ایران میگوید شروع مذاکره برای توافق نهایی با آمریکا منوط به اجرای بندهای تفاهمنامه است
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی روز سهشنبه ۹ تیر درباره زمان گفتوگوها بین ایران و آمریکا برای رسیدن به توافق نهایی که مهلت آن در تفاهمنامه امضا شده ۶۰ روز اعلام شده، گفت که چنین مذاکراتی منوط به «اجرای بندهای تفاهمنامه» توسط آمریکا است.
اسماعیل بقائی در یک نشست خبری اعلام کرد: «ما باید طی روزهای آینده روند جاری را ارزیابی کنیم و بر اساس آن تصمیم بگیریم که به چه شکلی و در چه زمانی مذاکره برای توافق نهایی را شروع کنیم.»
او همچنین با اشاره به بند اول تفاهمنامه امضا شده میان ایران و آمریکا اعلام کرد که «ملاک اصلی» برای تهران آن است که واشینگتن اسرائیل را «وادار» به توقف حملات به لبنان کند.
بقائی گفت که آمریکا تعهد داده جنگ در همه جبههها از جمله لبنان خاتمه باید و اضافه کرد: «برای ما ملاک اصلی، پایبندی آمریکا به این تعهدات و وادار کردن رژیم صهیونیستی توسط آمریکا به اجرای این تعهدات است.»
او که سخنگوی هیئت مذاکرهکننده ایرانی نیز هست، در پاسخ به سوال دیگری تأکید کرد که حملات اسرائیل به لبنان باید متوقف شود.
اسرائیل و حزبالله، گروه مورد حمایت ایران در لبنان، پس از امضای تفاهمنامه بین ایران و آمریکا آتشبس اعلام کردند. با این حال نیروهای ارتش اسرائیل همچنان در جنوب لبنان حضور دارند و درگیریهای پراکندهای بین طرفین بعد از این آتشبس رخ داده است.
از سوی دیگر، در پی حملات پهپادی منتسب به ایران به دو کشتی در تنگه هرمز، ارتش آمریکا بامداد شنبه و یکشنبه اهداف نظامی در جنوب ایران را هدف قرار داد و در مقابل ایران نیز به بحرین حمله کرد.
بقائی درباره تأثیر این درگیریها بر اجرای تفاهمنامه گفت که جمهوری اسلامی هیچ اقدامی را «بیپاسخ» نمیگذارد و هر حمله به ایران با «واکنش قاطع و فوری» مواجه میشود.
این در حالی است که در پی اعلام رئیسجمهور آمریکا و سخنگوی کاخ سفید مبنی بر انجام مذاکرات بین نمایندگان ایالات متحده و ایران در دوحه در روز سهشنبه، ایران و قطر انجام چنین گفتوگوهایی را رد کردهاند.
قطر و ایران نشست مقامات ایران و آمریکا در دوحه را رد کردند
سخنگوی وزارت خارجه قطر اعلام کرد که با وجود سفر استیو ویتکاف و جرد کوشنر به دوحه هیچ نشست سطح بالایی میان مقامهای آمریکا و ایران برنامهریزی نشده است.
وزارت خارجه ایران هم ضمن رد هرگونه دیدار با طرفهای آمریکایی در دوحه اعلام کرد آنچه احتمالاً انجام خواهد شد، گفتوگو با قطریها در مورد اجرای بندهایی از یادداشت تفاهم است.
سخنگوی وزارت خارجه قطر روز سهشنبه نهم تیر اعلام کرد که ویتکاف و کوشنر برای دیدار با میانجیگران قطری و گفتوگو دربارهٔ روند مذاکرات ایران و آمریکا به دوحه سفر میکنند، اما در این سفر دیدار مستقیمی میان مقامهای ارشد ایران و آمریکا انجام نخواهد شد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیشتر کاخ سفید از سفر این دو مقام آمریکایی به قطر برای برگزاری نشستهای سطح بالا خبر داده بود و گمانهزنیهایی دربارهٔ احتمال برگزاری ادامهٔ مذاکرات مستقیم میان تهران و واشینگتن مطرح شده بود.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز چهارشنبه تأکید کرد «هیچ نشستی در هیچ سطحی با طرف آمریکایی برای چند روز آینده برنامهریزی نکردهایم» و افزود: «آنچه در دوحه احتمالاً فردا انجام خواهد شد، گفتوگو در مورد اجرای بندهایی از یادداشت تفاهم از جمله بند مربوط به آزادسازی داراییهای محدودشده ایران با طرفهای قطری است».
او همچنین با بیان اینکه تمامی مقدمات لازم در این باره فراهم شده، ابراز امیدواری کرد که «کار به نحو مناسبی پیش برود و به نتیجه مطلوب برسد».
این در حالی است که سخنگوی وزارت خارجه قطر روز چهارشنبه گفت شش میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده هنوز به ایران منتقل نشده و مشمول توافق سال ۲۰۲۳ است که تنها برای خرید کالاهای بشردوستانه اختصاص یافته است.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز دوشنبه گفته بود «شش میلیارد دلار از مجموع ۱۲ میلیارد دلار منابع ایران در قطر آزاد و به کشور بازگردانده خواهد شد».
معاون پزشکیان اسامی ۱۱ عضو شعام را که به تفاهمنامه رأی مثبت دادند، اعلام کرد
معاون اجرایی مسعود پزشکیان تأیید کرد که فرماندهان نظامی عضو شورای عالی امنیت ملی ایران و دو نمایندهٔ رهبر جمهوری اسلامی در این شورا نیز به تفاهمنامهٔ ایران و آمریکا رأی مثبت دادهاند.
محمدجعفر قائمپناه روز سهشنبه نهم تیرماه اعلام کرد در جلسهٔ شعام برای بررسی این تفاهمنامه، رئیسجمهور، رؤسای مجلس و قوه قضائیه، جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، وزیر کشور، رئیس سازمان برنامه و بودجه، وزیر خارجه، فرمانده کل سپاه پاسداران، فرمانده ارتش، و دو نماینده رهبر جمهوری اسلامی در شورا، یعنی سعید جلیلی و محمدباقر ذوالقدر، به این توافق رأی مثبت دادند.
او این را هم تأیید کرد که مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، دستور داده بود جلسهٔ شورای عالی امنیت ملی با حضور فرماندهان ارشد نظامی برگزار شود و در صورت رأی موافق سهچهارم اعضا تفاهمنامه پذیرفته شود.
اظهارات معاون اجرایی رئیسجمهور در حالی مطرح میشود که در روزهای گذشته، پس از انتشار پیام مکتوب مجتبی خامنهای دربارهٔ تفاهمنامه، برخی چهرههای مخالف مذاکرات از سعید جلیلی بهعنوان «تنها مخالف» تفاهمنامه نام برده بودند.
همزمان در روزهای اخیر تیغ حمله و انتقاد گروهی از حامیان حکومت متوجه فرماندهان سپاه شده است، تا جایی که برخی مداحان و سخنرانان حکومتی آنان را «خائن» خطاب کردند.
پس از بالا گرفتن این انتقادها، عبدالله حاجیصادقی، نماینده رهبر جمهوری اسلامی در سپاه، از منتقدان خواست با ایجاد اختلاف میان نیروهای حامی حکومت زمینهٔ «سوءاستفاده دشمن» را فراهم نکنند و بر وفاداری فرماندهان سپاه به رهبر جمهوری اسلامی تأکید کرد.
مسعود پزشکیان امروز مخالفان تفاهمنامه را به «همسویی با عملیات رسانههای معاند» متهم کرد و گفت «تمامی مراحل مذاکرات» با «هماهنگی کامل و مستمر» با رهبر جمهوری اسلامی انجام شده است.
«رقص شادی» وزیر امنیت داخلی آمریکا پس از حذف تیم ایران از جام جهانی
وزیر امنیت داخلی ایالات متحده، با استقبال از حذف تیم فوتبال ایران از مسابقات جام جهانی، گفت که برای این اتفاق «رقص شادی» کرده است.
خبرگزاری رویترز بهنقل از گزارش مجلهٔ اسپورتس بیزینس خبر داده است که مارکوین مولین، در یک نشست خبری پیرامون شرایط امنیتی مسابقات جام جهانی در واشینگتن، با ابراز خرسندی زیاد از حذف تیم ایران گفته است: «خیلی خوشحالم که برمیگردند. هیچ تیمی بیشتر از آنها ما را اذیت نکرد».
مولین در این نشست به خبرنگاران گفت: «فقط خوشحالم که کارشان تمام شده و دیگر به آمریکا برنمیگردند. وقتی توانستیم روادید آنها را پس بگیریم، خیلی خوشحال شدم. شاید یک یا دو آهنگ هم خوانده باشم و حتی یک رقص شاد هم کرده باشم».
بهگفتۀ وزیر امنیت داخلی آمریکا، تقریباً نیمی از افرادی که ایران میخواست برای جام جهانی به ایالات متحده بیاورد، مستقیماً با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مرتبط بودند.
ساعاتی پس از انتشار این خبر، بخش رسانهای تیم ملی فوتبال ایران در بیانیهای بهتندی به این اظهارات واکنش نشان داد و نوشت: «مقامهای ایالات متحده هیچ پایبندی به حقوق بینالملل یا اصولی که از یک کشور میزبانِ شایسته برگزاری یک رویداد بزرگ جهانی انتظار میرود، ندارند».
در این بیانیه، همچنین آمده است ابراز خوشحالی وزیر امنیت داخلی آمریکا «نشاندهندهٔ سطحی از حقارت و تنگنظری است که حتی حضور یک تیم فوتبال در بزرگترین صحنه ورزشی جهان را نیز برنمیتابد».
مقامهای آمریکا پیش از آغاز مسابقات برای تعدادی از همراهان تیم ملی فوتبال ایران، از جمله محمدمهدی نبی، سرپرست تیم، و مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران، روادید صادر نکردند و محدودیتهایی هم در مدتزمان حضور تیم ایران در خاک آمریکا اعمال کردند.
این اتفاقات باعث شد تا تیم ایران محل اردوی خود را از ایالت آریزونا به شهر تیخوانا در مکزیک منتقل کند. بروز این محدودیتها باعث بیان انتقادهای گسترده از سوی مقامهای فدراسیون فوتبال، امیر قلعهنویی، مربی تیم ملی فوتبال، و برخی بازیکنان آن شد.
پزشکیان میگوید تمامی مراحل مذاکرات با هماهنگی کامل مجتبی خامنهای انجام شده است
مسعود پزشکیان مخالفان داخلی تفاهمنامهٔ ایران و آمریکا را به «همسویی با عملیات رسانههای معاند» متهم کرد و گفت «تمامی مراحل مذاکرات» با «هماهنگی کامل و مستمر» با رهبر جمهوری اسلامی انجام شده است.
رئیسجمهور ایران که روز سهشنبه ۹ تیر در دیدار با اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم همچنین گفت: «با وجود محدودیتها و ملاحظات امنیتی موجود، متن نهایی توافق پس از بررسیهای کارشناسی و امنیتی در مراجع ذیصلاح مورد ارزیابی قرار گرفت و در شورای عالی امنیت ملی نیز از حمایت قاطع اعضا برخوردار شد.»
این در حالی است که در روزهای اخیر مخالفت برخی طیفهای سیاسی طرفدار حکومت با تفاهمنامه بالا گرفته و میگویند دولت، محمدباقر قالیباف، رئیس هیئت مذاکرهکنندگان، و حتی برخی فرماندهان ارشد سپاه برخلاف نظر مجتبی خامنهای این تفاهمنامه را تصویب کرده و پیش بردهاند.
مسعود پزشکیان این دسته از مخالفان «جریانهای همسو با عملیات روانی رسانهای معاند» خواند و گفت: «اینها تلاش میکنند با تخریب تیم مذاکرهکننده و زیر سؤال بردن تصمیمات ملی، زمینهٔ تضعیف این دستاورد را فراهم کنند.»
در تازهترین نمونه از ابراز مخالفتها، نزدیک به سهچهارم اعضای مجلس خبرگان با امضای بیانیهای، بازگشایی تنگه هرمز را «خلاف تعهدات مسئولان و خطای راهبردی» خواندند؛ بیانیهای که بلافاصله واکنش منفی دبیرخانه خبرگان را در پی داشت.
هشت نفر از ۱۲ نفر حاضر در دیدار مسعود پزشکیان با جامعه مدرسین حوزه علیمه قم، عضو مجلس خبرگان هستند.
نماینده مجلس: محاصره دریایی آمریکا بهمراتب سختتر از تحریمهای اقتصادی بود
یک نماینده مجلس شورای اسلامی ایران اعلام کرد محاصرهٔ بنادر ایران توسط آمریکا پس از اعلام آتشبس «بهمراتب سختتر از تحریمهای اقتصادی بود»
محسن زنگنه، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، روز دوشنبه هشتم تیرماه در توضیح این وضعیت گفت: «در باب فروش نفت، آمریکاییها خیلی حساس بودند که ما نتوانیم منابع ارزی را وارد کشور کنیم و از آنجا بود که بهشدت روی ما فشار آوردند».
بهگفتهٔ زنگنه، فروش نفت ایران از حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه، در بهترین حالت، به زیر ۵۰۰ هزار بشکه رسید، ضمن آنکه درآمد حاصل از این فروش «سه ماه و نیم تا چهار ماه بعد میآمد».
این نماینده مجلس در بخش دیگری از اظهارات خود همچنین در مقایسه وصعیت جنگی قبل و پس از اعلام آتشبس تأکید کرد که «جنگ دریایی، محاصرهٔ آمریکا علیه ما و بستن تنگه هرمز از سوی ایران بهمراتب سختتر از جنگ ۴۰ روزه بود».
جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل با ایران با اعلام آتشبس در اواخر فروردینماه متوقف شد، اما ایالات متحده محاصره دریایی بنادر ایران را که پس از شکست مذاکرات اسلامآباد آغاز کرده بود، حفظ کرد و محدودیتهای گستردهای بر صادرات نفت و ورود درآمدهای ارزی ایران اعمال شد.
این وضعیت تا اواخر خرداد ادامه یافت تا سرانجام با امضای تفاهمنامه ایران و آمریکا، واشینگتن متعهد شد محاصرهٔ دریایی را لغو کند و تهران نیز بازگشایی کامل تردد تجاری در تنگه هرمز را بپذیرد.