زنده بازگشت اینترنت با فیلتر؛گزارش وال‌استریت جورنال از اهداف مالی و سیاسی ایران در مذاکره

سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد یک نفتکش در ۶۰ مایل دریایی سواحل مسقط، پایتخت عمان، وقوع انفجاری در بخش چپ بدنه کشتی و نزدیک خط آب را گزارش کرده است.

این سازمان روز سه‌شنبه پنجم خرداد اعلام کرد خدمه و خود نفتکش در امنیت هستند، اما بخشی از سوخت کشتی به دریا نشت کرده است.

درباره علت انفجار یا جزئیات بیشتر این حادثه هنوز اطلاعاتی منتشر نشده است.

وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران حملات اخیر آمریکا «در منطقه هرمزگان» را «نقض آشکار آتش‌بس» میان دو کشور توصیف و آن را محکوم کرد.

این وزارتخانه روز سه‌شنبه پنجم خرداد در بیانیه‌ای اعلام کرد که آمریکا پس از اعلام آتش‌بس در ۱۹ فروردین، «اقدامات غیرقانونی» از جمله آنچه را «راهزنی دریایی علیه کشتی‌های تجاری ایرانی» خواند، ادامه داده است.

وزارت خارجه ایران همچنین حملات ۴۸ ساعت گذشته آمریکا در منطقه هرمزگان را «تجاوزکارانه» خواند و ایالات متحده را مسئول «پیامدهای» این اقدامات دانست.

ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، پیش‌تر اعلام کرده بود که ارتش ایالات متحده روز دوشنبه در جنوب ایران حملاتی را علیه اهدافی «از جمله قایق‌هایی که در تلاش برای کارگذاری مین بودند و همچنین سایت‌های پرتاب موشک» انجام داده است.

سنتکام این حملات را «اقدامی دفاعی» توصیف کرده و گفته بود آتش‌بس میان دو کشور همچنان ادامه دارد.

در حالی که مقام‌های دولت مسعود پزشکیان از آغاز روند اتصال کامل به اینترنت تا ۲۴ ساعت آینده خبر می‌دادند، دیوان عدالت اداری اعلام کرد دستور توقف اجرای مصوبه تشکیل «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» را صادر کرده است.

این دیوان ظهر سه‌شنبه پنجم خرداد اعلام کرد «به‌دنبال طرح شکایاتی، دستور به توقف مصوبهٔ ایجاد «ستاد ویژهٔ ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» داده است» و افزود: «تا زمان رسیدگی نهایی به شکایات مطروحه، مصوبات و تصمیمات این ستاد قابل ترتیب اثر نخواهد بود.»

این بیانیه به جزئیات این شکایت از جمله هویت شاکیان و نیز دلیل شکایت اشاره‌ای نکرده است.

مرکز رسانه قوه قضاییه نیز اعلام کرد دستورات و مصوبات ستاد ویژه «به دلیل بررسی غیرقانونی بودن ساختار ستاد، تا زمان رسیدگی قانونی قابل اجرا نیست».

صدور این دستور قضایی در حالی است که کمی پیش از انتشار این خبر، احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات، گفته بود با دستور رئیس‌جمهور و وزیر ارتباطات، اتصال اینترنت بین‌الملل از دقایقی دیگر آغاز می‌شود و دسترسی کامل مردم تا ۲۴ ساعت آینده برقرار خواهد شد.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، هم در همین روز اعلام کرده بود ستاد ویژه فضای مجازی با دستور مسعود پزشکیان و به ریاست محمدرضا عارف تشکیل شده و این ستاد به جمع‌بندی رسیده که «بازگشایی اینترنت انجام شود».

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، در هفتادوپنجمین روز قطع اینترنت در ایران، که حالا دیگر وارد روز هشتادوهشتم شده، معاون اول خود را با حفظ سمت به‌عنوان رئیس «ستاد ویژهٔ ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» منصوب کرد.

در حکم آقای پزشکیان که روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت منتشر شد، آمده بود که انتصاب محمدرضا عارف با توجه «به ضرورت فوری استقرار حکمرانی یکپارچه، منسجم و کارآمد در فضای مجازی» انجام می‌شود.

این در حالی است که اینترنت در ایران، به‌رغم سانسور و اعمال فیلترینگ گسترده، از نهم اسفند پارسال همزمان با شروع جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و به بهانهٔ آن به‌طور کامل قطع شده و این وضعیت همچنان ادامه دارد.

برخی مقامات دولتی در هفته‌های اخیر بارها از قطعی اینترنت به‌خصوص با توجه به آسیب‌های گستردهٔ اقتصادی و اجتماعی آن انتقاد کرده‌ و آن را به نهادهای امنیتی نسبت داده‌اند. مسعود پزشکیان تاکنون توضیحی درباره ادامهٔ قطع اینترنت پس از پایان جنگ ارائه نکرده است.

سخنگوی دولت جمهوری اسلامی می‌گوید آن بخش از بازسازی مراکز خسارت‌دیده در جنگ ۴۰ روزه که فوریت دارد، با استفاده از منابع داخلی قابل انجام است اما برای سایر بخش‌ها «به دنبال منابعی هستیم که در موضوع مذاکرات نیز دنبال می‌شود».

فاطمه مهاجرانی روز سه‌شنبه پنجم خرداد در پاسخ به پرسشی دربارهٔ برآورد دولت از میزان آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های صنعت، از اعلام اعداد و ارقام خودداری کرد و گفت ارزیابی خسارت‌های مراکز صنعتی به‌صورت تخصصی در دست بررسی است.

سخنگوی دولت پزشکیان در ادامه گفت: «بخشی از بازسازی‌ها که فوریت دارد، با استفاده از منابع داخلی قابل انجام است و برای سایر بخش‌ها به دنبال منابعی هستیم که در موضوع مذاکرات نیز دنبال می‌شود.»

در گزارش‌های متعدد و متفاوت تأییدنشده‌ای که در روزهای اخیر از متن تفاهم‌نامهٔ مورد بحث ایران و آمریکا منتشر شده، به موضوع دریافت غرامت اشاره‌ای نشده، همزمان اکسیوس گزارش داده که در صورت امضای تفاهم‌نامه برای پایان جنگ، در دورهٔ ۶۰ روزه‌ای که برای مذاکرات در نظر گرفته شده، آزادسازی دارایی‌های مسدودشدهٔ ایران نیز بررسی خواهد شد.

دستگاه قضایی جمهوری اسلامی روز سه‌شنبه پنجم خرداد از اعدام یک شهروند دیگر به اتهام جاسوسی برای اسرائیل خبر داد.

خبرگزاری قوه قضاییه هویت فرد اعدام‌شده را غلامرضا خانی شکراب معرفی و ادعا کرده است که او «سرشبکهٔ سرویس جاسوسی اسرائیل» بوده است.

گزارش دستگاه قضایی اشاره‌ای به تاریخ بازداشت، محاکمه و روز اعدام متهم نکرده و این در حالی است که خبرگزاری فارس روز گذشته، دوشنبه چهارم خرداد، از صدور حکم اعدام برای او خبر داده بود.

دستگاه قضایی، در گزارش خود، غلامرضا خانی شکراب را «از اراذل و اوباش یکی از استان‌های کشور و دارای سوابق نزاع و شرارت» خوانده و ادعا کرده است که او «به دنبال جذب افراد و به‌کارگیری آن‌ها در داخل کشور برای اجرای اقدامات ضد امنیتی بوده است».

از روند محاکمه این متهم گزارشی منتشر نشده و گزارش قوه قضاییه نیز مدارک و مستنداتی از اتهامات ارائه نداده است.

دستگاه قضایی جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر به شکل تقریباً روزانه اقدام به اجرای احکام اعدام معترضان و یا افرادی می‌کند که آن‌ها را به همکاری با آمریکا و اسرائیل متهم می‌کند. برخی نهادهای حقوق‌بشری می‌گویند جمهوری اسلامی از اعدام برای ایجاد فضای ترس و به‌عنوان عامل سرکوب استفاده می‌کند.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی می‌گوید یک پهپاد آمریکایی را «ساقط» کرده و به سوی چند پهپاد آمریکایی دیگر که وارد حریم هوایی کشور شده بودند، «شلیک» کرده است.

در بیانیهٔ سپاه که روز سه‌شنبه پنجم خرداد منتشر شد، آمده بعد از این‌که «هواپیماهای نظامی آمریکا وارد حریم هوایی ایران در منطقه خلیج فارس شدند»، یگان‌های پدافند هوایی سپاه «یک پهپاد ام‌.کیو ۹ را شناسایی و سرنگون کردند».

در این بیانیه آمده است که نیروهای سپاه «همچنین به سوی یک پهپاد آر.کیو۴ و یک جنگنده نفوذی اف۳۵ شلیک کردند».

در این بیانیه به زمان وقوع این حوادث اشاره‌ای نشده است.

این بیانیه پس از آن منتشر می‌شود که ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد که ارتش ایالات متحده روز دوشنبه در جنوب ایران حملاتی را علیه اهدافی «از جمله قایق‌هایی که در تلاش برای کارگذاری مین بودند و همچنین سایت‌های پرتاب موشک» انجام داده است.

رسانه‌های ایران بامداد سه‌شنبه گزارش دادند که «جنگنده‌های آمریکایی چند شناور ایرانی را در جنوب جزیره لارک هدف قرار دادند» و از کشته شدن دست‌کم سه تن نیز در این حمله خبر دادند.

رسانه‌های ایران روز سه‌شنبه پنجم خرداد پیامی منسوب به مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، را به‌مناسبت برگزاری مراسم حج منتشر کردند که در آن می‌گوید آمریکا از این پس «نقطه امنی برای استقرار پایگاه نظامی در منطقه نخواهد داشت».

او در این پیام توضیحی دربارهٔ پایگاه‌های آمریکایی مستقر در کشورهای خلیج فارس نداد اما مدعی شد که «سرزمین‌های منطقه، دیگر سپر پایگاه‌های آمریکایی نخواهد بود».

مجتبی خامنه‌ای همچنین با یادآوری ادعای ۱۰ سال پیش پدرش علی خامنه‌ای درباره اسرائیل، ادعا کرد که این کشور نیز «به مراحل پایانی عمر» خود نزدیک شده و «۲۵ سال بعد از آن تاریخ را نخواهد دید».

رهبر پیشین جمهوری اسلامی در سال ۱۳۹۴ و پس از امضای توافق هسته‌ای موسوم به «برجام» وعدهٔ نابودی اسرائیل را داده و گفته بود که «اسرائیل ۲۵ سال آینده را نخواهد دید».

از زمان اعلام نام مجتبی خامنه‌ای، به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی، تصویر یا صدایی از او منتشر نشده و رسانه‌های ایران فقط پیام‌های کتبی از او منتشر می‌کنند.

یک مقام سازمان هواشناسی ایران می‌گوید تنش آبی در برخی مناطق به‌اندازه‌ای جدی است که در صورت بی‌توجهی به مقوله صرفه‌جویی، برای تأمین آب شرب این مناطق مسئله ایجاد خواهد شد.

احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی، با اشاره به وجود تنش آبی طولانی‌مدت در برخی کلانشهرها مانند تهران، کرج، مشهد و اصفهان بر لزوم صرفه‌جویی در مصرف آب در این مناطق تأکید کرد.

او گفت که لازم است ساکنان شهرهای مشهد، تهران، ساوه، اراک و کرج حداکثر صرفه جویی را انجام دهند، «در غیر این صورت پیش‌بینی می‌شود در این شهرها با کمبود آب شرب مواجه شویم».

این هشدار در شرایطی اعلام شده که به گفته این مقام مسئول، در مجموع ماه‌های فروردین و اردیبهشت امسال خیلی پربارش بود و بارش طی این دوماه، «حدود چهار درصد نسبت به شرایط نرمال بالاتر بوده است».

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی با اشاره به تداوم خشکسالی در برخی استان‌ها، گفت: استان‌هایی مانند تهران، قم، قزوین، سمنان، مرکزی و گیلان با کم‌بارشی قابل توجه مواجه هستند و این وضعیت در تهران خیلی شدید است، به‌گونه‌ای که این استان با آنکه در سال آبی جاری ۱۵۵ میلی متر بارش دریافت کرده، اما بارش آن ۳۸ درصد نسبت به وضعیت نرمال پایین‌تر است.

استان تهران سال گذشته آبی را هم تقریباً با ۵۰ درصد کم‌بارشی به پایان برد و در سال جاری هم رکورددار کم‌بارشی است.

وظیفه می‌گوید با وجود بارندگی‌های خوب در دو ماهه اول سال جاری، اما بارش باران در تعداد قابل توجهی از استان‌های کشور کمتر از نرمال است؛ قم ۳۳ درصد، سمنان ۳۲ درصد، مرکزی ۳۰ درصد، گیلان ۲۵ درصد و یزد ۱۷ درصد، اصفهان ۱۴ درصد کم‌تر از میزان نرمال بارندگی داشته‌اند.

سخنگوی وزارت خارجه قطر می‌گوید گزارش‌هایی که ادعا می‌کنند دولت این کشور برای تضمین نهایی‌شدن توافق با ایران، ۱۲ میلیارد دلار به جمهوری اسلامی «پیشنهاد» داده، «کاملاً بی‌اساس» است.

ماجد الانصاری روز سه‌شنبه پنجم خرداد در شبکه ایکس نوشت که این گزارش‌ها «توسط طرف‌هایی منتشر می‌شوند که به دنبال برهم زدن توافق و تضعیف تلاش‌های دیپلماتیک با هدف کاهش تنش‌ها و تقویت ثبات در منطقه‌اند».

او افزوده که تلاش‌های دیپلماتیک قطر که با «هماهنگی» شرکای منطقه‌ای انجام می‌شود، «شناخته‌شده و شفاف است».

ماجد الانصاری انتشار این دست روایت‌ها را «تلاش‌های مذبوحانه برای خدشه‌دار کردن اعتبار» دولت قطر نامیده که به گفته او به‌عنوان «یک بازیگر بین‌المللی قابل اعتماد در مسیر دستیابی به صلح» است.

این موضع‌گیری اندکی پس از آن اعلام می‌شود که روز چهارم خرداد، هیئت نمایندگی ایران به ریاست محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و با همراهی عباس عراقچی، وزیر خارجه، در سفری غیرمنتظره وارد قطر شد.

قطر در جریان جنگ ایران، بارها توسط جمهوری اسلامی مورد حملات موشکی و پهپادی قرار گرفته بود.

خبرگزاری رویترز هم به نقل از منابع آگاه نوشته که رئیس کل بانک مرکزی ایران هم برای بحث درباره احتمال آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران در چارچوب توافق نهایی در مذاکرات قطر حضور داشته است.

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز خبر داد که سفر قالیباف به همراه وزیر خارجه و رئیس بانک مرکزی جمهوری اسلامی به قطر «در جهت آزادسازی بخشی از پول‌های بلوکه شده در مرحله اول اجرایی شدن یادداشت تفاهم احتمالی است.»

بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی «اصرار دارد در این فرایند حتماً بخشی از پول‌های بلوکه شده آزاد شود».

شبکه خبری الجزیره به نقل از یک منبع آگاه از مذاکرات میان هیئت عالی‌رتبه ایرانی و مقامات دوحه، مدعی شده که قطر با آمریکا به «تفاهم» رسیده که بخشی از دارایی‌های مالی مسدودشده ایران «آزاد» شود.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز سه‌شنبه پنجم خرداد گفت دستیابی به توافق با ایران ممکن است «چند روز» زمان ببرد و تأکید کرد واشینگتن پیش از بررسی «راه‌های دیگر»، به دیپلماسی فرصت کامل خواهد داد.

روبیو در توضیح حملاتی که سنتکام اعلام کرد روز گذشته علیه اهدافی در جنوب ایران از جمله قایق‌های در حال مین‌گذاری و پایگاه‌های پرتاب موشک انجام داده است، گفت تنگه هرمز باید «به هر شکل ممکن» باز بماند.

وزیر خارجه ایالات متحده درباره گفت‌وگوهای جاری بین ایران و آمریکا برای دستیابی توافق گفت: «یک اتفاق‌نظر بسیار قوی و پیش‌نویس اولیهٔ یک توافق وجود دارد. همان‌گونه که در این‌گونه موارد پیش می‌آید، حل‌وفصل برخی اختلاف‌ها دربارهٔ یک کلمه یا یک جمله ممکن است چند روز طول بکشد تا به یک توافق برسیم. بنابراین باید برای حل این اختلاف‌ها تلاش کنیم. از این رو، یا یک توافق خوب خواهیم داشت یا توافق نخواهیم کرد.»

روبیو در ادامه افزود: «هیچ کشوری جز نظام حاکم بر ایران موافق سیستم گرفتن عوارض نیست، بنابراین این سیستم غیر قابل پذیرش است و نمی‌تواند عملی شود. تنگه‌ها باید بدون مانع و بدون عوارض باز بمانند و این مسئله به روشنی به محض رسیدن به توافق باید اجرا شود.»

در روزهای گذشته رفت‌و‌آمدهای دیپلماتیک و مذاکرات فشرده‌ای در منطقه در حال انجام است با این هدف که ایران و آمریکا بر سر پایان جنگ به توافق دست یابند و مذاکره دربارهٔ برنامه هسته‌ای را آغاز کنند. با این حال، بر اساس تازه‌ترین گزارش‌ها، هنوز مواردی از تفاهم‌نامهٔ پیشنهادی محل بحث‌وجدل است و مقامات و رسانه‌های دو طرف روایت‌های متفاوتی از موارد اختلافی منتشر می‌کنند.