگر هیچ مذاکره‌ای ادامه پیدا نمی‌کرد!»

نخستین بار، جی‌دی ونس معاون رئیس‌جمهور آمریکا بود که روز اول تیرماه خبر داد ایران با بازرسی از تأسیسات هسته‌ایش موافقت کرده و این امر ممکن است در هفته جاری رخ دهد.

با این حال، مقام‌های جمهوری اسلامی بویژه سخنگوی وزارت خارجه ایران هرگونه بازرسی آژانس از تأسیسات هسته‌ای را رد کرده‌اند.

اسماعیل بقائی روز سه‌شنبه گفت: ایران برنامه‌ای برای بازرسی آژانس از تأسیسات بمباران‌شده هسته‌ای ندارد.

از تابستان ۱۴۰۴ که آمریکا و اسرائیل تأسیسات فردو، نطنز و مرکز فرآوری اصفهان را بمباران کردند، ایران همکاری‌هایش با آژانس را قطع کرد و مانع از دسترسی بازرسان به این تأسیسات شده است.

رئیس‌جمهور آمریکا در بخش دیگری از پست خود نوشت که با توجه به اجازه ایران برای بازرسی آژانس و «سایر امتیازهای مهمی که داده است، من موافقت کردم که تنگهٔ هرمز باز بماند و دیگر محاصره دریایی اعمال نشود».

آقای ترامپ با این حال اعلام کرد که ناوهای آمریکایی در خاورمیانه «در موقعیت خود باقی می‌مانند تا در صورت لزوم، محاصره دوباره برقرار شود، هرچند در حال حاضر چنین چیزی بسیار بعید به نظر می‌رسد».

او همچنین خبر داد که دارایی‌های بلوکه‌شده ایران «در حساب امانی واریز می‌شود، تحت کنترل ایالات متحده، و صرفاً برای خرید مواد غذایی و تجهیزات پزشکی از خود آمریکا استفاده خواهد شد؛ از جمله ذرت، گندم و سویا از کشاورزان بزرگ آمریکایی ما».

به گفتهٔ ترامپ، «این‌ها چیزهایی است که ایران به‌شدت به آن‌ها نیاز دارد. این یک بحران انسانی است و من احساس می‌کنم لازم است همین حالا کمک کنیم، پیش از آن‌که خیلی دیر شود».

رئیس‌جمهور آمریکا از سوی دیگر خبر داد که مذاکرات با ایران «به‌خوبی پیش می‌رود».

دبیرکل سندیکای دریانوردان تجاری ایران می‌گوید از آغاز جنگ تا کنون، ۵۴ نفر از دریانوردان و کارگران بندری جان خود را از دست داده‌اند.

سامان رضایی روز سه‌شنبه دوم تیرماه در گفت‌وگو با «اعتماد آنلاین» افزود این آمار نشان می‌دهد که جنگ اخیر یکی از سنگین‌ترین خسارت‌ها را بر جامعه دریایی کشور تحمیل کرده است.

آمریکا و اسرائیل ۹ اسفند پارسال حملات همه‌جانبهٔ هوایی به ایران را آغاز کردند که ۴۰ روز طول کشید و در جریان آن رهبر جمهوری اسلامی و شماری از فرماندهان بلندپایه آن کشته شدند.

بر اساس آخرین آماری که اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضائیه جمهوری اسلامی، روز اول تیرماه اعلام کرد، تعداد کشته‌های این جنگ به سه هزار و ۵۱۹ نفر رسیده است، هرچند او آمار تفکیکی از نظامیان و غیرنظامیان کشته‌شده ارائه نکرد.

دبیرکل سندیکای دریانوردان تجاری ایران در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود با اعتماد‌آنلاین، گفت که در جنگ اخیر، «۶۶ نفر» از فعالان دریایی زخمی شده‌اند؛ «هفت نفر» مفقود هستند؛ «۳۶۰ کشتی تجاری» آسیب دیده‌اند؛ «۲۵۳ کشتی» غرق یا کاملاً نابود شده‌اند و حدود ۵۰ دریانورد ایرانی در کشتی‌های مجستیک و توسکا گروگان گرفته شده بودند که با تلاش‌های انجام‌شده آزاد شده‌اند.

نخست‌وزیر پیشین اسرائیل روز سه‌شنبه دوم تیرماه اذعان کرد که اسرائیل برای کمک به معترضان ضدحکومت جمهوری اسلامی، گیرنده‌های اینترنتی استارلینک را به ایران قاچاق کرده بود.

نفتالی بنت در عین حال گفت که دولت بنیامین نتانیاهو در دنبال کردن این طرح کوتاهی کرد.

او که از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ نخست‌وزیر اسرائیل بود، در نشست «سیاست‌گذاری بین‌المللی» در اورشلیم به حضار گفت که او «فرآیند تأمین و قاچاق ده‌ها هزار گیرنده استارلینک به داخل ایران را آغاز کرده بود؛ تجهیزاتی که امکان تداوم اینترنت و شبکه‌های اجتماعی را فراهم می‌کرد».

استارلینک که متعلق به شرکت اسپیس‌ایکسِ ایلان ماسک است، اینترنت ماهواره‌ای ارائه می‌دهد. ایران پیش‌تر اسرائیل و ایالات متحده را به قاچاق این تجهیزات برای تضعیف امنیت خود متهم کرده بود. استارلینک مجوز فعالیت در ایران ندارد، اما ماسک قبلاً گفته بود این سرویس در آن‌جا فعال است.

بنت گفت این دستگاه‌ها قرار بود به معترضان امکان هماهنگی بدهند و در نهایت به سرنگونی دولت ایران کمک کنند.

او گفت: «متأسفانه دولت فعلی و ناکارآمد اسرائیل این کار را متوقف کرد. و وقتی اعتراضات رخ داد، آن زیرساخت وجود نداشت».

دفتر نتانیاهو بلافاصله به پرسش‌ها درباره اظهارات بنت پاسخ نداد و اسپیس‌ایکس نیز خارج از ساعات کاری آمریکا برای اظهارنظر در دسترس نبود.

مقام‌های ایرانی در دوره‌های ناآرامی، از جمله در جریان اعتراضات سراسری دی‌ماه و نیز در طول جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران که ۹ اسفند پارسال آغاز شد، دسترسی عمومی به اینترنت را قطع کردند.

رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که برخی ایرانیان در زمان قطعی اینترنت به استارلینک روی آورده‌اند.

بنت، رهبر یک حزب راست‌گرا، گفت اسرائیل و دیگر کشورهای خاورمیانه باید «دست به دست هم دهند تا حکومت ایران را مهار کرده و در نهایت سرنگون کنند».

او افزود: «این یک رژیم فاسد، پیر، بی‌ارتباط و ناکارآمد است و همان‌طور که اتحاد شوروی فروپاشید، این هم فرو خواهد پاشید».

این سخنان با تشویق حاضران همراه شد.

عمان و ایران روز سه‌شنبه دوم تیرماه توافق کردند گفت‌وگوها درباره نحوه اداره آینده کشتیرانی در تنگهٔ هرمز، از جمله خدمات دریایی در این آبراه راهبردی و هزینه‌های مرتبط با آن، را ادامه دهند.

به گزارش خبرگزاری رویترز، در بیانیه‌ مشترکی که پس از مذاکرات مسقط منتشر شد، دو کشور اعلام کردند یک کارگروه مشترک با مشارکت وزارتخانه‌های خارجه تشکیل خواهد شد تا این گفت‌وگوها را پیگیری کند و همچنین با دیگر کشورهای ساحلی و طرف‌های مرتبط رایزنی خواهند کرد.

این اقدام به نظر می‌رسد اجرای بندی از تفاهم‌نامه‌ای باشد که هفته گذشته بین ایران و آمریکا امضا شد و بر اساس آن، ایران موظف است با عمان و دیگر کشورهای ساحلی خلیج فارس درباره مدیریت آینده کشتیرانی و خدمات دریایی در این تنگه، که مسیر حیاتی برای انتقال نفت جهان است، گفت‌وگو کند.

این توافق پس از سفر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، به عمان اعلام شد. این دو مقام ایرانی با سلطان هیثم بن طارق، پادشاه عمان، دیدار کردند و با وزیر خارجه این کشور، سید بدر البوسعیدی، نیز گفت‌وگو داشتند.

در این بیانیه، عمان و ایران که در دو سوی تنگه قرار دارند، بر تعهدشان به تضمین عبور امن از این آبراه بر اساس حقوق بین‌الملل تأکید کردند و در عین حال بر حاکمیت خود بر آب‌های سرزمینی‌شان نیز تأکید ورزیدند.

از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۹ اسفند پارسال، این تنگه تا حد زیادی به روی کشتیرانی تجاری بسته بود. ایالات متحده پس از آن‌که ایران عملاً مانع عبور و مرور کشتی‌ها در تنگه شد، بنادر ایران را محاصره کرد.

عمان و ایران همچنین بر تعهد خود به باز و امن بودن این مسیر برای ناوبری بین‌المللی و نیز ارتقای ایمنی دریایی، آزادی کشتیرانی و ثبات منطقه‌ای تأکید کردند.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، و مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، روز سه‌شنبه دوم تیرماه در تماس تلفنی با جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، اعلام کردند که ایالات متحده در حال پیگیری توافقات حاصل‌شده در سوئیس است، از جمله طرح‌هایی برای تثبیت آتش‌بس در لبنان.

در این تماس که هم‌زمان با آغاز دور جدیدی از مذاکرات میان لبنان و اسرائیل در واشینگتن انجام شد، تصریح شده که جزئیات سازوکار تقویت آتش‌بس و نظارت بر اجرای آن همچنان در حال بررسی و گفت‌وگو است.

نخست‌وزیر پاکستان روز سه‌شنبه دوم تیرماه گفت که در مورد موشک‌های بالستیک نباید استاندارد دوگانه‌ای وجود داشته باشد و تأکید کرد ایران همان حقی را برای در اختیار داشتن آن‌ها دارد که سایر کشورها دارند.

شهباز شریف همچنین به خبرنگاران گفت که در تفاهم‌نامه مورد توافق میان ایران و ایالات متحده هیچ اشاره‌ای به موشک‌های بالستیک نشده، زیرا این موضوع اساساً در آن مذاکرات مطرح نبوده است.

پیشتر برخی رسانه‌ها از قول نخست‌وزیر پاکستان مدعی شده بودند که او گفته است موضوع موشک‌های بالستیک تهران از جمله محورهای مذاکره بین ایران و آمریکا است.

در واکنش به این ادعا، خبرگزاری فارس نزدیک به سپاه پاسداران نوشت که اظهارات نخست‌وزیر پاکستان، «کاملاً اشتباه و احتمالا ناشی از بی‌اطلاعی است».

به نوشته این خبرگزاری، پاکستان در حال حاضر نقش چندانی در میانجی‌گری این مذاکرات ندارد و اظهارات شهباز شریف بیشتر برای پررنگ‌نمایی نقش واسطه‌گری این کشور مطرح شده است.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، که به پاکستان سفر کرده است نیز گفت که «بحث موشکی در تفاهم‌نامه نیست و هیچ‌وقت وجود نخواهد داشت».

به ادعای او، «اگر موشک‌های ما نبود اسرائیل و آمریکا ایران را مثل غزه شخم می‌زدند».