زنده ایتالیا سفیر جمهوری اسلامی را در واکنش به پاره کردن عکس رئیس‌جمهور این کشور احضار کرد

خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع دیپلماتیک ایرانی نوشته که هرگونه «حضور سنتکام (فرماندهی مرکزی آمریکا) یا هر مقام نظامی منطقه‌ای در مذاکرات، می‌تواند روند گفت‌وگوهای غیرمستقیم هسته‌ای میان ایران و ایالات متحده» در عمان را به خطر بیندازد.

این در حالی است که در تصاویر منتشرشده از دیدار وزیر خارجه عمان با هیئت مذاکره‌کننده ایالات متحده در مسقط، برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) نیز حضور داشته است.

پیش از این وال استریت جورنال، به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داده بود که برد کوپر به مذاکرات خواهد پیوست.

خبر حضور کوپر در این نشست پس از افزایش حضور نظامی نیروی دریایی آمریکا در نزدیکی ایران و هشدارهای دونالد ترامپ مبنی بر اینکه اگر توافقی حاصل نشود، «احتمالاً اتفاقات بدی» رخ خواهد داد، منتشر می‌شود.

این هشدارها و افزایش حضور نظامی آمریکا در نزدیکی ایران با واکنش مقام‌های جمهوری اسلامی روبرو شده است.

احمد علم‌الهدی، امام جمعۀ مشهد در خطبه‌های نماز جمعه ۱۷ بهمن گفته: «این مذاکره که بالای سر میزش اسلحه و هواپیما قرار دارد، سیاست‌بازی آمریکاست و همۀ دنیا می‌فهمند مسخره است.»

هم‌زمان با مذاکرات ایران و آمریکا در عمان، رسانه‌های ایران از سفر عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع جمهوری اسلامی به جمهوری آذربایجان خبر داده‌اند.

رسانه‌های ایران نوشته‌اند الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان در این دیدار گفته باکو اجازه نخواهد داد «هیچ تهدیدی متوجه جمهوری اسلامی شود».

وزارت خارجه عمان با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، با هر یک از دو هیئت ایرانی و آمریکایی که برای مذاکره در مسقط به سر می‌برند، به‌طور جداگانه رایزنی‌هایی انجام داده است.

بر اساس این بیانیه، «این رایزنی‌ها بر فراهم‌سازی شرایط مناسب برای ازسرگیری مذاکرات دیپلماتیک و فنی متمرکز بود و بر اهمیت آن با توجه به تمایل طرف‌ها برای موفقیت این گفت‌وگوها در راستای تضمین تداوم امنیت و ثبات تأکید شد».

مذاکرات ایران و آمریکا طبق برنامه‌ریزی قبلی امروز ۱۷ بهمن در پایتخت عمان در حال انجام است اما هنوز هیچ جزئیاتی از گفت‌وگوها به‌جز خبرهای کلی دیدار و گفت‌وگوی نمایندگان دو طرف با وزیر خارجه عمان منتشر نشده است.

معاون دونالد ترامپ می‌گوید آمریکا در مورد برنامهٔ هسته‌ای جمهوری اسلامی فقط نسبت به سه سال‌ آینده نگران نیست بلکه نگران ۳۰ سال آینده است.

حساب وزارت خارجۀ آمریکا به فارسی در شبکۀ ایکس، همزمان با برگزاری مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط در روز جمعه ۱۷ بهمن، بخشی از تازه‌ترین اظهارات جی‌دی ونس را منتشر کرد.

معاون دونالد ترامپ می‌گوید به دلیل بمباران تأسیسات هسته‌ای ایران در جنگ ۱۲ روزه، «صددرصد مطمئنم که حتی اگر ایرانی‌ها به سمت ساخت سلاح هسته‌ای می‌دویدند، نمی‌توانستند در دوران دولت ترامپ به آن دست یابند، اما ما فقط نسبت به سه سال آینده نگران نیستیم، ما نسبت به سی سال آینده نگرانیم.»

آقای ونس همچنین در عین اشاره به این‌که اگر مردم ایران خودشان ادارهٔ کشورشان را دست بگیرند، برای آمریکا هم خوب خواهد بود، تأکید می‌کند که تمرکز دونالد ترامپ بر این است که ایران امکان ساخت سلاح هسته‌ای نداشته باشد.

در آستانه آغاز مذاکرات مجدد ایران و آمریکا در روز جمعه، عباس عراقچی ساعتی پیش با همتای عمانی خود،‌ بدر بوسعیدی، دیدار کرد، دیداری که سپس با استیو ویتکاف و وزیر خارجه عمان تکرار شد.

خبرگزاری‌های داخل ایران دیدار وزیران خارجه ایران و عمان را نخستین مرحله از روند مذاکرات هسته‌ای در مسقط نامیده، اما تأکید کرده‌اند که مذاکرات اصلی هنوز آغاز نشده است.

در همین حال روزنامه وال استریت جورنال در گزارشی خبر داده است که برَد کوپر، فرمانده سنتکام، فرماندهی مرکزی نیروهای نظامی آمریکا در منطقه خاورمیانه، نیز قرار است به این مذاکرات بپیوندد.

این خبری است که هنوز از طرف هیچ مقام رسمی، چه در آمریکا و چه در ایران، تأیید نشده است.

بنا بر اصول مذاکرات دیپلماتیک، رسم نیست که مقامات دفاعی و نظامی و فرماندهان نظامی در این گونه مذاکرات شرکت کنند، اما دونالد ترامپ، به نوشته وال استریت جورنال، قبلا چنین اقدامی داشته است.

وزارت خارجه جمهوری اسلامی پیش از ظهر روز جمعه در پیامی بر این تأکید کرده است که عباس عراقچی «برای انجام مذاکرات هسته‌ای و رفع تحریم‌ها به مسقط سفر کرده‌ است».

تأکید بر این امر از این جهت دارای اهمیت است که از سوی دیگر دولت ترامپ اصرار کرده است که تهران باید دست از غنی‌سازی اورانیوم بردارد و علاوه بر آن برنامه موشکی خود را محدود کرده و دست از حمایت از گروه‌های نیابتی‌اش بردارد.

این وزارتخانه همچنین نوشته است که عراقچی با بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه سلطنت عمان، درباره «نحوه پیشبرد مذاکرات ایران-آمریکا تبادل نظر کرد».

«مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران» (هرانا) با انتشار توضیحاتی درباره روش گردآوری آمار خود اعلام کرد که بخش قابل توجهی از این ارقام ماهیت «در حال بررسی» دارند و نباید به‌عنوان آمار نهایی تلقی شوند.

این نهاد حقوق بشری که گزارش‌های آماری خود را به‌صورت روزانه منتشر می‌کند، در پی بازنشر گستردهٔ این داده‌ها در رسانه‌ها، توضیح داد که آمارهای ارائه‌شده از نوع «داده‌های تجمیعی پویا» هستند و به‌طور مستمر بر اساس گزارش‌های میدانی، منابع محلی، خانواده‌ها و اسناد تکمیلی به‌روزرسانی می‌شوند.

بر اساس این بیانیه، داده‌ها، به‌جز مواردی که به‌طور مشخص تأیید شده‌اند، نهایی نیستند و هم‌زمان با راستی‌آزمایی و تکمیل اطلاعات، ممکن است اصلاح یا به‌روزرسانی شوند.

هرانا می‌گوید از «مهم‌ترین سوءبرداشت‌ها» مربوط به «موارد در دست بررسی» است. در حال حاضر ۱۱ هزار و ۶۳۰ مورد در این دسته قرار دارد و مجموع گزارش‌هایی است که دریافت شده اما به‌دلیل کمبود اطلاعات، تکرار منبع یا نبود امکان تطبیق، هنوز تأیید یا رد نشده‌اند.

مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران تأکید کرده است که ثبت این موارد با هدف مستندسازی اولیه انجام می‌شود و نباید به‌عنوان آمار نهایی تلقی شود.

این مجموعه همچنین اعلام کرده است که تا پایان روز چهلم از آغاز اعتراضات دی‌ماه، در مجموع ۶۷۵ رخداد اعتراضی در ۲۱۰ شهر و ۳۱ استان ایران ثبت شده است. به‌گفتهٔ این نهاد، این ارقام بیانگر گسترهٔ جغرافیایی اعتراضات است و به‌منزله پایان ثبت رخدادها یا تکمیل همهٔ پرونده‌ها نیست.

مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران تأکید کرده است که روند پایش، مستندسازی و به‌روزرسانی داده‌های مربوط به اعتراضات دی‌ماه و سرکوب خونبار آن همچنان ادامه خواهد داشت.

بیشتر در این باره:

تلاش نهادهای حقوق بشری برای برآورد آمار «کشتار جمعی بی‌سابقه» ادامه دارد

گزارش خبرگزاری فرانسه حاکی است سرکوب خونبار اعتراضات دی‌ماه در ایران و پیامدهای اقتصادی ناشی از آن شهر وان در شرق ترکیه را نیز با رکود جدی روبه‌رو کرده است.

به نوشته این خبرگزاری، پس از سرکوب شدید معترضان در ایران و قطع اینترنت در هفته‌های پس از اعتراضات، ورود گردشگران و خریداران ایرانی به وان به‌طور چشمگیری کاهش یافته است. اقتصاد این منطقه، به‌گفته فعالان اقتصادی وان، به‌طور سنتی به حضور مسافران ایرانی وابسته بوده است.

فوزی چلیک‌تاش، معاون اتاق بازرگانی وان، به خبرگزاری فرانسه گفته است: «ما برخی از هراس‌انگیزترین کشورهای جهان را درست در کنار خود داریم: عراق، سوریه و ایران. این مسئله توسعه ما را به‌شدت پیچیده می‌کند.»

او همچنین با اشاره به بحران اقتصادی ایران که یکی از زمینه‌های شکل‌گیری اعتراضات دی‌ماه بود، افزود: «وقتی کشوری برای دهه‌ها با محدودیت‌های تجاری روبه‌رو باشد، این پیامدها تنها به داخل ایران محدود نمی‌ماند و استان‌های مرزی ترکیه را نیز در بر می‌گیرد.»

به‌گفتهٔ فعالان صنعت گردشگری وان، در پی سرکوب اعتراضات و قطع اینترنت، برای حدود ۱۰ روز ورود مسافران ایرانی تقریباً متوقف شد و حتی پس از آن نیز شمار بازدیدکنندگان به‌شدت پایین باقی مانده است. امره دگر، رئیس انجمن فعالان گردشگری وان، گفته است «کسانی هم که می‌آمدند، فقط برای اینترنت این‌جا بودند.»

کسبه وان نیز از کاهش شدید فروش خبر داده‌اند. یکی از فروشندگان پوشاک در این شهر گفته است که پیش‌تر مشتریان ایرانی با چمدان‌های پر از لباس به کشورشان بازمی‌گشتند، اما اکنون بازار «بسیار ساکت» شده است.

تنها ساعاتی پیش از آغاز دور جدیدی از مذاکره با ایالات متحده، نیروی هوافضای سپاه پاسداران موشک «خرمشهر ۴» را به‌ عنوان «یکی از پیشرفته‌ترین موشک‌های بالیستیک فراصوت ایران» به نمایش گذاشت.

به نوشته نورنیوز، نزدیک به علی شمخانی، نمایش این موشک در «مراسم رونمایی از یک شهر موشکی جدید وابسته به نیروی هوافضا و با حضور رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران و فرمانده این نیرو، مجید موسوی، انجام شد».

اقدام تازه سپاه در حالی انجام شد که مذاکرات تازه ایران و آمریکا قرار است تا ساعتی دیگر در مسقط، پایتخت عمان، برگزار شود.

دولت دونالد ترامپ در روزهای اخیر تجهیزات و ادوات نظامی بیشتری به خاورمیانه منتقل کرده است.

کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، روز پنج‌شنبه ۱۶ بهمن به خبرنگاران گفت که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مذاکرات روز جمعه میان ایالات متحده و ایران در عمان را زیر نظر دارد تا مشخص شود آیا امکان دستیابی به توافق با ایران وجود دارد یا نه.

او گفت: «در حالی که این مذاکرات در جریان است، مایلم به حکومت ایران یادآوری کنم که رئیس‌جمهور، به‌عنوان فرمانده کل قدرتمندترین ارتش تاریخ جهان، گزینه‌های زیادی در اختیار دارد؛ گزینه‌هایی فراتر از دیپلماسی.»

سخنگوی کاخ سفید در عین حال تصریح کرد: «دیپلماسی رئیس‌جمهور همیشه نخستین گزینه او در برخورد با کشورها در سراسر جهان است؛ چه متحدان ما باشند و چه دشمنان ما.»

او بار دیگر بر موضع ترامپ تأکید کرد و گفت که «توان هسته‌ای صفر» موضوعی است که رئیس‌جمهور «در خواسته‌هایش از ایران کاملاً صریح و روشن» دربارهٔ آن صحبت کرده است.

خانم لویت همچنین خبر داد که استیو ویتکاف و جرد کوشنر به عنوان نمایندگان دولت آمریکا به عمان سفر می‌کنند تا در مذاکره با ایران شرکت کنند و دونالد ترامپ منتظر گزارش آنها از این گفت‌وگو می‌ماند.

این مذاکرات فردا صبح در مسقط، پایتخت عمان، برگزار می‌شود و این در حالی است که ایالات متحده در روزهای اخیر تجهیزات و ادوات نظامی بیشتری به خاورمیانه منتقل کرده است.

جعفر پناهی می‌گوید در حالی‌که ایران همچنان در بهت سرکوب خونین و مرگبار اعتراضات اخیر به‌دست نیروهای امنیتی است، مردم عادی این کشور با خطر «قربانی‌شدن» در مذاکرات روز جمعه جمهوری اسلامی و ایالات متحده مواجه هستند.

این فیلم‌ساز سرشناس مخالف جمهوری اسلامی در گفت‌وگوی خود با خبرگزاری فرانسه که در پاریس انجام شد می‌گوید: «هرآنچه که در مذاکرات جمعه رخ دهد، به‌سود مردم ایران نخواهد بود. مردم ایران نماینده‌ای در این گفت‌وگوها ندارند و منافعشان هرگز در نظر گرفته نمی‌شود».

جعفر پناهی تأکید کرد که «از این رو ممکن است مردم به‌سادگی در این میان قربانی شوند».

این کارگردان سرشناس ۶۵ ساله که چند ماهی است برای حضور فیلم تازه‌اش «یک تصادف ساده» در جشنواره‌های بین‌المللی، در خارج از ایران به‌سر می‌برد، در توضیح موضعش گفت از نظر او گفت‌وگوهای جمعه «مذاکره بین دو کشور نیست. در یک سو ایالات متحده به‌عنوان یک کشور حضور دارد و در سوی دیگر،‌ کسانی هستند که ایران را بر اساس یک ایدئولوژی اداره می‌کنند و تمام تمرکزشان بر ایدئولوژی‌شان است و نه منافع کشور؛‌ چراکه به آن اهمیتی نمی‌دهند».

نظرات جعفر پناهی منعکس‌کنندۀ‌ نگرانی افرادی است که معتقدند گفت‌وگوهای روز جمعه آمریکا و جمهوری اسلامی ممکن است به تقویت جایگاه علی خامنه‌ای و مشروعیت‌بخشی به حکومت او منجر شود.