سفیر ایران در پاکستان: هیئت ایرانی مذاکرهکننده شامگاه پنجشنبه وارد اسلامآباد میشود
سفیر تهران در اسلامآباد اعلام کرد یک هیئت ایرانی شامگاه پنجشنبه ۲۰ فروردین برای انجام گفتوگوهای «جدی» وارد اسلامآباد میشود.
این در حالی است که در نخستین روز آتشبس که از بامداد چهارشنبه ۱۹ فروردین آغاز شد، اظهارات متعددی از سوی ایران مبنی بر نقض آتشبس و احتمال لغو مذاکرات جمعه بین ایران و آمریکا مطرح شده بود.
رضا امیری مقدم، سفیر جمهوری اسلامی ایران در جمهوری اسلامی پاکستان صبح پنجشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «با وجود بدبینی افکار عمومی ایران بهدلیل نقضهای مکرر آتشبس از سوی رژیم اسرائیل با هدف خرابکاری در ابتکار دیپلماتیک، هیئت ایرانی به دعوت شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، امشب برای انجام گفتوگوهای جدی بر اساس ۱۰ محور پیشنهادی ایران وارد اسلامآباد میشود.»
اشارهٔ امیری مقدم به حملات سنگین روز گذشتهٔ اسرائیل به لبنان است که بیش از ۲۵۰ کشته بر جا گذاشت. مقامات جمهوری اسلامی و همچنین نخستوزیر پاکستان اعلام کرده بودند توقف حملات به لبنان بخشی از توافق آتشبس است، آمریکا و اسرائیل اما این موضوع را رد میکنند.
«شکافهایی» که چهل روز جنگ در عرصهٔ بینالمللی ایجاد کرد
جنگ پس از چهل روز با آتشبسی هرچند شکننده متوقف شده و هر دو طرف ادعای پیروزی در جنگ میکنند. این چهل روز جنگ چه چیزی را در فضای بینالمللی تغییر داده است؟ آیا موقعیت کشورهای اروپایی و متحدان ایالات متحده در قبال واشینگتن، با توجه به تصمیمش به آغاز و پایان این جنگ، تغییر کرده است؟ گفتوگوها در اسلامآباد برای نهایی کردن توافق چگونه پیش خواهد رفت؟
ارزیابی حبیب حسینیفرد، تحلیلگر امور بینالملل ساکن آلمان، را در اینباره بشنوید.
«حق غنیسازی» همچنان روی میز مذاکره؛ گفتوگو با مهران مصطفوی
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، میگوید که این نهاد از آتشبس مورد توافق بین ایالات متحده و ایران استقبال میکند و آماده است تا از تلاشها برای یافتن راهحلی پایدار در مورد برنامه هستهای تهران حمایت کند.
این راهحل شامل چه خواهد بود؟ «حق» غنیسازی برای ایران یا اجازهٔ «اقدام» به غنیسازی؟ آیا واشینگتن آمادهٔ پذیرفتن یکی از این دو خواهد بود؟ پس از بمباران چندبارهٔ تأسیسات اتمی، آیا ایران در این مقطع امکان غنیسازی اورانیوم را دارد؟ ارزیابی مهران مصطفوی استاد فیزیک و شیمی در دانشگاه پاریس کنشگر سیاسی در پاریس را بشنوید.
ترامپ: نیروهای آمریکا در اطراف ایران میمانند؛ در صورت نقض توافق «شلیکها آغاز میشود»
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، روز پنجشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت:
«تمامی کشتیها، هواپیماها و نیروهای نظامی ایالات متحده، به همراه مهمات و جنگافزارهای اضافی و هر آنچه برای سرکوب مرگبار و نابودیِ دشمنی که از قبل به شدت تضعیف شده، مناسب و ضروری است، در ایران و اطراف آن باقی خواهند ماند تا زمانی که به توافق واقعیِ بهدستآمده بهطور کامل عمل شود. اگر به هر دلیلی چنین نشود، که بسیار بعید است، آنگاه «شلیکها آغاز میشود»؛ بزرگتر، برتر و قدرتمندتر از هر آنچه تا به حال کسی دیده است.»
او در پیام خود افزود: «مدتها پیش توافق شد و برخلاف تمام لفاظیهای دروغینِ مخالف، [توافق شد که]: سلاح هستهای در کار نخواهد بود و تنگهٔ هرمز باز و امن خواهد ماند. در این میان، ارتش بزرگ ما در حال تجهیز و استراحت است و در واقع، چشمبهراه پیروزیهای بعدی خود است. آمریکا بازگشته است!»
آتشبس شکننده میان ایران و ایالات متحده روز پنجشنبه نشانههایی از فروپاشی بروز داد؛ چرا که تهران در پی حملات سنگین اسرائیل به لبنان، تهدید کرد که درگیریها را از سر خواهد گرفت.
پرس تیوی، شبکه تلویزیونی انگلیسیزبان وابسته به صداوسیمای جمهوری اسلامی، روز چهارشنبه از قول «یک مقام ارشد امنیتی ایران» هشدار داد در صورت ادامۀ آنچه تهران «نقض آتشبس از سوی اسرائیل» میداند، ایران ممکن است وارد «دفاع تمامعیار» شود.
این مقام که پرس تیوی او را «بلندپایه» ذکر کرده اما نام او را نبرده؛ از کشورهای میانجی خواست تا «بیدرنگ مداخله کنند» و اظهار داشت که زمان آن رسیده است تا «این رژیم متجاوز سر جای خود نشانده شود». او تأکید کرد در صورت فروپاشی توافق، تهران «متجاوز را مجازات خواهد کرد».
واشینگتن و تهران، هر دو پس از توافق بر سر آتشبسی دوهفتهای و انجام مذاکراتی با هدف پایان دادن به جنگی که هزاران کشته در سراسر خاورمیانه بر جای گذاشته است، از «پیروزی» سخن گفتهاند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، پیش از این در روز چهارشنبه اعلام کرده بود که ادامۀ گفتوگوها برای دستیابی به یک توافق صلح دائمی با ایالات متحده، پس از حملات سنگین اسرائیل به لبنان در همان روز که به کشته شدن صدها تن انجامید، «غیرمنطقی» خواهد بود.
بهنظر میرسد دو طرف در مورد برنامۀ هستهای ایران نیز اختلاف نظر شدیدی دارند؛ چرا که ترامپ گفته است ایران با توقف غنیسازی اورانیوم موافقت کرده است، در حالی که محمدباقر قالیباف گفته است که طبق مفاد آتشبس، ادامۀ غنیسازی اورانیوم مجاز است.
در این ارتباط دونالد ترامپ در پست تازۀ خود در تروث سوشال افزوده است که «مدتها پیش توافق شد و برخلاف تمام لفاظیهای دروغینِ مخالف، [توافق شد که]: سلاح هستهای در کار نخواهد بود و تنگهٔ هرمز باز و امن خواهد ماند.»
هشدار سازمان ملل: حملات اسرائیل به لبنان «خطری جدی» برای آتشبس آمریکا و ایران است
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد بامداد پنجشنبه اعلام کرد که فعالیتهای نظامی جاری اسرائیل در لبنان «خطری جدی» را متوجه آتشبس شکننده میان آمریکا و ایران میکند.
در بیانیۀ سخنگوی آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، آمده است: «درگیریهای نظامی در حال جریان در لبنان، تهدیدی جدی برای آتشبس و تلاشها در مسیر رسیدن به صلحی پایدار و همهجانبه در منطقه است. دبیرکل بار دیگر از همۀ طرفها میخواهد که بیدرنگ به خصومتها پایان دهند.»
گروه شبهنظامی حزبالله، مورد حمایت ایران، روز پنجشنبه اعلام کرد در واکنش به «نقض» آتشبس میان آمریکا و ایران از سوی اسرائیل، به این کشور راکت شلیک کرده است و تأکید کرد این پاسخگویی ادامه خواهد داشت.
این اقدام یک روز پس از آن صورت گرفت که این گروه لبنانی اعلام کرده بود در برابر موج مرگبار حملات اسرائیل در سراسر لبنان «حق پاسخگویی» دارد.
حزبالله در بیانیهای اعلام کرد «در پاسخ به نقض توافق آتشبس از سوی دشمن»، بامداد پنجشنبه کیبوتص «منارا» در نزدیکی مرز لبنان را «با رگبار راکتی» هدف قرار داده است.
حملات گسترده اسرائیل به لبنان در روز چهارشنبه، با «بیش از ۲۵۰ کشته و بیش از هزار زخمی»، مرگبارترین روز این جنگ از زمان آغاز درگیریها بود. ارتش اسرائیل اعلام کرد بیش از ۱۰۰ هدف از جمله مراکز فرماندهی حزبالله را در بیروت، بقاع و جنوب لبنان هدف قرار داده است.
سازمان دفاع مدنی لبنان اعلام کرد که در مجموع ۲۵۴ نفر در سراسر لبنان کشته و بیش از ۱۱۰۰ نفر زخمی شدهاند. وزارت بهداشت لبنان آمار کشتهشدگان در سراسر کشور را ۱۸۲ نفر اعلام کرد و گفت که این رقم نهایی نیست.
این تحولات تردیدها درباره دوام آتشبس میان آمریکا و ایران را افزایش داده، در حالی که مقامهای اسرائیلی و آمریکایی میگویند لبنان شامل این توافق نبوده است، اما ایران و برخی میانجیها بر شاملبودن لبنان در آتشبس تأکید دارند.
عبور بسیار محدود کشتیها از تنگه هرمز
با وجود اعلام آتشبس شکننده میان ایالات متحده و ایران، تردد در تنگه هرمز روز چهارشنبه همچنان بسیار محدود باقی ماند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، دستکم دو کشتی، هر دو از نوع فلهبر، پس از اعلام بازگشایی این آبراه راهبردی از سوی ایران و آمریکا از تنگه عبور کردهاند و کشتی سومی نیز در مسیر عبور قرار دارد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد در طول آتشبس دوهفتهای، عبور از تنگه «از طریق هماهنگی با نیروهای مسلح ایران» امکانپذیر خواهد بود.
شرکت بزرگ کشتیرانی آلمانی هاپاگ-لوید نیز اعلام کرد با وجود آتشبس، به دلیل ادامه وضعیت «پرتنش»، فعلاً عبور کشتیهای خود از تنگه هرمز را از سر نخواهد گرفت. در حال حاضر شش کشتی این شرکت در خلیج فارس متوقف ماندهاند.
شرکت «ویندوارد»، که در حوزه اطلاعات دریایی و رصد کشتیرانی بینالمللی فعالیت میکند، اعلام کرد روز چهارشنبه تنها ۱۱ کشتی از تنگه هرمز عبور کردهاند؛ رقمی که تقریباً مشابه روزهای پیش است.
به نوشته روزنامه گاردین، به گفته این شرکت، همه کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند همچنان باید برای عبور ایمن با مقامهای ایرانی هماهنگ کنند. بنابر این گزارش، ایران از شرکتهای کشتیرانی میخواهد برای نفت خروجی تا سقف یک دلار بهازای هر بشکه عوارض پرداخت کنند که بهصورت ارز دیجیتال دریافت میشود. برای مقایسه، بزرگترین نفتکشها میتوانند تا سه میلیون بشکه نفت خام حمل کنند.
ویندوارد همچنین اعلام کرد پیامهای رادیویی از سوی ایران به نفتکشها در خلیج فارس در روز چهارشنبه هشدار دادهاند که کشتیهایی که بدون مجوز عبور کنند، هدف حمله قرار خواهند گرفت.
هشدار ایران در مورد وجود مین دریایی و ارائه «مسیر جایگزین»
در پی تشدید تنشها در خلیج فارس، گزارشها حاکی است که به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز توصیه شده برای جلوگیری از برخورد احتمالی با مینهای دریایی، با نیروی دریایی سپاه پاسداران هماهنگ کنند.
باشگاه خبرنگاران این اطلاعیه را منتسب به سازمان بنادر و دریانوردی ایران دانسته، در حالی که خبرگزاری ایسنا آن را به نیروی دریایی سپاه پاسداران نسبت داده است.
در متن این اطلاعیه با اشاره به «وضعیت جنگی» در خلیج فارس و تنگه هرمز طی بازه زمانی ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۹ فروردین ۱۴۰۵، نسبت به احتمال وجود مینهای ضدکشتی در مسیر اصلی تردد هشدار داده شده است.
بر اساس این اطلاعیه، از تمامی کشتیها خواسته شده است «تا اطلاع ثانوی» ضمن هماهنگی با نیروی دریایی سپاه، از مسیرهای جایگزین برای عبور استفاده کنند. مسیر ورودی پیشنهادی از دریای عمان به سمت شمال و از نزدیکی جزیره لارک و مسیر خروجی نیز از جنوب این جزیره به سمت دریای عمان اعلام شده است.
گزارش از شکنجه و «اعدام نمایشی» یک زندانی بهائی در ایران
گزارشهایی از ایران حاکی است که یک شهروند بهائی بازداشتشده در کرمان تحت شکنجه شدید و «اعدام نمایشی» قرار گرفته و این موضوع نگرانیها درباره تشدید فشارها بر بهائیان را افزایش داده است.
بر اساس بیانیهای که روز ۱۹ فروردین در ژنو منتشر شد، برنا نعیمی، ۲۹ ساله و پدر یک کودک سهساله، از زمان بازداشت در ۱۰ اسفند، دستکم دو بار در معرض اعدام نمایشی قرار گرفته و با شوک الکتریکی شکنجه شده است؛ شکنجهای که به گفته این گزارش باعث سوختگی شدید در پاهای او شده است.
در این گزارش آمده است که او در روزهای نخست بازداشت بارها مورد ضرب و شتم قرار گرفته و تحت فشار روانی، از جمله تهدید درباره همسر و فرزندش، وادار به امضای اعترافی «ساختگی» شده است. در این اعتراف، او و پسرعمویش پیوند نعیمی به مشارکت در قتل نیروهای بسیج در جریان اعتراضات دیماه متهم شدهاند، در حالی که به گفته منابع منتشرکننده، هیچ مدرکی برای این اتهام وجود ندارد.
همزمان، گفته شده برنا نعیمی در بخشی از زندان موسوم به «سوئیت مرگ» نگهداری شده، مکانی که معمولاً زندانیان پیش از اجرای حکم اعدام در آن نگهداری میشوند، و در سلولی کوچک در شرایط انفرادی قرار داشته است.
سیمین فهندژ، نماینده جامعه جهانی بهائی در سازمان ملل در ژنو، با ابراز نگرانی از این گزارشها گفت این موارد نشاندهنده تلاش برای «ساخت پروندههای جعلی» علیه بهائیان و نسبت دادن جرائمی به آنان است که مرتکب نشدهاند.
در همین حال، این گزارشها از افزایش نگرانیها درباره تشدید فشار بر بهائیان، بهعنوان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان در ایران، حکایت دارد؛ بهویژه در شرایطی که به گفته منابع، مقامهای جمهوری اسلامی تلاش دارند آنان را با اعتراضات و تحولات اخیر مرتبط نشان دهند.
بر اساس این گزارش، در حال حاضر دستکم چهار شهروند بهائی، از جمله برنا و پیوند نعیمی، در زندان کرمان نگهداری میشوند.
پیش از این در اوایل ماه جاری، گزارشهای دیگری حاکی بود پیوند نعیمی، زندانی بهائی در کرمان، پس از تحمل شکنجه و «اعدام نمایشی» با خطر اعدام روبهروست. جامعه جهانی بهائی میگوید او برای گرفتن اعتراف اجباری تحت فشار شدید قرار دارد و هیچ مدرکی برای اتهامهای مطرحشده علیه او ارائه نشده است.
ونوس حسینینژاد، شایان شکیبایی و پیوند نعیمی سه جوان کرمانی هستند که پیش از اوج گیری اعتراضها در روز ۱۸ دیماه ۱۴۰۴ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند. تصاویر هر سه ۱۲ بهمن در برنامه ۲۰:۳۰ صدا و سیما در حال اعتراف پخش شد.
تهدید شماری از مقامات در ایران به «پاسخ سنگین و قاطع» به اسرائیل بهدلیل ادامۀ حمله به حزبالله
در پی ادامه حملات اسرائیل به حزبالله لبنان در روز چهارشنبه ۱۹ فروردین، مقامهای جمهوری اسلامی این حملات را نقض آتشبس دانسته و نسبت به ادامۀ آن هشدارهای تندی دادهاند.
در حالی که مقامهای آمریکایی میگویند مفاد آتشبس موقت با ایران شامل عدم حمله به حزبالله لبنان نمیشود، مسئولان در ایران با این نظر موافق نیستند. موضع کاخ سفید با اظهارات شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان نیز که یکی از میانجیهای اصلی در گفتوگوهای آتشبس میان آمریکا و ایران است، در تضاد است؛ او گفته بود این آتشبس شامل لبنان نیز خواهد شد.
صادق آملی لاریجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، ادامه حملات به حزبالله لبنان را نشانه «استیصال» اسرائیل خواند و تهدید کرد که ادامه آن با «پاسخ قاطع» روبهرو خواهد شد. سپاه پاسداران نیز در بیانیهای هشدار داد در صورت توقف نیافتن حملات، «پاسخی پشیمانکننده» در انتظار خواهد بود.
عباس عراقچی، وزیر خارجه، تأکید کرد آمریکا باید میان حفظ آتشبس یا «ادامه جنگ از طریق اسرائیل» یکی را انتخاب کند. همزمان، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران حملات اسرائیل را «نقض آشکار» آتشبس دانست و مسئولیت آن را متوجه آمریکا کرد. بقائی در شبکه ایکس نوشت: «اگر این نمونه دیگری از دبه زودهنگام آمریکا نیست، پس چیست؟»
محسن رضایی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، نیز آمریکا را مسئول فروپاشی احتمالی آتشبس دانست و گفت «نقض آتشبس از سوی آمریکا نیز تحمل نخواهد شد.» مجید موسوی، فرمانده هوافضای سپاه هم هشدار داد هرگونه تعرض به حزبالله بهمنزله تعرض به ایران تلقی خواهد شد و گفت که سپاه «در تدارک پاسخ سنگین» به اسرائیل است.
این واکنشها در حالی مطرح میشود که حملات گسترده اسرائیل به لبنان، با وجود توقف حملات حزبالله، صدها کشته و زخمی برجای گذاشته و تنشها را بار دیگر تشدید کرده است.
تصاویر رویترز از حملات تازه اسرائیل به بیروت:
حزبالله از شلیک راکت به شمال اسرائیل خبر داد و آن را پاسخی به «نقض آتشبس» دانست
حزبالله لبنان بامداد پنجشنبه اعلام کرد در نخستین حمله خود به اسرائیل پس از توافق آتشبس دو هفتهای میان آمریکا و ایران، به شمال اسرائیل راکت شلیک کرده است.
حزبالله در بیانیهای گفت این حمله در واکنش به آنچه «نقض آتشبس از سوی اسرائیل» خوانده، انجام شده است؛ اشارهای به حملات گسترده اسرائیل به لبنان در روز چهارشنبه.
استارمر: بریتانیا آماده کمک به بازگشایی تنگه هرمز است؛ ارائه «مسیر جایگزین» از سوی ایران
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، در جریان سفر به کشورهای حوزه خلیج فارس گفت لندن «وظیفهای» برای کمک به بازگشایی تنگه هرمز دارد؛ این در حالی است که گزارشهایی در رسانههای داخل ایران از بسته شدن دوباره این آبراه راهبردی تنها ساعاتی پس از اعلام آتشبس میان آمریکا و ایران خبر میدهند.
آقای استارمر که سفر منطقهای خود را از عربستان سعودی آغاز کرده، در پایگاه هوایی طائف با نیروهای نظامی بریتانیا و متحدان محلی دیدار کرد. این سفر بخشی از تلاشهای لندن برای هماهنگی با شرکای منطقهای و بررسی چگونگی اجرای عملی آتشبس و بازگشایی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز عنوان شده است.
او شامگاه چهارشنبه در جده با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، دیدار کرد. دفتر نخستوزیری بریتانیا اعلام کرد استارمر از آتشبس میان آمریکا و ایران استقبال کرده و بر لزوم حفظ آن و تبدیلش به صلحی پایدار تأکید کرده است. به گفته این بیانیه، او همچنین بر اهمیت ادامه تلاشها برای بازگشایی تنگه هرمز و ایجاد اطمینان برای عبور کشتیها تأکید کرده است.
در همین حال، خبرگزاری فارس گزارش داده است که عبور نفتکشها از تنگه هرمز بار دیگر متوقف شده و علت آن را «نقض آتشبس از سوی اسرائیل» و تشدید حملات به لبنان عنوان کرده است.
استارمر همچنین گفته است که هنوز برای بازگشت کامل تردد دریایی «خیلی زود» است و اجرای این روند به هماهنگیهای عملی گسترده، از جمله مقابله با مینهای احتمالی و فراهم کردن پوشش بیمهای برای کشتیها، نیاز دارد. او تأکید کرد این روند پیچیده است و «با یک دستور فوری انجام نمیشود».
مقامهای ایرانی پیش از برقراری آتشبس گفته بودند در حال مذاکره با عمان برای رسیدن به سازوکاری در مورد عبور کشتیها از تنگه هرمز هستند که ممکن است شامل اخذ عوارض نیز باشد.
روز چهارشنبه نخستوزیر یونان دریافت عوارض از کشتیها برای عبور از تنگه هرمز را «کاملاً غیرقابل قبول» دانست و هشدار داد چنین اقدامی میتواند سابقهای خطرناک برای آزادی کشتیرانی ایجاد کند. کریاکوس میتسوتاکیس گفت جامعه جهانی بعید است با ایجاد «ایستگاه عوارضی» برای عبور کشتیها موافقت کند و تأکید کرد این آبراه باید همچنان برای تردد آزاد باقی بماند.
او همچنین پیشنهاد کرد ممکن است توافقی بینالمللی درباره تنگه هرمز لازم باشد، اما تأکید کرد این توافق نباید شامل دریافت هزینه از کشتیها باشد، چرا که چنین رویهای پیش از جنگ وجود نداشته و نباید پس از آن نیز برقرار شود.
ترامپ احتمال خروج آمریکا از ناتو را در دیدار با دبیرکل ناتو بررسی کرد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در دیدار با مارک روته، دبیرکل ناتو، احتمال خروج ایالات متحده از این ائتلاف را بررسی کرده است؛ موضوعی که به گفته کاخ سفید در پی نارضایتی او از عدم همراهی ناتو در جنگ با ایران مطرح شده است.
همزمان گزارش والاستریت جورنال حاکی است دولت آمریکا در حال بررسی طرحی برای جابهجایی نیروهای نظامی خود از برخی کشورهای عضو ناتو است که از نگاه واشینگتن در این جنگ همکاری کافی نداشتهاند، و انتقال آنها به کشورهای «همراهتر» را مدنظر دارد.
این دیدار پشت درهای بسته و در حالی برگزار شد که تنها یک روز از توافق آتشبس دو هفتهای میان آمریکا و ایران گذشته است؛ آتشبسی که در فضای تنش میان آمریکا و متحدان غربیاش، شکافهایی در ائتلاف ناتو ایجاد کرده است.