زنده ترامپ: پوتین و شی گفته‌اند به ایران سلاح نمی‌دهند؛ حوثی‌ها: باب‌المندب را نمی‌بندیم

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران،‌ در پیامی تازه در شبکه ایکس نوشت: «ایران تاکنون برخلاف وزیر به اصطلاح خزانه‌داری ایالات متحده که بند ۹ یادداشت تفاهم را نقض می‌کند، بر سر حرف خود ایستاده است.

این بند از یادداشت تفاهم مقرر می‌کند که ایران تا زمان دستیابی به توافق نهایی، «وضع موجود برنامه هسته‌ای خود را حفظ کند» و ایالات متحده نیز «هیچ تحریم تازه‌ای اعمال نکند و نیروهای بیشتری در منطقه مستقر نسازد».

در همین اثنا وزارت خزانه‌داری آمریکا روز جمعه اعلام کرد که علی انصاری، بازرگان و مؤسس بانک منحل‌شده «آینده»، و چند صرافی وابسته به حکومت ایران را در فهرست تحریم‌های خود قرار داده است.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در بیانیه‌ای درباره تحریم‌های جدید گفت مجتبی خامنه‌ای «در حالی در انزوا پنهان شده است که حکومتش در حال فروپاشی است.

عباس عراقچی در ادامه پیام تازه خود در ایکس در واکنش به این تحریم جدید نوشت که «این نقض، در ادامه دیگر موارد نقض تعهدات و اشتباهات ایالات متحده صورت گرفته است. واقعیت این است که پایبندی فقط می‌تواند متقابل باشد.»

با آن‌که از ماه گذشته تاکنون هیچ گفت‌وگوی مستقیمی میان ایران و ایالات متحده انجام نشده، رسانه‌های ایران گزارش داده‌اند که پس از تبادل حملات میان دو طرف، هیئتی از قطر، کشور میانجی، به تهران سفر کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، گفته است آتش‌بس با ایران پایان یافته، اما با ادامه مذاکرات با جمهوری اسلامی موافقت کرده است.

ائتلافی متشکل از کارشناسان سیاست خارجی، مخالفان جمهوری اسلامی و مدافعان آزادی دیجیتال از رهبران سنای آمریکا خواسته است قوانینی را برای کمک به شهروندان ایرانی در دور زدن سانسور و قطع اینترنت تصویب کنند.

به نوشته نشریه «دِ هیل» این ائتلاف در نامه‌ای به رهبران سنا و رؤسای دوحزبی کمیته نیروهای مسلح خواستار گنجاندن دو طرح مرتبط با حقوق بشر و آزادی اینترنت در ایران در لایحه بودجه دفاعی سال ۲۰۲۷ شده است.

امضاکنندگان نامه نوشته‌اند قطع اینترنت به یکی از مهم‌ترین ابزارهای سرکوب حکومت ایران تبدیل شده و زمینه خشونت، بازداشت‌های گسترده و نقض حقوق بشر را فراهم می‌کند، در حالی که مانع ارتباط ایرانیان با یکدیگر و جهان خارج می‌شود.

این نامه به ابتکار ائتلاف امور همگانی ایرانیان آمریکایی (PAAIA) و شاخه کنشگری بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها (FDD Action) تهیه شده و چهره‌هایی چون الیوت آبرامز، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور ایران، نیز آن را امضا کرده‌اند.

ائتلاف یادشده تأکید کرده است تصویب این طرح‌ها پیام روشنی در حمایت از مردم ایران و تعهد آمریکا به دسترسی آزاد به اطلاعات، شفافیت و حکومت دموکراتیک خواهد فرستاد.

تصاویر ماهواره‌ای اختصاصی که شبکه سی‌ان‌ان با همکاری مؤسسه علوم و امنیت بین‌المللی بررسی کرده، نشانه‌هایی از تلاش ایران برای بازسازی برخی تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده را در خود دارد.

بر اساس این گزارش، فعالیت‌های عمرانی در مجموعه پارچین و تأسیسات زیرزمینی «کوه کلنگ گَزلا» مشاهده شده است. در تصاویر پارچین، پوشش‌های موقت و سپس توری‌هایی بر محل اصابت حملات آمریکا و اسرائیل قرار گرفته و کامیون‌های بتن‌ریزی نیز دیده می‌شوند؛ اقدامی که ممکن است مقدمه مسدود کردن حفره‌های ناشی از بمباران باشد.

در تأسیسات کوه کلنگ نیز رفت‌وآمد خودروهای ساختمانی به داخل و خارج مجموعه زیرزمینی ثبت شده است. سی‌ان‌ان می‌گوید این فعالیت‌ها ممکن است با مفاد تفاهم‌نامه اخیر ایران و آمریکا که تهران را ملزم به حفظ وضع موجود در تأسیسات هسته‌ای می‌کرد، مغایرت داشته باشد.

با این حال، تصاویر ماهواره‌ای از تأسیسات هسته‌ای اصفهان، فردو و نطنز نشانه‌ای از عملیات بازسازی نشان نمی‌دهد.

این گزارش همچنین از تعمیر بخش‌هایی از پایگاه‌های موشکی ایران و پر کردن یک گودال ایجادشده در باند پایگاه هوایی تبریز با بتن خبر داده است.

همزمان و در همین روز انتشار این گزارش از سوی سی‌ان‌ان، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران اعلام کرد که جمهوری اسلامی اجازه بازرسی از تأسیسات آسیب‌دیده در حملات آمریکا و اسرائیل را نخواهد داد.

همزمان با افزایش تنش‌ها بر سر تنگه هرمز، مجموعه‌ای از تماس‌ها و رایزنی‌های دیپلماتیک میان طرف‌های درگیر و کشورهای منطقه در جریان است؛ تلاش‌هایی که با هدف کاهش تنش، حفظ امنیت کشتیرانی و جلوگیری از شکست مذاکرات میان تهران و واشینگتن دنبال می‌شود.

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، روز جمعه در گفت‌وگوی تلفنی با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره تحولات مرتبط با ایران و تنگه هرمز گفت‌وگو کرد. همزمان، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز در تماس با فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان، درباره هماهنگی دو کشور در زمینه امنیت و ثبات منطقه‌ای رایزنی کرد.

در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در تماس تلفنی با شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، نسبت به تلاش «برخی بازیگران» برای برهم زدن روندهای دیپلماتیک هشدار داد. شهباز شریف نیز گفت پاکستان آماده ادامه نقش‌آفرینی برای کاهش تنش‌ها و پیشبرد روندهای دیپلماتیک است.

همزمان، امیر قطر و نخست‌وزیر پاکستان نیز در گفت‌وگویی تلفنی بر ضرورت ادامه مذاکرات میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده و تداوم تلاش‌های دیپلماتیک برای حفظ ثبات منطقه تأکید کردند.

خبرگزاری رویترز نیز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که مذاکره‌کنندگان قطری با هماهنگی ایالات متحده در ایران حضور دارند تا درباره اجرای تفاهم‌نامه تهران و واشینگتن و کاهش تنش‌ها، از جمله اختلاف بر سر تنگه هرمز، گفت‌وگو کنند. همزمان، اکسیوس و نیویورک تایمز نیز از تلاش قطر، پاکستان، ترکیه، مصر و عربستان سعودی برای کاهش تنش‌ها و جلوگیری از فروپاشی مذاکرات هسته‌ای خبر داده‌اند.

این تحرکات دیپلماتیک پس از آن شدت گرفته است که دونالد ترامپ در پی حملات اخیر به کشتی‌ها در تنگه هرمز، آتش‌بس و تفاهم‌نامه با ایران را پایان‌یافته اعلام کرد و دو طرف حملات نظامی تازه‌ای علیه یکدیگر انجام دادند.

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه ایران، روز جمعه در واکنش به تصمیم وزارت بازرگانی آمریکا برای ارتقای جایگاه صادراتی امارات متحده عربی، امارات را تهدید کرد و گفت که آن کشور «باید پاسخگو باشد.»

وزارت بازرگانی آمریکا پیش‌تر اعلام کرده بود به دلیل پشتیبانی امارات متحده عربی از عملیات نظامی آمریکا، مقررات کنترل صادرات برای این کشور تسهیل شده و جایگاه صادراتی آن ارتقا یافته است.

غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌المللی عباس عراقچی، این اقدام را «اعتراف رسمی واشینگتن و سند رسوایی ابوظبی» دانست و گفت که این امر «مسئولیت بین‌المللی و آثار حقوقی مستقیمی برای این کشور به همراه دارد و امارات باید در قبال این اقدام پاسخگو باشد.»

این سخنان یک روز پس از آن بیان می‌شود که اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی هم امارات متحده عربی را به همکاری با آمریکا در حملات اخیر به ایران متهم کرد و هشدار داد که این کشور «تاوان» آن را خواهد پرداخت.

او در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس مدعی شد امارات علاوه بر اجازه استفاده از پایگاه‌های آمریکایی در خاک خود، با ارائه سوخت‌رسان و پشتیبانی لجستیکی در حملات اخیر علیه ایران «نقش مستقیم» داشته است. کوثری این اقدام را «خط قرمز جمهوری اسلامی» خواند و گفت زیرساخت‌های ترابری، فرودگاهی، دریایی و تأسیسات نفت و گاز امارات در صورت هرگونه اقدام تازه، از نگاه ایران «هدف مشروع» خواهد بود.

این نماینده مجلس همچنین از «پاسخ کوبنده» و «هزینه سنگین» برای امارات متحده سخن گفت و دیگر کشورهای منطقه را نیز تهدید کرد. او گفت کشورها اگر «به پشتوانه آمریکا امنیت ایران را هدف قرار دهند» و در صورت ادامه این روند با «واکنش سخت و پشیمان‌کننده» روبه‌رو خواهند شد.

وبسایت خبری اکسیوس گزارش می‌دهد که ایالات متحده به ایران تا امروز شنبه فرصت داده است که به‌طور علنی از حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز اعلام برائت کرده و متعهد شود چنین حملاتی را متوقف خواهد کرد.

سه مقام آمریکایی روز جمعه در نشستی با خبرنگاران گفتند این پیام هم به‌طور مستقیم و هم از طریق میانجی‌های منطقه‌ای به ایران منتقل شده است.

دیگر منابع هم خبر دادند مقام‌های ارشد آمریکایی روز جمعه اعلام کردند ایالات متحده از ایران می‌خواهد به‌طور علنی اعلام کند که حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز را متوقف خواهد کرد و همه مسیرهای کشتیرانی در این آبراه بدون دریافت عوارض برای عبور کشتی‌ها باز خواهند بود.

به گزارش خبرگزاری رویترز، این مقام‌ها در گفت‌وگو با گروه کوچکی از خبرنگاران در یک نشست تلفنی گفتند گفت‌وگوهای میان دو کشور در روزهای اخیر سازنده بوده است.

یکی از این مقام‌ها گفت: «آنچه ما مطالبه می‌کنیم این است که ایران بیانیه‌ای عمومی صادر کند و در آن تأیید کند که همه مسیرهای تنگه هرمز باز هستند و دیگر به سوی کشتی‌ها شلیک نخواهد کرد. یا این بیانیه را دریافت می‌کنیم، یا نتیجه خوبی برای آن‌ها در کار نخواهد بود.»

به گفته یکی دیگر از مقام‌های ارشد آمریکایی، ایران به واشینگتن گفته است حملات اخیر به کشتی‌ها در تنگه هرمز از سوی «بخشی خارج از کنترل» در ساختار حاکمیتی این کشور انجام شده است.

یکی از مقام‌های آمریکایی همچنین گفت به نظر می‌رسد در ایران هم‌اکنون کشمکشی بر سر قدرت میان جناح‌های تندرو و عمل‌گرا در جریان است.

در پی حمله به سه کشتی در هفته جاری، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، دستور حملات نظامی به اهدافی در ایران را صادر کرد و اعلام کرد آتش‌بس ماه ژوئن میان دو کشور دیگر پایان یافته است.

نشریه پولیتیکو نیز روز جمعه در خبر مشابهی از قول مقام‌های ارشد آمریکایی «که برای گفت‌وگو درباره مذاکرات حساس خواستند نامشان فاش نشود»، نوشت دولت ترامپ از ایران «می‌خواهد» بیانیه‌ای صادر کند و در آن تعهد دهد این مسیر مهم کشتیرانی را بدون دریافت عوارض باز نگه می‌دارد و حمله به کشتی‌های تجاری را متوقف می‌کند.

یکی از این مقامات به پولیتیکو گفت ایالات متحده مهلت کوتاهی به ایران داده است تا اعلام کند تنگه هرمز باز است. به گفته او، دولت آمریکا «انتظار دارد» ایران در دیدار روز شنبه با مقام‌های عمانی چنین موضعی اتخاذ کند. او افزود: «اگر موضع آن‌ها این نباشد، روز خوبی برایشان نخواهد بود.»

مقام دیگر همچنین گفت آمریکا می‌خواهد این بیانیه شامل بخشی باشد که «به‌صراحت یا دست‌کم به‌طور ضمنی اذعان کند که آن‌ها خرابکاری کرده‌اند». او افزود مقام‌های ایرانی در گفت‌وگوهای خصوصی با طرف آمریکایی این موضوع را پذیرفته‌اند.

این مقام همچنین گفت ایران در هرگونه توافق نهایی با آمریکا باید «غبار هسته‌ای» را تحویل دهد.

او گفت: «موضوع ساده است؛ اگر غبار را به ما تحویل ندهند، توافقی در کار نخواهد بود. با این حال، ما گزینه‌های زیادی داریم. اگر در برابر تحویل غبار مقاومت کنند، گزینه‌های زیادی در اختیار داریم. اهرم‌های نظامی، دیپلماتیک و اقتصادی همچنان وجود دارد.»

این مقام دولت آمریکا اذعان کرد که ممکن است در نهایت توافقی بلندمدت حاصل نشود.

یک مقام ارشد سوم وضعیت کنونی را «لحظه انتظار و مشاهده» توصیف کرد و گفت ایران می‌خواست تا پس از مراسم خاکسپاری علی خامنه‌ای، که روز پنج‌شنبه برگزار شد، برای «نهایی کردن برخی مسائل بزرگ» صبر کند.

مقام ارشد دوم گفت: «موضوع دو حالت بیشتر ندارد؛ یا به توافق می‌رسیم یا نمی‌رسیم و خواهیم دید همه‌چیز چگونه پیش می‌رود.»

ایران روز جمعه این گفتهٔ دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، را که تهران خواستار ادامه مذاکرات با واشینگتن شده است، رد کرد.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفت ایران هیچ درخواستی برای مذاکره با ایالات متحده ارائه نکرده است، اما سفر میانجی قطری به ایران را پذیرفته و همچنان از مسیر میانجی‌گری استقبال می‌کند.

این واکنش پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ روز جمعه گفت ایالات متحده با انجام گفت‌وگو با ایران موافقت کرده است، زیرا به گفته او تهران خواستار ادامه مذاکرات شده بود. او در عین حال تأکید کرد که آتش‌بس ماه ژوئن میان دو کشور دیگر پایان یافته است.

اسماعیل بقائی روز جمعه همچنین گفت همکاری جمهوری اسلامی با عمان برای آنچه او «تسهیل عبور ایمن کشتی‌ها» در تنگه هرمز خواند، ادامه دارد.

به گفته او، سفر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، به عمان نیز با محوریت تنگه هرمز و ایمنی کشتیرانی انجام می‌شود. بقائی با انتقاد از واشینگتن مدعی شد که آمریکا چند بند یادداشت تفاهم میان دو کشور را نقض کرده و «پیمان‌شکنی آمریکا یک عادت است».

او هشدار داد هرگونه نقض تعهدات از سوی آمریکا با اقدام متقابل ایران روبه‌رو خواهد شد.

سخنگوی وزارت خارجه همچنین اعلام کرد ایران اجازه بازرسی از تأسیسات آسیب‌دیده در حملات آمریکا و اسرائیل را نخواهد داد و مدعی شد قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل «عملاً وجاهت حقوقی ندارد».

خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، ایرنا، گزارش داد که عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، قرار است روز شنبه ۲۰ تیرماه در رأس هیئتی دیپلماتیک به عمان سفر کند.

بنابر این گزارش محور این سفر، مناسبات دوجانبه و تحولات منطقه، به‌ویژه وضعیت تنگه هرمز، خواهد بود.

یک روز پیش‌تر خبرگزاری بلومبرگ گزارش داده بود که عمان رسماً مخالفت خود با دریافت عوارض بابت عبور و مرور از تنگه هرمز را به سازمان ملل اعلام کرده است.

سفر عباس عراقچی در حالی انجام می‌شود که هم‌زمان با افزایش تنش‌ها در تنگه هرمز، تلاش‌های دیپلماتیک برای ادامه مذاکرات میان تهران و واشینگتن ادامه دارد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز جمعه اعلام کرد با ادامه گفت‌وگوها با ایران موافقت کرده، اما از نظر دولت او آتش‌بس با جمهوری اسلامی «پایان یافته است».

همزمان، رویترز و سپس خبرگزاری تسنیم از سفر یک هیئت قطری به تهران با هدف کمک به کاهش تنش‌ها و پیشبرد رایزنی‌ها خبر دادند.

مقام‌های محلی روز ۱۹ تیر از وقوع آتش‌سوزی در شرکت «اکسین پالایش» در شهرستان پلدختر در غرب ایران خبر دادند.

فرماندار پلدختر به خبرگزاری ایرنا گفت آتش‌سوزی مخازن فرعی این واحد صنعتی را دربر گرفته و نیروهای آتش‌نشانی چند شهر برای مهار حریق به محل اعزام شده‌اند. به گفته او، به دلیل شدت آتش، نزدیک شدن به کانون حریق امکان‌پذیر نیست.

محمد عزیزی افزود مخزن اصلی این واحد صنعتی تاکنون آسیب ندیده و تلاش نیروهای امدادی بر جلوگیری از سرایت آتش به آن متمرکز است.

او همچنین گفت علت وقوع آتش‌سوزی هنوز مشخص نیست و بررسی آن پس از مهار کامل حریق انجام خواهد شد.

پلدختر در جنوب غربی استان لرستان واقع است و واحدی که دچار حریق شده، در شهرک صنعتی سراب حمام در نزدیکی آن قرار داد.

شرکت دولتی انرژی هسته‌ای روسیه، «روس‌اتم»، روز جمعه اعلام کرد که پس از حملات جدید به ایران، روند بازگشت نخستین گروه از کارکنان خود به محل ساخت واحدهای جدید نیروگاه هسته‌ای بوشهر را متوقف کرده است.

رسانه‌های روسیه به نقل از الکسی لیخاچف، رئیس روس‌اتم، نوشتند: «چند ساعت پیش، نخستین گروه از نیروها شامل شش نفر سفر خود را به سمت این محل آغاز کردند، اما پس از حملاتی که دیشب رخ داد، پیشروی تیم ما در تهران متوقف شده است.»

او گفت: «در آینده نزدیک درباره گام‌های بعدی تصمیم‌گیری خواهیم کرد.»

یک مقام ایرانی روز پنجشنبه اعلام کرد در جریان حملات آمریکا یک پرتابه به محدوده پیرامونی این تأسیسات اصابت کرده و یک سایت نظامی در حومه بوشهر هدف قرار گرفته است.

روس‌اتم که در حال ساخت دو واحد جدید در نیروگاه بوشهر است، پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اسفند ماه گذشته، بیش از ۶۰۰ نفر از کارکنان خود را به روسیه منتقل کرد. بخشی از این کارکنان روند بازگشت را آغاز کرده و به تهران رسیده بودند، اما ادامه سفر آنها به سمت نیروگاه فعلاً متوقف شده است.

شرکت دولتی انرژی هسته‌ای روسیه تنها ۲۰ نفر از کارکنان خود را برای حفظ روند فعالیت‌های عمرانی در محل نگه داشته و تأکید کرده است که توسعه نیروگاه بوشهر همچنان یکی از اولویت‌های این شرکت است.