ایران می‌گوید شروع مذاکره برای توافق نهایی با آمریکا منوط به اجرای بندهای تفاهم است

قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء در بیانیه‌ای نسبت به آن‌چه «تحرکات و حضور هواپیماهای نظامی ارتش اسرائیل در آسمان برخی کشورهای همسایه» خوانده، هشدار داد.

در این بیانیه که روز جمعه پنجم تیرماه در رسانه‌های ایران منتشر شد، قرارگاه خاتم‌الانبیاء این اتفاق را «اقدامی خطرناک و تهدید علیه جمهوری اسلامی ایران» دانسته و با مسئول دانستن آمریکا در آن‌چه «مهار و کنترل» اسرائیل خوانده، گفته است پاسخ به این اقدامات «خطرناک» را حق خود می‌داند.

در این بیانیه توضیحات بیشتری دربارهٔ پرواز این هواپیماها و کشورهای مورد نظر داده نشده است. در روزهای اخیر هم گزارشی در رسانه‌ها از پرواز هواپیماهای نظامی اسرائیل در کشورهای اطراف ایران منتشر نشده است.

قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء در ساختار نظامی جمهوری اسلامی مسئولیت اصلی را در مدیریت و هماهنگی نیروهای نظامی در جنگ‌ها بر عهده دارد.

وزارت خارجهٔ جمهوری اسلامی ایران با انتقاد از بیانیهٔ اخیر کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، آن را «مداخله‌جویانه، غیرمسئولانه و تحریک‌آمیز» خواند و نسبت به آن‌چه «ادامهٔ رفتارهای ستیزه‌جویانه و مداخله‌جویانه در منطقه» نامید، هشدار داد.

در بیانیه‌ وزارت خارجه که روز جمعه پنجم تیرماه منتشر شد، به کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس توصیه شده که از همراهی با آمریکا در «تهدیدانگاری» برنامهٔ هسته‌ای ایران خودداری کنند.

این بیانیه همچنین بار دیگر مواضع پیشین مسئولان جمهوری اسلامی دربارهٔ قرار گرفتن تنگه هرمز «در محدودهٔ آب‌های سرزمینی» ایران و عمان را تکرار کرده و می‌گوید همین موضوع «مبنای عمل در رابطه با مدیریت کشتیرانی در این تنگه خواهد بود».

وزیران خارجهٔ کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس روز پنج‌شنبه در بیانیهٔ مشترکی پس از نشستی با مارکو روبیو، وزیر امور خارجهٔ آمریکا، گفتند: «صلح و امنیت پایدار در منطقه مستلزم رسیدگی به تمامی ابعاد تهدیدهای ایران است؛ از جمله موشک‌های بالستیک، پهپادها و حمایت این کشور از نیروهای نیابتی در منطقه.»

آن‌ها افزودند: «هرگونه تجارت و سرمایه‌گذاری در ایران مشروط و قابل‌بازگشت خواهد بود و به پایبندی ایران به تفاهم‌نامه و توافق نهایی، توقف رفتارهای بی‌ثبات‌کنندهٔ این کشور و فراهم شدن شرایط لازم برای تعامل اقتصادی بستگی دارد.»

شورای همکاری خلیج فارس شامل شش کشور عربستان سعودی، قطر، عمان، بحرین، امارات متحدهٔ عربی و کویت است. این کشورها در جریان جنگ ۴۰ روزه هدف حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی ایران قرار گرفتند.

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، می‌گوید عبور ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز بدون هماهنگی با حکومت ایران «قابل تضمین نیست» و هشدار داد که در صورت انجام نشدن این هماهنگی، ممکن است مسیرهای تعیین‌شده برای تردد کشتی‌ها به حالت تعلیق درآید.

غریب‌آبادی روز جمعه پنجم تیر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که عبور ایمن از تنگه هرمز مستلزم هماهنگی با ایران است و «عدم هماهنگی» می‌تواند به تعلیق هر یک از مسیرهای تعیین‌شده منجر شود. او توضیح بیشتری درباره منظور از این هماهنگی یا سازوکار تعلیق این مسیرها ارائه نکرد.

این اظهارات یک روز پس از آن بیان می‌شود که سپاه پاسداران اعلام کرد عبور امن کشتی‌ها از تنگه هرمز تنها از مسیرهای مورد تأیید ایران امکان‌پذیر است و هر مسیر دیگری که بدون هماهنگی با تهران اعلام شود، از نظر جمهوری اسلامی «قابل قبول نیست» و یک «ریسک امنیتی» به شمار می‌آید.

عمان روز چهارشنبه اعلام کرده بود که با هماهنگی سازمان بین‌المللی دریانوردی، یک مسیر موقت برای تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز تعیین شده و از کشتی‌ها خواسته بود تا اطلاع ثانوی از این مسیر استفاده کنند.

بیشتر در این باره:

مقام‌های آمریکایی می‌گویند ایران یک کشتی باری را در نزدیکی سواحل عمان هدف قرار داد

نیروهای اسرائیلی روز جمعه بر فراز شهرک منصوری در جنوب لبنان اعلامیه‌هایی پخش کردند که در آنها از ساکنان خواسته شده بود این منطقه را ترک کنند.

رسانه‌های دولتی لبنان گزارش دادند که این نخستین دستور تخلیه از زمان اجرایی شدن آتش‌بس میان اسرائیل و حزب‌الله است.

یک مقام ارشد نظامی لبنان گفت که اسرائیل اخیراً شهرک منصوری را به منطقه‌ای که نیروهای اسرائیلی در داخل جنوب لبنان در اشغال خود دارند، اضافه کرده است.

مقام‌های لبنانی می‌گویند نیروهای اسرائیلی با تیراندازی به هر فردی که به مرز شمالی این منطقه نزدیک شود، از جمله غیرنظامیان و سربازان ارتش لبنان، این محدوده را به اجرا می‌گذارند.

این مقام نظامی افزود که کشاورزان همچنان برای انجام کارهای خود وارد منصوری شده و از آن خارج می‌شوند، اما دیگر در این شهرک سکونت ندارند.

جمهوری اسلامی ایران در جریان مذاکرات اخیر با آمریکا در سوئیس بر ضرورت جلوگیری از گسترش درگیری‌های اسرائیل در لبنان و خروج نیروهای اسرائیلی از خاک لبنان تأکید کرده بود.

با این حال بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، تأکید کرده که حضور نظامی این کشور در مناطق امنیتی جنوب لبنان، سوریه و نوار غزه ادامه خواهد یافت و زمان‌بندی مشخصی برای پایان آن در نظر گرفته نشده است.

پرس تی‌وی، شبکه انگلیسی‌زبان صداوسیمای جمهوری اسلامی، روز جمعه خبر داد که میان ایران و ایالات متحده یک «کانال ارتباطی» در تنگه هرمز ایجاد شده تا از وقوع حوادثی که می‌تواند به تشدید تنش‌های نظامی منجر شود، جلوگیری کند.

این گزارش یک روز پس از آن است که جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، گفت واشینگتن و تهران قرار است این کانال ارتباطی را راه‌اندازی کنند و این اقدام را «دستاوردی مهم» خواند.

او در گفت‌وگو با وب‌سایت «آنهرد» گفت که ایران موافقت کرده تا یکی از نیروهای سپاه پاسداران را به دوحه، پایتخت قطر، بفرستد تا به گفته او «در کنار یکی از نمایندگان فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، مستقر شود» و از این طریق بخش زیادی از اختلافات حل و فصل شود..

شبکه پرس‌تی‌وی به نقل از یک منبع آگاه گفته است: «بر اساس بیانیه نهایی منتشرشده از سوی دو میانجی پس از مذاکرات هفته گذشته در زوریخ، این کانال ارتباطی با هدف جلوگیری از بروز حوادث در این آبراه راهبردی که ممکن است به درگیری نظامی منجر شود، و نیز برای اجرای مفاد ماده پنجم تفاهم‌نامه اسلام‌آباد ایجاد شده است.»

قطر و پاکستان در مذاکرات هفته گذشته در سوئیس به عنوان میانجی ایران و آمریکا حضور داشتند.

دفتر رسانه‌ای وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به سوال رادیوفردا درباره صحت این گزارش، موضوع را به کاخ سفید ارجاع داد.

تهران تأکید کرده است که بر اساس تفاهم‌نامه امضا شده، هرگونه عبور از تنگه هرمز باید از مسیرهایی انجام شود که از سوی جمهوری اسلامی ایران اعلام شده‌اند.

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز جمعه گفت عبور ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز بدون هماهنگی با حکومت ایران «قابل تضمین نیست» و هشدار داد که در صورت انجام نشدن این هماهنگی، ممکن است مسیرهای تعیین‌شده برای تردد کشتی‌ها به حالت تعلیق درآید.

وزیر امور خارجه امارات متحده عربی روز جمعه در گفت‌وگوی تلفنی با همتای ایرانی خود بر ضرورت پایبندی به مفاد توافق میان آمریکا و ایران و همچنین حفاظت از مسیرهای دریایی، از جمله تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز، تأکید کرد.

به گزارش خبرگزاری رسمی امارات، عبدالله بن زاید آل نهیان در گفت‌وگو با عباس عراقچی بر اهمیت پایبندی کامل به مفاد تفاهم‌نامه امضا شده بین واشینگتن و تهران تأکید کرد و گفت که اجرای کامل آن، توقف فوری و همه‌جانبه درگیری‌ها در منطقه، احترام به حاکمیت کشورها و اصول حسن همجواری، پایبندی کامل به حقوق بین‌الملل، حفاظت از مسیرهای دریایی و آزادی کشتیرانی بین‌المللی، از جمله تضمین تردد روان در تنگه هرمز، را تضمین خواهد کرد.

او همچنین ابراز امیدواری کرد که مذاکرات جاری به نتایج مثبتی منجر شود که زمینه‌ساز دستیابی به امنیت و ثبات پایدار در منطقه باشد.

امارات در طول جنگ ۴۰ روز آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بیش از سایر کشورهای منطقه هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفت.

ایران روز جمعه اعلام کرد که ۲۲ خدمه ایرانی یک نفتکش که در جریان جنگ اخیر توسط ایالات متحده توقیف شده بود، به سرکنسولگری ایران در کراچی منتقل شده‌اند.

خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، ایرنا، گزارش داد که پاکستان، یکی از میانجی‌های مذاکرات میان تهران و واشنگتن، «بازگشت ۲۲ دریانورد ایرانی که نفتکش آنان توسط آمریکا توقیف شده بود، را تسهیل کرده و این افراد پس از انتقال به کراچی، به ایران بازگردانده می‌شوند.»

بر اساس این گزارش، خدمه این نفتکش به دیپلمات‌های ایرانی در شهر کراچی تحویل داده شده‌اند.

ایرنا و همچنین مقام‌های ایرانی، نام نفتکش را اعلام نکرده‌اند و جزئیاتی درباره زمان و محل توقیف آن نیز ارائه نداده‌اند. نیروهای آمریکایی در طول محاصره دریایی ایران، چند کشتی و نفتکش را توقیف و تعدادی را با شلیک از کار انداختند.

این محاصره در پی امضای یادداشت تفاهم بین ایران و ایالات متحده، برداشته شد.

دونالد ترامپ،‌ رئیس‌جمهور آمریکا، روز جمعه چهارم تیر اعلام کرد ایران با حملات پهپادی خود به یک کشتی در تنگه هرمز خسارت وارد کرد و این اقدام را «نقض آتش‌بس» خواند.

او در پیامی در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «جمهوری اسلامی ایران دست‌کم چهار پهپاد انتحاری را به سمت کشتی‌هایی که در حال عبور از تنگه هرمز بودند، شلیک کرد. یکی از این پهپادها مستقیماً به عرشه بالایی یک کشتی باری بزرگ و بسیار گران‌قیمت اصابت کرد. این حمله به کشتی خسارت وارد کرد، اما کشتی توانست به مسیر خود ادامه دهد.»

ترامپ افزود که ارتش آمریکا سه پهپاد دیگر را سرنگون کرد و افزود: «واضح است که این اقدام نقض احمقانه توافق آتش‌بس با ماست.»

او درباره واکنش احتمالی ایالات متحده درباره این اقدام ایران توضیح نداد.

گزارش‌ها حاکی از آن بود که روز پنجشنبه یک کشتی باری در نزدیکی سواحل عمان هدف اصابت یک پرتابه قرار گرفته است. مقام‌های آمریکایی به روزنامه وال‌استریت جورنال و خبرگزاری رویترز گفتند که ایران مسئول این حمله بود.

شرکت امنیت دریایی بریتانیایی «ونگارد» اعلام کرد که این شناور، کشتی کانتینربر «اِوِر لاولی» با پرچم سنگاپور بود و سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز گفت این حمله به پل فرماندهی کشتی آسیب رساند، اما هیچ تلفات جانی بر جای نگذاشت.

این حمله ایران ظاهرا واکنشی به اقدام عمان در معرفی یک مسیر «موقت» برای عبور کشتی‌ها بود.

پس از اقدام عمان سپاه پاسداران اعلام کرد عبور امن کشتی‌ها از تنگه هرمز تنها از مسیرهای مورد تأیید ایران امکان‌پذیر است و هر مسیر دیگری که بدون هماهنگی با تهران اعلام شود، از نظر جمهوری اسلامی «قابل قبول نیست» و یک «ریسک امنیتی» به شمار می‌آید.

لبنان، اسرائیل و ایالات متحده روز جمعه یک توافق‌نامه چارچوبی سه‌جانبه را با هدف هموار کردن مسیر دستیابی به یک توافق صلح میان دولت‌های اسرائیل و لبنان امضا کردند.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در مراسم امضای این توافق در واشینگتن گفت: «خوشحالیم که اعلام کنیم یک توافق‌نامه چارچوبی میان دولت مستقل لبنان و البته دولت اسرائیل، با میانجی‌گری و حمایت ایالات متحده آمریکا، به دست آمده است.»

روبیو افزود: «این توافق، آغاز شکل‌گیری چارچوبی برای دستیابی به صلح و امنیت پایدار است.»

جزئیات این توافق که منتشر نشده، حاصل پنج دور مذاکرات در واشینگتن است؛ مذاکراتی که با هدف پایان دادن به هفته‌ها درگیری میان اسرائیل و حزب‌الله در جنوب لبنان برگزار شد.

ندا حماده معوض، سفیر لبنان در واشینگتن، نیز گفت این توافق «نخستین گام در مسیر بازگرداندن حاکمیت و تمامیت ارضی لبنان، برقراری توقف دائمی و نهایی درگیری‌ها و فراهم کردن امکان بازگشت مردم ما به سرزمین‌شان است.»

یخیئل لایتر، سفیر اسرائیل در ایالات متحده، نیز اظهار داشت که بر اساس این توافق «ایران کنار گذاشته شده، حزب‌الله کنار گذاشته شده و مسیر صلح میان اسرائیل و لبنان هموار شده است.»

این در حالی است که اسرائیل در پی امضای تفاهم‌نامه پایان درگیری بین ایران و آمریکا، هفته گذشته با گروه حزب‌الله لبنان نیز وارد آتش‌بس شد.

با این حال ارتش این کشور به حملات خود به جنوب لبنان ادامه داده و روز جمعه نیز خواستار تخلیه یک منطقه مسکونی در خاک لبنان شد.

رئیس‌جمهور آمریکا گفت جمهوری اسلامی پس از حملات اخیر آمریکا همچنان «تا حدی» توانایی نظامی خود را حفظ کرده، اما این توانایی «چندان زیاد نیست».

دونالد ترامپ روز جمعه پنجم تیرماه در کنفرانس «ائتلاف ایمان و آزادی؛ راهی به‌سوی اکثریت» در واشینگتن گفت ایران هنوز قادر به انجام برخی حملات است، اما مدعی شد این کشور در حال پیروز شدن نیست.

او همچنین گفت ایران روز گذشته چهار پهپاد را به سمت یک کشتی بزرگ در تنگه هرمز شلیک کرده است. به گفته ترامپ، سه پهپاد سرنگون شدند و پهپاد چهارم به کشتی اصابت کرد و خساراتی به بار آورد.

رئیس‌جمهور آمریکا بدون ارائه جزئیات بیشتر افزود که این وضعیت «به‌زودی پایان خواهد یافت».

آقای ترامپ پیشتر در پیامی در شبکۀ اجتماعی تروث‌سوشال حملۀ پهپادی ایران به یک کشتی در تنگۀ هرمز را «نقض احمقانه آتش‌بس» خوانده بود.

او همچنین گزارش برخی رسانه‌ها درباره این‌که ایران نسبت به آغاز جنگ ۴۰ روز قوی‌تر است را رد کرد و گفت: «آن‌ها به شدت دنبال توافق هستند. آن‌ها خیلی چیزها به ما می‌دهند».

رئیس‌جمهور آمریکا در پاسخ به سوالی دربارۀ واکنش واشینگتن به حملۀ پهپادی ایران به کشتی سنگاپوری، گفت «به‌زودی می‌فهمید».