فاطمه سپهری به اعتصاب غذا و دارو پایان داد
برادر فاطمه سپهری، زندانی سیاسی محبوس در زندان وکیلآباد مشهد، خبر داد که خواهرش به اعتصاب غذا و داروی خود پایان داده است.
اصغر سپهری روز سهشنبه ۹ تیر در شبکهٔ ایکس اعلام کرد که خانواده با فاطمه سپهری دیدار کردهاند و او به اعتصاب خود پایان داده است.
به گفته او، وضعیت جسمی این زندانی سیاسی نسبت به روزهای گذشته بهبود یافته است.
فاطمه سپهری، کنشگر سیاسی و از امضاکنندگان نامه درخواست استعفای علی خامنهای، از زمان بازداشت در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ در زندان به سر میبرد.
او پیشتر از سوی دادگاه انقلاب مشهد به مجموع ۱۸ سال حبس محکوم شده است؛ حکمی که شامل اتهامهایی از جمله «تبلیغ علیه نظام»، «همکاری با دولتهای متخاصم» و «توهین به خمینی و خامنهای» عنوان شده است.
ملوانان هندی از بازگشت به تنگه هرمز هراس دارند
بسیاری از ملوانان هندی که در جریان جنگ میان آمریکا و ایران برای ماهها در منطقه تنگه هرمز گرفتار شده بودند، سرانجام پس از کاهش درگیریها از این آبراه خارج شدهاند، اما میگویند همچنان از بازگشت به خلیج فارس بیم دارند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، در طول جنگ چندین کشتی تجاری هدف حمله قرار گرفتند و شماری از ملوانان هندی کشته یا زخمی شدند. وزارت کشتیرانی هند نیز اعلام کرده است که از آغاز جنگ، به خروج بیش از سه هزار و ۶۰۰ ملوان از منطقه کمک کرده است.
چند ملوان هندی که با خبرگزاری فرانسه گفتوگو کردهاند، از تجربههای هولناک خود، از جمله حمله موشکی به کشتیهایشان و ماهها انتظار در دریا، سخن گفتهاند. با این حال، برخی از آنان میگویند با وجود ترس، ممکن است به دلیل نیاز مالی ناچار شوند دوباره در مسیر تنگه هرمز کار کنند، هرچند عدهای نیز تأکید کردهاند که دیگر هرگز به این آبراه باز نخواهند گشت.
والاستریت جورنال: ترامپ فعلاً دیپلماسی با ایران را به ازسرگیری جنگ ترجیح داده است
روزنامه والاستریت جورنال گزارش داد که دونالد ترامپ در روزهای اخیر چندین بار با پیت هگست، وزیر دفاع، و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، درباره انجام حملات بیشتر به ایران گفتوگو کرده، اما فعلاً تصمیم گرفته است مسیر مذاکرات دیپلماتیک را ادامه دهد.
به نوشته این روزنامه، محور این گفتوگوها بررسی این موضوع بوده که آیا آمریکا مذاکرات را کنار بگذارد و حملات گسترده به ایران را از سر بگیرد یا نه؛ اقدامی که برخی مقامهای آمریکایی از آن با عنوان «پایان دادن به کار» یاد کردهاند. با این حال، ترامپ به دستیاران خود گفته است که دور تازهای از حملات گسترده میتواند روند دیپلماسی را از مسیر خارج کرده و شانس واشینگتن برای برچیدن برنامه هستهای ایران را کاهش دهد.
بر اساس این گزارش، ترامپ همچنین به دستیارانش گفته است اگر مذاکرات از ضربالاجل ۱۸ اوت برای دستیابی به توافق هستهای فراتر برود نیز مشکلی ندارد، زیرا این امر فرصت بیشتری برای پیشرفت گفتوگوها فراهم میکند. در عین حال، او در حال حاضر به حملات محدود و موردی در واکنش به آنچه «نقض تفاهمنامه» از سوی ایران خوانده شده، رضایت داده است.
والاستریت جورنال به نقل از یک مقام کاخ سفید نوشت که ترامپ همچنان دیپلماسی را گزینه ترجیحی خود میداند، اما تأکید کرده است که اگر مذاکرات شکست بخورد، گزینه نظامی همچنان روی میز خواهد ماند. ترامپ هفته گذشته نیز گفته بود: «آنها با همه خواستههای من موافقت میکنند و باید هم موافقت کنند؛ در غیر این صورت، دوباره همان کاری را که لازم باشد انجام خواهیم داد.»
این روزنامه همچنین نوشت که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان آمریکا، روز سهشنبه برای دور تازهای از مذاکرات وارد دوحه شدند، هرچند گفتوگوها همچنان بهطور غیرمستقیم و از طریق میانجیها انجام میشود. اختلاف بر سر دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز و محدودیتهای برنامه هستهای ایران همچنان از مهمترین موانع پیشرفت مذاکرات عنوان شده است.
ونس: ایران باید جدیت خود را ثابت کند
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، گفت واشینگتن در مذاکرات با ایران بیش از آنکه به اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی توجه کند، اقدامات عملی تهران را ملاک قرار میدهد و برای سنجش جدیت ایران، خواهان امتیازهای واقعی است.
او در گفتوگو با شبکه فاکس نیوز گفت: «بخشی از هدف ما در این مذاکرات این است که ببینیم آنها واقعاً تا چه اندازه جدی هستند. برای اثبات جدیت، فقط گفتن حرفهای درست کافی نیست؛ آنها باید امتیازهای واقعی بدهند.» ونس افزود: «آنچه ایران میگوید برای ما اهمیت بسیار کمتری دارد؛ آنچه انجام میدهد برای ما اهمیت بسیار بیشتری دارد.»
معاون رئیسجمهور آمریکا همچنین گفت واشینگتن همزمان «نشانههای مثبت و منفی» از سوی ایران میبیند و به دستور دونالد ترامپ، روند مذاکرات را دنبال خواهد کرد. او افزود: «اگر دیپلماسی به نتیجه موفقیتآمیزی نرسد، همچنان گزینههای فراوانی در اختیار داریم و در عین حال، دستاوردهای مهمی نیز برای مردم آمریکا به دست آوردهایم.»
ونس در بخش دیگری از این مصاحبه گفت ایران در دو هفته گذشته به کشتیها در تنگه هرمز حمله نکرده و جریان انتقال نفت نیز ادامه یافته است؛ موضوعی که به گفته او نتیجه هشدار صریح دونالد ترامپ به تهران بوده است. او گفت: «رئیسجمهور بهروشنی اعلام کرد که اگر ایرانیها به کشتیها حمله کنند، ما نیز پاسخ خواهیم داد» و افزود در قبال ایران «گاهی باید هم از تشویق استفاده کرد و هم از فشار»
او همچنین با ابراز خوشبینی نسبت به موقعیت آمریکا در مذاکرات گفت: «ایالات متحده در موقعیت بسیار خوبی قرار دارد، فارغ از اینکه مذاکرات در نهایت به چه نتیجهای برسد.» به گفته ونس، اگر مذاکرات موفق شود، ایران «برای همیشه از بلندپروازی هستهای دست خواهد کشید، حمایت از تروریسم و بیثباتی منطقه را متوقف خواهد کرد و دوباره به اقتصاد جهانی بازخواهد گشت.»
ونس در عین حال تأکید کرد که اگر مذاکرات نیز شکست بخورد، آمریکا همچنان به هدف اصلی خود رسیده است. او گفت: «اگر ایران امتیازهای لازم را ندهد، برنامه هستهای آن همچنان نابود شده، توان نظامی متعارفش از بین رفته و ایالات متحده در موقعیت بسیار قویتری قرار دارد.» او با تکرار اینکه «ما همه برگهای برنده را در مذاکرات در اختیار داریم»، افزود: «حتی اگر مذاکرات موفق نشود، مأموریت اصلی ما، یعنی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، انجام شده است.»
والاستریت جورنال: «اختلاف قدرت در تهران بر سر پولهای بلوکهشده و تنگه هرمز»
روزنامه والاستریت جورنال به نقل از مقامهای آگاه از مذاکرات گزارش داد که اختلاف قدرت در تهران، گفتوگوهای صلح ایران و آمریکا را تهدید میکند؛ در حالی که دولت مسعود پزشکیان به دنبال آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده برای کاهش فشار اقتصادی پس از جنگ است، سپاه پاسداران بر حفظ کنترل کامل بر تنگه هرمز و ایجاد سازوکاری برای دریافت هزینه از کشتیهای عبوری پافشاری میکند.
بر اساس این گزارش، سپاه به میانجیها گفته است اگر در مذاکرات دوحه تضمین نگیرد که کنترل تنگه هرمز در اختیار ایران خواهد بود، ممکن است این گذرگاه را بار دیگر ببندد. این نهاد همچنین خواهان توقف طرح آمریکا و متحدانش برای عبور کشتیها از مسیر جنوبی تنگه، نزدیک آبهای عمان، شده است.
والاستریت جورنال مینویسد مذاکرات این هفته در دوحه قرار است با حضور استیو ویتکاف و جرد کوشنر از سوی آمریکا و سپس هیئت ایرانی بهصورت غیرمستقیم برگزار شود و محور آن اجرای توافق اولیه صلح، از جمله دسترسی ایران به داراییهای مسدودشده در قطر، باشد. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، گفته است بر اساس برنامهریزیها شش میلیارد دلار از مجموع ۱۲ میلیارد دلار منابع ایران در قطر آزاد و به کشور بازگردانده خواهد شد.
این گزارش میافزاید سپاه پاسداران تنگه هرمز را مهمترین اهرم خود در مذاکرات میداند و حتی آزادسازی منابع مالی را در اولویت پایینتری قرار داده است. به نوشته والاستریت جورنال، حمله اخیر ایران به کشتیها در مسیر مورد حمایت آمریکا از آبهای عمان نیز پیامی از سوی سپاه بود که نشان دهد حاضر است در صورت از دست دادن کنترل تنگه، فروپاشی روند صلح را به جان بخرد.
«طرح عمان و ایران برای دریافت هزینه از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز»
نیویورک تایمز به نقل از یک مقام ایرانی و چهار دیپلمات گزارش داد که ایران و عمان، با وجود مخالفت علنی آمریکا، در حال پیشبرد طرحی برای دریافت هزینه از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز هستند؛ طرحی که میتواند وضعیت پیش از جنگ، یعنی عبور رایگان کشتیها از این آبراه راهبردی، را تغییر دهد.
بر اساس این گزارش، عمان طرحی رسمی به آمریکا و متحدان غربی ارائه کرده که طبق آن شرکتهای کشتیرانی برای استفاده از تنگه هرمز «هزینه خدمات» پرداخت کنند. مقامهای آمریکایی گفتهاند این پیشنهاد را دریافت کردهاند و درباره آن نگرانیهایی دارند. دیپلماتهای آگاه میگویند در طرح عمان این هزینهها داوطلبانه توصیف شده، اما مقام ایرانی گفته پرداختها باید اجباری باشد.
نیویورک تایمز مینویسد تفاهم اخیر ایران و آمریکا عبور ایمن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز را بدون دریافت هزینه تضمین کرده، اما فقط برای ۶۰ روز؛ پس از آن قرار است ایران و عمان درباره آینده این مسیر گفتوگو کنند. مقامهای آمریکایی و شماری از کشورهای اروپایی با هرگونه اخذ پول عبور از تنگه هرمز مخالفاند، اما برخی دیپلماتها میگویند اگر این سازوکار «داوطلبانه» باشد، ممکن است از نظر حقوق بینالملل قابل دفاعتر باشد.
ونس درباره تفاهم با ایران: هنوز اهرمهای فشار زیادی داریم؛ بمباران باید در خدمت هدف مشخص باشد
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در تازهترین اظهارات خود درباره تفاهم با جمهوری اسلامی گفت واشینگتن همچنان «اهرمهای فشار زیادی» در اختیار دارد و اگر ایران «رفتار نامناسبی» داشته باشد، آمریکا از این اهرمها استفاده خواهد کرد. او همزمان از منتقدانی که فقط خواهان بمباران ایران هستند انتقاد کرد و گفت دونالد ترامپ نشان داده حاضر به استفاده از نیروی نظامی است، اما تنها در صورتی که این اقدام «در خدمت یک هدف» باشد.
آقای ونس در گفتوگو با رسانه دیلیوایر گفت نگرش برخی منتقدان دولت آمریکا از جناح دستراستی «فقط این است که بمب بیندازید و بمب بیندازید و بمب بیندازید و واقعاً نمیتوانند بیان کنند که به چه هدفی. و آنچه رئیسجمهور میگوید این است که من مایلم بمب بیندازم و به وضوح نشان داده است که مایل به انداختن بمب است، اما فقط در صورتی که در خدمت هدف مشخصی باشد.»
معاون رئیسجمهور آمریکا در بخش دیگری از این گفتوگو، با اشاره به اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی درباره اینکه مذاکره برای تفاهم درکار نیست و مذاکرات فقط «در سطح فنی» است، آن را «شگرد مذاکره به سبک ایرانی» و «نوعی لفاظی به سبک ایرانیها» خواند. او گفت این شیوه را درک نمیکند، اما به گفته او، «این روشی است که ایرانیها به کار بستهاند.»
آقای ونس همچنین گفت تفاهم اخیر میتواند «یک لحظه بسیار مهم تاریخی» باشد، اما مسیر آینده آن تا حد زیادی به «نحوه پاسخ ایرانیها» به فشارهای اعمالشده از سوی دونالد ترامپ بستگی دارد. او افزود اگر ایران «پاسخ مناسبی» بدهد، ممکن است بعدها گفته شود که در روابط دو طرف «صفحه جدیدی» ورق خورده است.
معاون رئیسجمهور آمریکا تأکید کرد واشینگتن به دنبال تعهداتی «پایدار، قابل بررسی و راستیآزمایی» است تا مطمئن شود ایران به طور کامل از توان هستهای نظامی خلع سلاح میشود.
ونس با اشاره به باز بودن تنگه هرمز برای تجارت نفت گفت صادرات نفت به وضعیت پیش از جنگ بازگشته و دولت آمریکا قصد دارد از این شرایط برای پر کردن ذخایر انرژی جهان و کاهش فشار بر اقتصاد جهانی استفاده کند.
او همچنین گفت اگر ایران تعهدات مورد نظر آمریکا را بپذیرد و با گامهای عملی و قابل سنجش اجرای آنها را ثابت کند، آمریکا نیز میتواند روابط خود را با ایران تغییر دهد.
انتقاد از توقف پخش مصاحبه قالیباف؛ صداوسیما میگوید بخش دوم فردا پخش میشود
مرکز رسانه مجلس از توقف پخش گفتوگوی تلویزیونی ضبطشده محمدباقر قالیباف درباره تفاهمنامه اسلامآباد انتقاد کرد و اعلام کرد این مصاحبه، با وجود تحویل بهموقع به صداوسیما، از میانه پخش متوقف شده است.
این مرکز در اطلاعیهای نوشت قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس هیئت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، برای ارائه گزارش به مردم درباره «پیگیری شروط مشخصشده در یادداشت تفاهم اسلامآباد» گفتوگویی تبیینی را با هماهنگی صداوسیما انجام داده بود. به گفته مرکز رسانه مجلس، این گفتوگو بیش از دو ساعت پیش از زمان پخش در اختیار صداوسیما قرار گرفت، اما پخش آن بدون هماهنگی قبلی از میانه قطع شد.
مرکز رسانه مجلس افزود از آنجا که این گفتوگو ضبطی بوده، اگر مسئولان صداوسیما تصمیم داشتند بخشی از آن را پخش نکنند، «کمترین وظیفه» آنان هماهنگی با مجلس بود.
رسانه رسمی قالیباف نیز در واکنش به پرسشها درباره قطع این مصاحبه اعلام کرد بخشهای پخشنشده شامل پاسخ به «ادعای» بازرسی آژانس از سایتهای هستهای ایران، جزئیات پیگیری آزادسازی اموال بلوکهشده، «اعتبار ۳۰۰ میلیارد دلاری بازسازی» در متن تفاهم، پاسخ به اظهارات دونالد ترامپ و «تبیین پیام رهبر جمهوری اسلامی در ۲۸ خرداد» بوده است.
همزمان برخی رسانههای داخلی نوشتند صداوسیما مصاحبه ضبطشده قالیباف را هنگام توضیح او درباره نحوه آزادسازی اموال ایران قطع کرده است. بر اساس این گزارشها، قالیباف در بخش پخشنشده درباره خریدهای پیشین ایران، گشایش اعتبار اسنادی در لندن و مجوز اوفک برای صادرات نفت سخن گفته و تفاهم اخیر را «سند شکست آمریکا» خوانده بود.
در این گزارشها همچنین ادعا شده است که دستکم ۲۰ دقیقه از گفتوگوی قالیباف پخش نشده و برخی این اتفاق را به تغییرات مدیریتی در معاونت سیاسی صداوسیما مرتبط دانستهاند.
پس از انتشار این واکنشها، صداوسیما اعلام کرد بخش دوم مصاحبه قالیباف روز چهارشنبه پخش خواهد شد. با این حال، توضیحی درباره علت توقف پخش بخش نخست این گفتوگو ارائه نشده است.
قطر بر نقش میانجیگرانه خود در مذاکرات آمریکا و ایران تأکید کرد
وزارت خارجه قطر روز سهشنبه اعلام کرد که شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، بر ادامه تلاشهای میانجیگرانه کشورش و حمایت از همه مسیرهای گفتوگوهای برخاسته از تفاهمنامه میان آمریکا و ایران تأکید کرده است.
به نوشته رویترز، این سخنان شیخ محمد در دیدار با استیو ویتکاف، فرستاده آمریکا، و جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بیان شد؛ دیداری که در آن تحولات مربوط به مذاکرات جاری آمریکا و ایران بررسی شد.
در این بیانیه جزئیات بیشتری درباره محتوای گفتوگوها ارائه نشده است.
ایران اعلام کرده در روزهای آینده هیچ دیدار مستقیمی با مقامهای ارشد آمریکایی نخواهد داشت؛ موضوعی که چشمانداز پیشرفت توافق صلح را تیرهتر کرده است.
تهران میگوید پیش از آغاز مذاکرات درباره برنامه هستهای، باید جزئیات اجرای آتشبس دو هفته پیش روشن شود. همزمان، استیو ویتکاف و جرد کوشنر برای گفتوگو با میانجیهای قطری وارد دوحه شدهاند، اما مقامهای ایرانی و قطری تأکید کردهاند که نشست مستقیمی میان دو طرف برنامهریزی نشده است.
ایران همچنین اعلام کرده کنترل تردد در تنگه هرمز را حق خود و عمان میداند و قصد دارد از اواسط اوت از کشتیها عوارض دریافت کند؛ موضوعی که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، آن را رد کرده و گفته واشینگتن اجازه چنین اقدامی را نخواهد داد.
قالیباف: اصلاً مذاکرهای با آمریکا نداریم؛ «نباید تنگه هرمز را به ضد خودش تبدیل کنیم»
محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی، شامگاه سهشنبه اعلام کرد در حال حاضر «اصلا مذاکرهای با آمریکا نداریم» و همچنین از افزایش تردد کشتیها در تنگه هرمز دفاع کرد.
او در گفتوگویی با تلویزیون حکومتی ایران، محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران را که بعد از آتشبس و از فروردینماه آغاز شد، «شدیدترین نوع جنگ» خواند که به گفته او «مردم و نان مردم» را محاصره کرده بود.
قالیباف افزود که برداشته شدن این محاصره «از موفقیتهای بزرگ» تفاهمنامه امضا شده بین ایران و آمریکا بود.
او اعلام کرد که مذاکرات فقط تا زمان امضای یادداشت تفاهم ادامه داشت و سفر به سوئیس برای گفتوگو درباره «اجرای بندهای» همین تفاهمنامه بود که ۲۵ خرداد بین ایران و آمریکا امضا شد.
هیئتهای مذاکرهکننده به ریاست جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، و محمدباقر قالیباف از طرف ایران روز ۳۱ خرداد گفتوگوهایی را در اقامتگاه بورگناشتوک سوئیس آغاز کردند.
در پی این مذاکرات، قطر و پاکستان به عنوان میانجیها اعلام کردند که ایران و ایالات متحده آمریکا توافق کردند که برای نظارت سیاسی بر روند مذاکرات طرفین، یک «کمیته عالی» تشکیل شود.
قالیباف در مصاحبه خود مدعی شد در گفتوگوها «نتایج مذاکرات قبلی» پیگیری میشود تا به نتیجه برسد.
این اظهارات در حالی است که در بند سوم یادداشت تفاهم آمده است: «ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند که ظرف حداکثر ۶۰ روز، که با توافق متقابل قابل تمدید است، دربارهٔ توافق نهایی مذاکره کرده و به آن دست یابند.»
رئیس مجلس شورای اسلامی همچنین با طرح ادعای تسلط ایران بر تنگه هرمز در پی جنگ ۴۰ روزه هشدار داد که «نباید تنگه را به ضد خودش تبدیل کنیم».
او افزود: «تنگه هرمز زمانی ارزشمند است که روزبهروز تردد در آن بیشتر شود، نه کمتر.»
در پی آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در نهم اسفند سال گذشته، ایران این آبراه حیاتی را مسدود کرد. بر اساس تفاهم ایران و آمریکا، «تهران متعهد شده که «ترتیبات لازم را برای عبور ایمن کشتیهای تجاری، بدون دریافت هیچ هزینهای و صرفاً برای مدت ۶۰ روز، از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس فراهم خواهد کرد.»
با باز شدن تنگه هرمز، قیمت نفت به شدت پایین آمد و آمریکا و عمان مسیری جدید برای حرکت کشتیها در نظر گرفتند. ایران هفته گذشته با حمله به دو کشتی سعی کرد این مسیر را مسدود کند. در پی این حملات، ارتش آمریکا در بامداد روزهای شنبه و یکشنبه اهداف نظامی در جنوب ایران را هدف قرار داد.