زنده ترامپ: اقتصاد ایران دچار سقوط آزاد شده؛«پس از تحویل اورانیوم هم تحریم‌ها لغو نمی‌شود»

خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع آگاه نوشت که یک تیم مذاکره‌کننده قطری روز جمعه با «هماهنگی» ایالات متحده وارد تهران شد.

این گزارش، هدف از این سفر را «کمک» به دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ با ایران و حل مسائل باقی‌مانده عنوان کرده است.

دوحه که پیش‌تر در جنگ غزه و دیگر تنش‌های بین‌المللی نقش میانجی را ایفا کرده بود، تا کنون از ایفای نقش میانجی‌گری در جنگ ایران فاصله گرفته بود.

این کشور در جریان درگیری‌های اخیر بارها هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفته بود.

محمدباقر قالیباف، رئیس هیئت مذاکره‌کننده ایران با آمریکا، در حکمی اسماعیل بقائی، سخنگوی فعلی وزارت خارجه ایران را به عنوان سخنگوی این هیئت منصوب کرد.

در نخستین دور مذاکرات ایران و آمریکا پس از جنگ که به میانجی‌گری پاکستان و در اسلام‌آباد انجام شد، بقائی یکی از اعضای هیئت ایرانی در این سفر بود.

این انتصاب در شرایطی انجام شده که طی دو روز گذشته و با سفر وزیر کشور پاکستان به ایران، گفت‌و‌گوهای فشرده‌ای میان ایران و آمریکا در جریان بوده است.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، امروز در گفتگوی خود با خبرنگاران خبر داد که ایالات متحده به‌طور مداوم با پاکستانی‌هایی که تسهیل‌کننده مذاکرات با ایران هستند، در ارتباط است.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز جمعه بار دیگر خبر داد که ایالات متحده در مذاکرات با ایران «پیشرفت‌هایی» داشته و تأکید کرد اگر ایران تنگه هرمز را باز نکند، باید طرح جایگزین در کار باشد.

روبیو پس از نشست وزیران ناتو در سوئد به خبرنگاران گفت: «پیشرفت‌هایی حاصل شده است. نه می‌خواهم آن را بیش از حد بزرگ جلوه دهم و نه کم‌اهمیت نشان دهم.»

او افزود: «هنوز کار بیشتری باید انجام شود. هنوز به نتیجه نرسیده‌ایم. امیدوارم به آن برسیم.»

روبیو گفت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ترجیح می‌دهد به یک «توافق خوب» دست پیدا کند. او افزود نگرانی اصلی همچنان این است که ایران نباید سلاح هسته‌ای داشته باشد و موضوع غنی‌سازی اورانیوم در آینده، همچنین بازگشایی تنگه هرمز، باید مورد بحث قرار گیرد.

او گفت: «ما با گروه بسیار سختگیری از افراد طرف هستیم و اگر شرایط تغییر نکند، رئیس‌جمهور به‌روشنی گفته که گزینه‌های دیگری هم دارد.»

روبیو افزود: «او گزینه مذاکره و رسیدن به یک توافق خوب را ترجیح می‌دهد، اما خودش هم ابراز نگرانی کرده که شاید این ممکن نباشد. با این حال ما به تلاش ادامه خواهیم داد.»

رئیس‌جمهور آمریکا این هفته اعلام کرد برای رسیدن به توافق با ایران چند روز دیگر صبر می‌کند، اما هشدار داد اگر چنین توافقی حاصل نشود، ممکن است آمریکا حملات نظامی به ایران را ازسربگیرد.

مارکو روبیو در گفتگوی خود با خبرنگاران خبر داد که ایالات متحده به‌طور مداوم با پاکستانی‌هایی که تسهیل‌کننده مذاکرات با ایران هستند، در ارتباط است.

او همچنین گفت روز جمعه در نشست وزرای کشورهای عضو ناتو درخواست مشخصی از سوی آمریکا برای کمک این پیمان درباره تنگه هرمز مطرح نشده، اما اگر ایران از بازگشایی این مسیر انتقال انرژی خودداری کند، باید «طرح جایگزین» وجود داشته باشد.

وزیر خارجه آمریکا، روز پنج‌شنبه گفته بود که اگر تهران طرح دریافت عوارض برای عبور از تنگه هرمز را اجرا کند، رسیدن به یک توافق دیپلماتیک میان ایالات متحده و ایران غیرممکن خواهد شد.

خبرگزاری ایسنا از ورود فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به تهران خبر داد. او در بدو ورود مورد استقبال اسکندر مومنی، وزیر کشور ایران قرار گرفت.

پیش از این خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا، به نقل از منابع دیپلماتیک در اسلام‌آباد اعلام کرده بود که او روز جمعه «عازم ایران شده است».

رسانه‌های ایران روز پنجشنبه گفته بودند که منیر قرار است به تهران برود اما این سفر با ۲۴ ساعت تأخیر انجام شده است.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، که برای شرکت در اجلاس وزاری ناتو به سوئد سفر کرده است، نیز گفت که واشینگتن با فرمانده ارتش پاکستان در تماس است و انتظار می‌رود او خیلی زود وارد تهران شود.

برخی رسانه‌ها می‌گویند سفر عاصم منیر به تهران نشانه «پیشرفت» مذاکرات است. روبیو نیز از برخی پیشرفت‌ها در گفت‌وگوهای آمریکا و ایران خبر داده و در عین حال افزوده که هنوز توافق نهایی نشده است.

پاکستان از زمان برقراری آتش‌بس بعد از ۴۰ روز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، در نقش میانجی ظاهر شده است و یک دور گفت‌وگو میان نمایندگان بلندپایه واشینگتن و تهران در پایتخت این کشور برگزار شد.

در حالی که آمریکا می‌گوید فروش ۱۴ میلیارد دلاری تسلیحات به تایوان را به‌دلیل جنگ ایران به‌طور موقت متوقف کرده، دفتر ریاست‌جمهوری تایوان از این موضوع ابراز بی‌اطلاعی کرد.

هانگ کائو، سرپرست وزارت نیروی دریایی آمریکا، در جلسه روز پنج‌شنبه در سنا این موضوع را تأیید کرد و گفت به‌دلیل نیاز به حفظ ذخایر تسلیحاتی کافی برای جنگ با ایران، وقفه‌ای در این روند ایجاد شده است.

با این حال دفتر ریاست‌جمهوری تایوان، روز جمعه اول خرداد اعلام کرد هیچ اطلاعاتی درباره تغییر در فروش تسلیحات آمریکا دریافت نکرده است.

تایوان که چین آن را بخشی از خاک خود می‌داند، در انتظار تأیید بسته جدید فروش تسلیحات از سوی آمریکا است؛ بسته‌ای که خبرگزاری رویترز گزارش داده ارزش آن ممکن است به ۱۴ میلیارد دلار برسد.

با این حال، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از دیدار هفته گذشته با شی جین‌پینگ در پکن گفت هنوز درباره تأیید این بسته تصمیم نگرفته است.

روز پنج‌شنبه، هانگ کائو، سرپرست وزارت نیروی دریایی آمریکا، در جلسه کمیته فرعی بودجه دفاعی سنای آمریکا درباره فروش‌های آینده تسلیحاتی به تایوان مورد سؤال قرار گرفت.

او در پاسخ گفت: «ما برخی فروش‌های نظامی خارجی به تایوان انجام داده‌ایم. فقط در حال حاضر یک توقف موقت ایجاد کرده‌ایم تا مطمئن شویم مهماتی را که برای عملیات خشم حماسی نیاز داریم، در اختیار داریم — که البته به اندازه کافی هم داریم.»

کائو با اشاره به عملیات آمریکا علیه ایران افزود: «ما فقط داریم اطمینان حاصل می‌کنیم همه چیز در اختیارمان هست، اما فروش‌های نظامی خارجی زمانی که دولت لازم بداند ادامه پیدا خواهد کرد.»

او همچنین گفت تصمیم‌گیری درباره تأیید فروش تسلیحات به تایوان بر عهده پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، و مارکو روبیو، وزیر خارجه این کشور است.

فروش تسلیحات آمریکا به تایوان به شدت مورد انتقاد پکن قرار دارد؛ چین، تایوان را بخشی از خاک خود می‌داند و حکومت خودگردان این جزیره را به رسمیت نمی‌شناسد.

انور قرقاش، مشاور رئیس امارات متحده عربی در امور خارجی، می‌گوید فعالیت‌های هسته‌ای ایران در حال حاضر به «نخستین نگرانی» امارات تبدیل شده است.

انور قرقاش که روز جمعه یکم خرداد در نشست امنیتی گلوبسک در پراگ سخن می‌گفت، دربارهٔ برنامه هسته‌ای تهران گفت قبلاً فعالیت هسته‌ای جمهوری اسلامی «دومین یا سومین نگرانی امارات بود، اما اکنون به نخستین نگرانی این کشور تبدیل شده است.»

او در توضیح تغییر دغدغه‌های این کشور درباره برنامه هسته‌ای حکومت ایران نیز گفت چرا که امارات به این نتیجه رسیده که حکومت ایران «قادر است از هر سلاحی که در اختیار دارد، استفاده کند».

این اظهارات در شرایط کشمکش جدی بر سر فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی میان تهران و واشینگتن و به عنوان یکی از فاکتورهای اصلی در جریان مذاکرات میان دو کشور بیان می‌شود.

این مقام سیاسی همچنین درباره مذاکرات واشینگتن و تهران گفت: «احتمال رسیدن به توافق ۵۰-۵۰ است. نگرانی من این است که ایرانی‌ها همیشه بیش از حد مذاکره می‌کنند.»

قرقاش گفت: «این چیز تازه‌ای نیست. آنها در طول سال‌ها به‌دلیل تمایل به بیش‌برآورد کردن کارت‌های خود، فرصت‌های زیادی را از دست داده‌اند. امیدوارم این بار چنین کاری نکنند.»

مشاور رئیس امارات متحده عربی در مورد احتمال در گرفتن دور دیگری از جنگ میان آمریکا و ایران نیز گفت این وضعیت را بیش از پیش پیچیده خواهد کرد.

با این حال، او تأکید کرد که مذاکراتی که صرفاً با هدف دستیابی به آتش‌بس انجام شود، اگر نتواند مسائل ریشه‌ای را حل کند، خطر فراهم کردن زمینه برای درگیری‌های آینده را در پی خواهد داشت. او افزود: «این چیزی نیست که ما به‌دنبال آن هستیم.»

قرقاش در ادامه اظهاراتش در این نشست، به‌نمایندگی از ابوظبی، از اروپایی‌ها خواست موضوع تنگه هرمز را نه مشکلی دوردست، بلکه مسئله‌ای مرتبط با انرژی و تجارت خود بدانند.

او در عین حال تأکید کرد که هرگونه کنترل بر تنگه هرمز «سابقه‌ای خطرناک» ایجاد می‌کند و مدعی شد این موضوع در دست ایران «سیاسی خواهد شد».

بیشتر در این باره:

تلاش ایران برای رسمیت دادن به کنترل خود بر تنگۀ هرمز، به‌رغم مخالفت‌های بین‌المللی

سازمان جهانی کشتی که مقر آن در سوئیس است روز جمعه، اول خرداد، در بیانیه‌ای مشترک با کمیته المپیک بحرین و فدراسیون کشتی این کشور اعلام کرد که مسابقات جهانی این ورزش که قرار بود در سال جاری میلادی در بحرین برگزار شود فعلا به تعویق می‌افتد.

بر اساس این بیانیه، مسابقات جهانی کشتی در سال ۲۰۲۶ که برای روزهای دوم تا دهم آبان‌ماه ۱۴۰۵ برنامه‌ریزی شده بود به دلیل جنگ ایران که مستقیما بر کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز اثر گذاشته عقب می‌افتد.

این بیانیه آشکارا به «وضعیت ژئوپولیتیکی منطقه» و «عدم قطعیت» پیرامون آینده درگیری و آثار آن بر ثبات در منطقه و دشواری سفر اشاره می‌کند.

در این بیانیه تأکید شده است که هدف از اعلام زودهنگام این تصمیم آن بوده است که شاید به این ترتیب فرصت کافی برای انتخاب میزبانی دیگر برای مسابقات جهانی کشتی در سال جاری میلادی فراهم شود.

بحرین یکی از کشورهایی است که از آغاز جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی مستقیماً هدف حملات موشکی و پهپادی سپاه پاسداران قرار گرفت. این کشور میزبان یکی از بزرگ‌ترین پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه است.

بحرین در واکنش به حملات ایران اعلام کرد این حملات «زیرساخت‌های غیرنظامی و مناطق مسکونی را هدف قرار داده، امنیت شهروندان را به خطر انداخت».

تنکرترکرز، شرکت ردیابی نفتکش‌ها، روز جمعه اول خرداد اعلام کرد نیروی دریایی آمریکا شمار بسیاری از نفتکش‌های تحت تحریم آمریکا را در سواحل شرقی عمان متوقف کرده و در تازه‌ترین مورد، نفتکش لوین را که معمولاً برای حمل نفت ایران استفاده می‌شود، پس از تغییر مسیر به‌سمت دریای عرب، تحت تعقیب قرار داده است.

این شرکت در پیامی همراه با تصاویر ماهواره‌ای و دریایی نوشت که نفتکش آفراماکس «لوین» با شناسهٔ ۹۲۹۳۱۵۵، که در زمان تعقیب فاقد محموله بود و معمولاً برای حمل نفت ایران استفاده می‌شود، پس از تغییر مسیر به‌سمت دریای عرب، از سوی یک شناور نیروی دریایی آمریکا تعقیب شده است.

این نفتکش پیش‌تر، بهمن ۱۴۰۴، به‌عنوان یکی از شناورهای «ناوگان سایه» ایران برای دور زدن تحریم‌ها در فهرست تحریم‌های ایالات متحده قرار گرفته بود.

بر اساس گزارش تنکرترکرز، با وجود افزایش نظارت‌های آمریکا، شماری از نفتکش‌های مرتبط با ایران که هنوز در فهرست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا قرار نگرفته‌اند، وارد محدودهٔ محاصرهٔ دریایی آمریکا علیه ایران شده‌اند. این شرکت شمار این نفتکش‌ها را ۴۹ فروند اعلام کرده است.

در هفته‌های اخیر، آمریکا فشار بر شبکهٔ حمل‌ونقل نفت ایران را از طریق محاصرهٔ دریایی افزایش داده است. همزمان تنگهٔ هرمز نیز توسط حکومت ایران تقریباً مسدود نگه داشته شده و این وضعیت مجموعاً به آشفتگی بازار جهانی انرژی انجامیده است.

برخی گزارش‌های رسانه‌ای همچنین حاکی است که با تشدید محدودیت‌ها، ایران بخشی از نفت خود را روی نفتکش‌های قدیمی ذخیره می‌کند و تلاش دارد با استفاده از مسیرهای غیرمستقیم یا خاموش کردن سامانه‌های ردیابی، صادرات نفت را ادامه دهد.

شرکت‌های فناوری مرتبط با هوش مصنوعی در اروپا، با وجود پیامدهای اقتصادی جنگ ایران، در هفته‌های اخیر رشد قابل توجهی را تجربه کرده‌اند.

خبرگزاری رویترز روز جمعه یکم خرداد گزارش داد که شوک انرژی ناشی از جنگ ایران و افزایش بهای نفت، چشم‌انداز اقتصاد اروپا را تضعیف کرده و باعث شده بازار سهام این قاره نسبت به بازار آمریکا عملکرد ضعیف‌تری داشته باشد.

بر اساس این گزارش، فعالیت اقتصادی در منطقه یورو در ماه مه به پایین‌ترین سطح خود در بیش از دو سال و نیم گذشته رسیده است.

با این حال، بررسی‌های مؤسسه تحقیقاتی تی‌اس لمبارد نشان می‌دهد بخش بزرگی از رشد اخیر بازار سهام اروپا به شرکت‌های فعال در حوزهٔ هوش مصنوعی مربوط می‌شود.

این شرکت‌ها عمدتاً در دو بخش فعالیت دارند: تولید تجهیزات و تراشه‌های نیمه‌رسانا، و توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی مانند مراکز داده و شبکه‌های انتقال برق.

به‌گفتهٔ مدیر بخش اقتصاد کلان اروپا در تی‌اس لمبارد، عملکرد سهام شرکت‌های اروپایی فعال در حوزهٔ هوش مصنوعی از ماه آوریل تاکنون تقریباً هم‌سطح شاخص فناوری نزدک آمریکا (دومین بازار بزرگ سهام جهان) بوده است.

او گفته است سرمایه‌گذاران با وجود فضای منفی ناشی از جنگ و رکود اقتصادی، همچنان به رشد بلندمدت هوش مصنوعی خوش‌بین هستند.

گزارش رویترز می‌افزاید سرمایه‌گذاری اروپا در بخش‌هایی مانند دفاع، امنیت انرژی و زیرساخت‌های هوش مصنوعی طی دو سال گذشته افزایش یافته و جنگ ایران نیز این روند را تقویت کرده است.

سهام فناوری اروپا از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در نهم اسفند ۱۴۰۴ حدود ۱۰ درصد رشد کرده و این هفته به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۰۰ میلادی رسیده است.

ایالات متحده روز پنج‌شنبه ۹ فرد مرتبط با حزب‌الله ازجمله سفیر ایران در لبنان را به اتهام «اخلال در روند صلح در لبنان» تحریم کرد.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، گفت: «حزب‌الله یک سازمان تروریستی است و باید به‌طور کامل خلع سلاح شود.»

او افزود: «وزارت خزانه‌داری به اقدام علیه مقام‌هایی که در دولت لبنان نفوذ کرده‌اند و به حزب‌الله امکان می‌دهند کارزار بی‌معنای خشونت علیه مردم لبنان را ادامه دهد و مانع صلح پایدار شود، ادامه خواهد داد.»

حزب‌الله مورد حمایت جمهوری اسلامی است و علاوه بر شاخه نظامی، شاخه سیاسی نیز دارد که شامل نمایندگان پارلمان لبنان می‌شود. اتحادیه اروپا تنها شاخه نظامی این گروه را تروریستی می‌داند.

این گروه به‌شدت با مذاکرات مستقیم اخیر میان نمایندگان لبنان و اسرائیل مخالفت کرده است. واشنگتن و متحدش اسرائیل خواستار خلع سلاح کامل حزب‌الله شده‌اند.

در میان افرادی که روز پنج‌شنبه تحریم شدند، نام تعدادی از نمایندگان حزب‌الله در پارلمان لبنان شامل حسن فضل‌الله، ابراهیم الموسوی، حسین الحاجی حسن و همچنین محمد عبدالمطلب فنیش، رئیس شورای اجرایی حزب‌الله، دیده می‌شود.

واشینگتن محمدرضا شیبانی، سفیر ایران در لبنان را نیز تحریم کرده است. او در ماه مارس عنصر نامطلوب اعلام شد و دستور ترک لبنان را دریافت کرد.

از دیگر افراد تحریم‌شده می‌توان به احمد اسعد بعلبکی و علی احمد صفوی از جنبش امل، متحد سیاسی حزب‌الله، و همچنین دو افسر ارتش لبنان یعنی سرتیپ خطار نصرالدین و سرهنگ سمیر حمادی اشاره کرد.

وزارت خارجه آمریکا نیز در بیانیه‌ای جداگانه اعلام کرد تا ۱۰ میلیون دلار جایزه برای «اطلاعاتی که به مختل شدن سازوکارهای مالی حزب‌الله منجر شود» در نظر گرفته است.

وزارت خارجه ایران نیز در واکنش، در بیانیه‌ای اقدام وزارت دارایی آمریکا در تحریم ۹ نفر از جمله محمدرضا شیبانی رئوف،‌ سفیر ایران در لبنان را محکوم کرد.

جمهوری اسلامی این اقدام را «غیرقانونی و ناموجه» خوانده و آن را «بی‌اعتنایی هیئت حاکمه آمریکا به اصول مسلم حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد» عنوان کرده است.