زنده سه خلبان ایرانی «در قطر اسیرند»؛ عراقچی: هنوز تصمیمی برای مذاکره با آمریکا نگرفته‌ایم

قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء با انتشار بیانیه‌ای نسبت به حضور نظامی آمریکا در تنگه هرمز در مورد «استمرار حضور جنگنده‌های آمریکا، اعم از با سرنشین و بدون سرنشین، بر فراز تنگه هرمز» هشدار داد.

در این بیانیه که روز پنجشنبه ۱۱ تیر منتشر شد، این قرارگاه بار دیگر عبور شناورها از تنگه هرمز را تنها از مسیر تعیین‌شده از سوی ایران مجاز اعلام و تهدید کرده است که «هرگونه عدم تمکین و خروج از مسیر تعیین‌شده یا بی‌توجهی به پروتکل‌های ناوبری جمهوری اسلامی ایران در تنگهٔ هرمز، با پاسخ بی‌درنگ و مقتدرانهٔ نیروهای مسلح مواجه شده و امنیت شناورهای متخلف را به خطر خواهد انداخت.»

قرارگاه خاتم‌الانبیاء که مدیریت و هماهنگی نیروهای مسلح در جنگ را فرماندهی می‌کند، تنگهٔ هرمز را «قلمرو حاکمیت مسلم جمهوری اسلامی ایران» خوانده است.

یک روز پیش از انتشار این بیانیه، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، از برگزاری یک نشست امنیتی منطقه‌ای با حضور فرماندهان نظامی ۱۲ کشور در بحرین خبر داده و اعلام کرده بود شرکت‌کنندگان بر تعهد مشترک خود به حفظ آزادی کشتیرانی و جریان آزاد تجارت از طریق تنگه هرمز تأکید کردند.

این نشست به میزبانی نیروی دفاعی بحرین و با حضور برد کوپر، فرماندهٔ سنتکام، و مقام‌های نظامی بحرین، مصر، اردن، کویت، لبنان، عمان، قطر، عربستان سعودی، سوریه، امارات متحدهٔ عربی و یمن برگزار شده بود.

برخی گزارش‌ها از ایران حاکی است درگیری‌های مسلحانه در اطراف شهرهای سردشت و پیرانشهر، در شامگاه چهارشنبه ۱۰ تیر و بامداد پنج‌شنبه، میان برخی گروه‌های مسلح مخالف جمهوری اسلامی و نیروهای سپاه پاسداران ادامه داشته است.

دو سازمان حقوق‌بشری هانا و هه‌نگاو که اخبار مناطق کردنشین ایران را منتشر می‌کنند، می‌گویند در این درگیری‌ها چند نفر کشته شده‌اند. هانا از استفادهٔ نیروهای سپاه پاسداران از تسلیحات سنگین خبر داده و نوشته است این درگیری‌ها در مجاورت مناطق مسکونی و «مملو از جمعیت غیرنظامی» رخ داده است.

همزمان، منابع خبری نزدیک به حزب دموکرات کردستان ایران گفته‌اند که غروب روز چهارشنبه ۱۰ تیر، در جریان یک درگیری مسلحانه میان اعضای این حزب و سپاه پاسداران در نزدیکی روستای «قزقاپان» در اطراف پیرانشهر، پنج نفر از نیروهای حزب دموکرات کشته شدند.

در همین حال، خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، در خبری کوتاه و بدون جزئیات، از کشته شدن شش نفر از اعضای حزب دموکرات کردستان ایران در این درگیری‌ها خبر داد.

کانال تلگرامی صابرین نیوز، که گفته می‌شود به حکومت ایران نزدیک است، نیز با تأیید وقوع این درگیری‌ها ادعا کرده است که در دو درگیری جداگانه، ۱۱ نفر از اعضای گروه‌های مخالف کشته شده‌اند.

رادیو فردا هنوز مستقلاً امکان تأیید جزئیات این گزارش‌ها را نیافته است.

پیش‌تر، شامگاه چهارشنبه، حزب دموکرات کردستان ایران از حملهٔ پهپادی به یکی از کمپ‌های این گروه به نام «دیگەله» در اقلیم کردستان عراق خبر داده بود.

صبح روز چهارشنبه نیز رسانه‌های ایران گزارش داده بودند که دو عضو سپاه پاسداران، شامگاه دوشنبه هشتم تیرماه، در تیراندازی مقابل منزل‌شان، در شهر پاوه در استان کرمانشاه، کشته شدند. پس از آن، حزب حیات آزاد کردستان (پژاک) از کشته شدن چهار نفر از اعضایش در درگیری با سپاه پاسداران خبر داد.

قرارگاه حمزه سیدالشهداء سپاه پاسداران هم اعلام کرده بود که این درگیری در ارتفاعات بین شهرستان‌های مهاباد و پیرانشهر و «با پشتیبانی آتش ادوات» انجام شد و به‌گفتۀ این قرارگاه، «تیم شش نفره به‌طور کامل منهدم شد.»

منابع امنیتی عراق از وقوع یک حملۀ پهپادی به اردوگاه گروه‌های کرد مخالف جمهوری اسلامی در منطقۀ کوی‌سنجاق در شرق اربیل خبر می‌دهند.

هنوز جزئیاتی از این حادثه منتشر نشده، اما طی روزهای اخیر چند عضو سپاه پاسداران و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی در استان‌های غربی ایران از جمله کردستان هدف حملاتی قرار گرفته و کشته یا زخمی شده بوده‌اند. یک گروه مسلح کرد هم مسئولیت برخی از این حملات را بر عهده گرفته بود.

مقام‌های امنیتی جمهوری اسلامی طی روزهای اخیر، بار دیگر از مقام‌های عراق و اقلیم کردستان خواسته بودند که به حضور گروه‌های کرد مسلح مخالف جمهوری اسلامی در خاک اقلیم کردستان پایان دهند.

سپاه پاسداران طی ماه‌های اخیر بارها با موشک و پهپاد به پایگاه‌های گروه‌های کرد در اقلیم کردستان و عمدتاً در اطراف اربیل حمله کرده است.

در همین حال خبرگزاری فارس به نقل از «منابع محلی» از وقوع چندین انفجار در اربیل و سلیمانیه، و از جمله هدف قرار گرفتن مقر «حزب آزادی» با موشک بالستیک خبر داده است.

ماجد محمد الانصاری سخنگوی وزارت خارجۀ قطر با انتشار مطلبی در شبکۀ ایکس، روند مذاکرات غیر مستقیم ایران و آمریکا در دوحه را مثبت ارزیابی کرد.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی قطر در این مطلب نوشت: «میانجی‌های قطری و پاکستانی در روز چهارشنبه دیدارهای جداگانه‌ای را با مذاکره‌کنندگان ایرانی و آمریکا داشته و شاهد پیشرفت مثبت در زمینۀ موضوعات مرتبط با یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، بر اساس نتایج نشست دریاچۀ‌ لوسرن بودند».

ماجد انصاری در ادامه نوشته: «طرفین موافقت کردند که گفت‌وگوها را به‌زودی پی بگیرند و نخستین نشست بعدی، برای اولین زمان ممکن پس از مراسم تدفین رهبر پیشین ایران برنامه‌ریزی شود».

رئیس مجلس شورای اسلامی می‌گوید گزارش‌های منتشره دربارۀ موافقت با دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به سایت‌های هسته‌ای آسیب‌دیده «کذب است».

محمد باقر قالیباف در گفت‌وگویی تلویزیونی، که بخش دوم آن، چهارشنبه‌شب از تلویزیون رسمی جمهوری اسلامی پخش شد، با اشاره به قانون مصوب مجلس و مصوبۀ شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، تأکید کرد که بر اساس قانون، «به هیچ عنوان دسترسی به سایت‌هایی که بمباران شده و آسیب دیده‌اند، داده نمی‌شود».

به گفتۀ مذاکره‌کنندۀ ارشد جمهوری اسلامی تعیین سطح دسترسی‌ها بر عهدۀ شورای عالی امنیت ملی‌ است و فراتر از آن، «هیچ امتیازی داده نخواهد شد».

محمدباقر قالیباف گفت بر اساس مصوبۀ شورای عالی امنیت ملی،‌ دسترسی بازرسان آژانس در حال حاضر به دو مورد نیروگاه هسته‌ای بوشهر و رآکتور تهران محدود است و به سایت دیگری دسترسی ندارند.

ارتش آمریکا اعلام کرد که پس از فرود اضطراری یک بالگرد «ام‌اچ-۶۰ اس سی‌هاوک» در دریای عرب در روز چهارشنبه، یک نظامی آمریکایی مفقود شده و سه نظامی دیگر زخمی شده‌اند، اما وضعیت آنها پایدار است.

ارتش همچنین تأکید کرد که هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که این حادثه در نتیجه اقدام خصمانه رخ داده باشد.

ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد: «شناورهای نیروی دریایی آمریکا در منطقه هم‌اکنون در حال جست‌وجوی یکی دیگر از اعضای خدمه پرواز هستند که همچنان مفقود است. علت این حادثه در دست بررسی است.»

در این بیانیه همچنین آمده است که این بالگرد از روی ناو هواپیمابر یواس‌اس جورج اچ. دبلیو. بوش در منطقه مستقر شده بود.

به گزارش رویترز، فرود اضطراری بالگرد روی آب می‌تواند حتی برای خلبانان باتجربه نیز خطرناک باشد، زیرا این نوع بالگردها به دلیل سنگینی بخش فوقانی، هنگام فرورفتن در آب مستعد واژگون شدن هستند.

نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه نیز هم‌زمان با وقوع دوره‌های پراکنده تنش و خشونت در جریان آتش‌بس میان آمریکا و ایران، در حالت آماده‌باش کامل قرار دارند.

حجت کرمانی، وکیل دادگستری، از بازداشت دوباره سپیده کاشانی و هومن جوکار، دو فعال محیط زیست، خبر داد.

آقای کرمانی روز چهارشنبه دهم تیرماه به وب‌سایت «امتداد» گفت مأموران امنیتی عصر همان روز با حضور در منزل این زوج، ضمن ضبط تمامی وسایل الکترونیکی، آن‌ها را بازداشت کردند.

به گفته این وکیل دادگستری، نیروهای امنیتی همچنین سیما کاشانی، خواهر سپیده کاشانی، را نیز بازداشت کرده‌اند.

او افزود تاکنون مشخص نیست این افراد توسط کدام نهاد امنیتی بازداشت شده‌اند و با توجه به تعطیلات پیش‌رو و بسته بودن مراکز قضایی، نگرانی خانواده‌های آن‌ها افزایش یافته است.

سپیده کاشانی و هومن جوکار از اعضای مؤسسه «حیات وحش پارسیان» هستند که به همراه چند فعال دیگر محیط زیست، زمستان سال ۱۳۹۶ توسط اطلاعات سپاه بازداشت شدند. این دو پس از سال‌ها زندان، در فروردین ۱۴۰۳ در پی عفو از زندان آزاد شده بودند.

معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی با اعلام پایان مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا در روز چهارشنبه در دوحه، تأیید کرد که بخشی از شش میلیارد دلار پول مسدود شده ایران در قطر در قالب «کالا» در اختیار تهران قرار خواهد گرفت.

کاظم غریب‌آبادی که ریاست هیئت ایرانی در این گفت‌وگوها را برعهده داشت، در مصاحبه با خبرگزاری ایرنا از برگزاری نشست با مقام‌های بانک مرکزی قطر خبر داد و افزود که در این جلسه «برخی مسائل مربوط به هزینه بخشی از شش میلیارد دلار اولیه، مورد بررسی قرار گرفت و مقرر شد حسب نیازهای اعلامی کشورمان، خرید کالاهای مورد نیاز انجام و در اختیار ایران قرار گیرد.»

او به جزئیات بیشتری در این زمینه اشاره نکرد. دولت آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن و در شهریور سال ۱۴۰۲ مجوز رسمی انتقال شش میلیارد دلار از دارایی‌های مسدودشده ایران در کره جنوبی به قطر را هموار کرد تا ایران در مقابل پنج شهروند آمریکایی زندانی را آزاد کند.

با این حال دولت ابراهیم رئیسی امکان دسترسی به این مبلغ را به دست نیاورد. مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، روز دوشنبه اعلام کرد: «براساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، شش میلیارد دلار از مجموع ۱۲ میلیارد دلار منابع ایران در قطر آزاد و به کشور بازگردانده خواهد شد».

این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از امضای تفاهم‌نامه واشینگتن و تهران که در آن به آزادسازی دارایی‌های ایران اشاره شده است، گفت: «پولی که آزاد می‌شود قرار است برای خرید مواد غذایی استفاده شود... آن هم صرفاً از طریق ایالات متحده و از کشاورزان ما.»

مقام‌های ایرانی این اظهارات را رد کردند اما با موضع‌گیری غریب‌آبادی اولین بار است که جمهوری اسلامی تأیید می‌کند بخشی از دارایی‌های مسدود شده خود را در قالب کالا و نه وجه نقد دریافت خواهد کرد.

معاون وزیر خارجه ایران درباره مذاکرات دوحه همچنین گفت که هیچ نشستی میان هیئت ایرانی و هیئت آمریکایی برگزار نشد.

این در حالی است که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، مذاکره‌کنندگان ارشد آمریکا، روز دوشنبه برای گفت‌وگو با میانجی‌های قطر وارد این کشور شدند و روز سه‌شنبه با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر قطر، دیدار کردند.

غریب‌آبادی همچنین از ایجاد «کانال ارتباط فوری» گروه نظارت بر تفاهم‌نامه تا روز پنجشنبه خبر داد. به گفته او با استفاده از این کانال «نقص‌های یادداشت تفاهم» به شکل رسمی اطلاع رسانی و درباره آنها تصمیم‌گیری می‌شود.

ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، از برگزاری یک نشست امنیتی منطقه‌ای با حضور فرماندهان نظامی ۱۲ کشور در بحرین خبر داد.

سنتکام روز چهارشنبه دهم تیرماه اعلام کرد این نشست به میزبانی نیروی دفاعی بحرین و با حضور برد کوپر، فرمانده سنتکام، و مقام‌های نظامی بحرین، مصر، اردن، کویت، لبنان، عمان، قطر، عربستان سعودی، سوریه، امارات متحده عربی و یمن برگزار شده است.

بر اساس اعلام سنتکام، شرکت‌کنندگان دربارهٔ وضعیت امنیتی منطقه و راه‌های تقویت همکاری‌های دفاعی گفت‌وگو کردند و بر تعهد مشترک خود به حفظ آزادی کشتیرانی و جریان آزاد تجارت از طریق تنگه هرمز تأکید کردند.

برد کوپر گفت ایالات متحده به همکاری نزدیک با شرکای منطقه‌ای خود ادامه خواهد داد و این گفت‌وگوها نشان‌دهنده تعهد مشترک طرف‌ها به امنیت و ثبات منطقه است.

سنتکام همچنین اعلام کرد این نخستین بار است که فرماندهان نظامی سوریه و لبنان در یک نشست دفاعی منطقه‌ای به رهبری ایالات متحده شرکت می‌کنند.

خبرگزاری رویترز مدعی شد که مقام‌های فرانسه تجمع «شورای ملی مقاومت ایران»، مستقر در پاریس، را پس از آن ممنوع کردند که سرویس‌های امنیتی نسبت به «افزایش تهدید از سوی فعالان سلطنت‌طلب» ایرانی هشدار دادند.

این خبرگزاری روز سه‌شنبه نهم تیر این خبر را به نقل از یک «ارزیابی اطلاعاتی» فرانسوی که به آن دست یافته است، منتشر کرد.

بر اساس این گزارش، پلیس پاریس تنها چند ساعت پیش از آغاز این تجمع که قرار بود روز ۲۰ ژوئن (۳۰ خرداد) برگزار شود، آن را لغو کرد و دلیل این تصمیم را فضای به‌شدت متشنج داخلی و بین‌المللی و همچنین خطر بروز خشونت اعلام کرد.

رویترز می‌گوید تجمع‌های پیشین شورای ملی مقاومت ایران که از سوی شاخه سیاسی سازمان مجاهدین خلق ایران برگزار می‌شود معمولا بدون حادثه برگزار شده بود.

در این گزارش آمده است که ارزیابی اطلاعاتی یادشده به افزایش «جنگ نفوذ» میان سازمان مجاهدین خلق و سلطنت‌طلبان حامی شاهزاده رضا پهلوی، اشاره می‌کند.

رویترز سپس نوشته است: «نگرانی مقام‌های فرانسوی با هشدارهایی دربارهٔ تهدیدهای مرتبط با سلطنت‌طلبان تشدید شد. در این گزارش از یک فعال که به‌عنوان یکی از چهره‌های شناخته‌شده سلطنت‌طلب و دارای سابقه بیان تهدید علیه مقام‌های فرانسوی توصیف شده، نام برده شده است؛ فردی که از هواداران خود خواسته بود "مسیر راهپیمایی سازمان مجاهدین خلق را مسدود کنند".»

این گزارش همچنین به ویدئوهایی در شبکه‌های اجتماعی اشاره می‌کند که این فرد را در حال در دست گرفتن یک سلاح کمری نیمه‌خودکار و شلیک با یک سلاح چاپ سه‌بعدی نشان می‌دهد.

در ادامه آمده است که افرادی با استفاده از نمادهای مرتبط با ساواک، سازمان اطلاعات و امنیت حکومت پهلوی، تهدید کرده بودند که در صورت برگزاری این تجمع، بمب‌گذاری خواهند کرد.

پلیس پاریس، دفتر وزیر کشور فرانسه و سازمان اطلاعات داخلی این کشور به درخواست رویترز برای اظهار نظر دربارهٔ اصالت این سند پاسخی ندادند.

رادیوفردا به شکل مستقل نمی‌تواند محتوای این گزارش را تأیید کند.

به نوشته رویترز، در سند ارزیابی اطلاعاتی مقام‌های فرانسوی هشدار داده شده که این تهدیدها ممکن است از سوی حاکمیت ایران نیز و از طریق «عوامل نیابتی فرصت‌طلب» صورت گرفته باشد.