زنده رویترز به نقل از مقام ایرانی: مذاکره‌ای با آمریکا برای تمدید آتش‌بس در جریان نیست

سفارت هند در تهران اعلام کرد که یک نفتکش حامل گاز مایع با پرچم موزامبیک و ۲۸ خدمه هندی، روز جمعه در آب‌های سرزمینی ایران هدف حمله قرار گرفت.

سفارت هند در بیانیه‌ای که در شبکه ایکس منتشر کرد، نوشت که تمامی خدمه هندی در سلامت هستند و سفارت در تماس با مقام‌های مربوطه قرار دارد.

اتحادیه دریانوردان هند که نماینده کارکنان دریایی این کشور است، نیز در شبکه ایکس اعلام کرد این کشتی با نام «دیشا» در نزدیکی تنگه هرمز، در حالی که عازم خلیج فارس بود، هدف یک موشک با منشأ نامشخص قرار گرفت.

تنگه هرمز، که میان ایران و عمان قرار دارد، پیش از آغاز درگیری‌ها در ایران، مسیر اصلی عبور حدود یک‌پنجم عرضه انرژی جهان بود.

از زمان فروپاشی آتش‌بس شکننده میان واشینگتن و تهران در اوایل ماه ژوئیه، تنش‌ها بار دیگر تشدید شده، حملات متقابل از سر گرفته شده و عبور و مرور کشتی‌ها از این آبراه راهبردی بیش از پیش با اختلال مواجه شده است.

خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام پاکستانی نوشته «توقف حملات» به عربستان سعودی و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس، «پیش‌شرط» هرگونه ازسرگیری مذاکرات میان ایران و آمریکا است.

سه منبع پاکستانی که به نام آنها اشاره‌ای نشده، به این خبرگزاری گفته‌اند که اسلام‌آباد در حال بررسی راهی برای ازسرگیری گفت‌وگوهای متوقف‌شده میان آمریکا و ایران با هدف پایان دادن به جنگی است که نزدیک به پنج ماه از آغاز آن می‌گذرد.

هر سه منبع تأکید کرده‌اند که موانع بر سر راه هرگونه مذاکره با آمریکا همچنان «بسیار جدی» است.

آمریکا و ایران در ماه ژوئن، پس از میانجی‌گری پاکستان و قطر، یک یادداشت تفاهم امضا کردند تا مسیر پایان دادن به جنگ را هموار کنند. قرار بود این توافق، یک فرصت ۶۰ روزه برای مذاکره درباره یک توافق دائمی فراهم کند.

اما مذاکرات غیرمستقیم پیشرفتی نداشت. هر دو طرف یکدیگر را به نقض تعهدات متهم کردند و درگیری‌ها دوباره از سر گرفته شد.

به گفته این منابع پاکستانی، رایزنی‌های مقدماتی در جریان سفر این هفته اسکندر مؤمنی، وزیر کشور ایران، به اسلام‌آباد انجام شده که دومین سفر او به پاکستان در کمتر از ۱۰ روز گذشته بود.

این تلاش‌ها در شرایطی صورت می‌گیرد که حوثی‌های یمنی به عنوان یکی از نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، نیز روز پنج‌شنبه اعلام کردند که در چارچوب محاصره دریایی خود، دو نفتکش سعودی را هدف قرار داده‌اند؛ اقدامی که خطر ایجاد دومین گلوگاه برای عرضه جهانی نفت، در کنار بسته شدن تقریباً کامل تنگه هرمز، را افزایش می‌دهد.

روزنامهٔ وال‌ استریت جورنال به نقل از منابع مطلع خود گزارش داد که بحرین و کویت اوایل ماه جاری میلادی به‌طور مخفیانه از جنگنده‌های خود برای حمله به اهداف نظامی در داخل ایران استفاده کرده‌اند.

بر اساس این گزارش که روز جمعه دوم مرداد منتشر شد، این نخستین حمله مستقیم تلافی‌جویانه بحرین و کویت به ایران در جریان جنگ جاری بوده است. برخی منابع به این روزنامه گفته‌اند که انبارهای نگهداری پهپاد و موشک و شماری دیگر از تأسیسات نظامی ایران از جمله اهداف این حملات بوده‌اند.

وال‌استریت جورنال همچنین گزارش داده است که امارات متحده عربی اطلاعات مربوط به اهداف را در اختیار بحرین و کویت قرار داده و برای عملیات آنها پوشش هوایی دفاعی فراهم کرده است. امارات پیشتر نیز، به گزارش همین روزنامه، در مراحل اولیه جنگ چندین بار به اهدافی در ایران حمله کرده بود.

بحرین و کویت تاکنون به‌طور علنی مسئولیت حمله به ایران را بر عهده نگرفته‌اند و گزارش وال‌ استریت جورنال نیز توسط منابع رسمی هنوز رد یا تأیید نشده است.

برخلاف امارات متحده عربی، کویت و بحرین در هفته‌های اخیر هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار داشته‌اند. مقامات جمهوری اسلامی ایران می‌گویند پایگاه‌ها و تأسیسات نظامی آمریکا در کشورهای منطقه را در واکنش به حملات ایالات متحده به خاک ایران هدف قرار می‌دهند.

کویت در روزهای اخیر اعلام کرده است که حملات ایران علاوه بر اهداف نظامی، به برخی تأسیسات برق و آب‌شیرین‌کن این کشور نیز آسیب زده است. بحرین نیز بارها از رهگیری حملات هوایی ایران خبر داده است.

حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن اعلام کردند که قصد ندارند عبور و مرور کشتی‌ها از تنگه باب‌المندب را مسدود کنند و محاصره دریایی اعلام‌شده از سوی این گروه «فقط طرف سعودی» را هدف قرار می‌دهد.

محمد عبدالسلام، سخنگو و از مذاکره‌کنندگان ارشد حوثی‌ها، روز جمعه دوم مرداد گفت: «برخلاف آنچه برخی مطرح می‌کنند، باب‌المندب بسته نشده است».

این اظهارات چند روز پس از آن مطرح می‌شود که حوثی‌ها از اعمال محاصره دریایی علیه عربستان سعودی خبر دادند و بامداد پنج‌شنبه نیز دو نفتکش سعودی را هدف حمله قرار دادند.

حوثی‌ها روز دوشنبه اعلام کردند که محاصرهٔ دریایی علیه عربستان سعودی را با استناد به اصل «چشم در برابر چشم» به اجرا گذاشته‌اند. آنها این اقدام را واکنشی به آنچه «محاصره» یمن از سوی عربستان در نزدیک به ۱۲ سال گذشته خواندند، توصیف کردند.

اعلام این محاصره و حملات به نفتکش‌های سعودی با محکومیت مقام‌های آمریکا و اروپا روبه‌رو شده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز ایران و حوثی‌ها را تهدید کرده است که در صورت ادامه حملات با «مجازات نظامی» روبه‌رو خواهند شد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، از زمان اعلام محاصره از سوی حوثی‌ها دست‌کم ۹ کشتی مسیر خود را تغییر داده‌اند.

برخی مقام‌های نظامی جمهوری اسلامی در جریان جنگ ۴۰ روزه با آمریکا و اسرائیل و پس از آن تهدید کرده‌اند که حوثی‌ها ممکن است به نفع ایران وارد عمل شوند و تنگه باب‌المندب را مسدود کنند.

بیشتر در این باره:

تنگه‌ای باریک، بحرانی بزرگ؛ چرا باب‌المندب اهمیت حیاتی دارد؟

همزمان با ادامۀ تنش‌ها بر سر کشتیرانی آزاد در تنگه هرمز، یک هیئت دیپلماتیک از عمان روز جمعه، دوم مرداد، وارد ایران شد.

خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، ایرنا، نوشته که این هیئت «برای تنظیم سازوکارهای مناسب جهت مدیریت تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز» به ایران سفر کرده است. مقام‌های دو کشور بارها درباره این موضوع در پایتخت‌های یکدیگر، با هم دیدار و مذاکره کرده‌اند.

دیگر گزارش‌های رسانه‌ای نیز از ایران حاکی است که عباس عراقچی و بدر البوسعیدی، وزرای خارجه جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان، عصر امروز جمعه با یکدیگر تلفنی گفت‌و‌گو کردند.

محور این گفت‌و‌گوها، «آخرین تحولات منطقه‌ای، وضعیت امنیت دریانوردی و تردد کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز و خلیج فارس»، بعد از آغاز دوباره درگیری‌ها میان ایران و آمریکا عنوان شده است.

البوسعیدی، وزیر خارجه عمان که برای شرکت در نشست وزیران آ‌سه‌آن به مانیل سفر کرده، امروز در شبکه ایکس نوشت که عمان بر اهمیت حیاتی حقوق بین‌الملل، به‌ویژه کنوانسیون سازمان ملل درباره حقوق دریاها، آزادی کشتیرانی و همکاری مسئولانه کشورهای ساحلی و همچنین همه کشورهای بهره‌مند از مسیرهای دریایی تأکید می‌کند.

عمان پیش از این یک مسیر جایگزین را را برای عبور کشتی‌ها به جای تنگه هرمز پیشنهاد کرده بود که سپاه پاسداران اعلام کرد که این کشور و سازمان بین‌المللی دریانوردی بدون مشورت با تهران، مسیر جدید عبور کشتی‌ها را اعلام کرده‌اند و به شناورها هشدار داد از این مسیر استفاده نکنند.

عمان که در امتداد ساحل جنوب شرقی شبه جزیره عربستان قرار دارد، موقعیتی استراتژیک در ورودی تنگه هرمز دارد.

این کشور از نظر تاریخی نقش میانجیگری در اختلافات منطقه‌ای را ایفا کرده و همزمان روابط دیپلماتیک خود را با کشورهای عربی خلیج فارس و ایران حفظ کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، می‌گوید همتایان چینی و روسی‌اش، به او اطمینان داده‌اند که به جمهوری اسلامی سلاح نمی‌فروشند.

ترامپ روز جمعه دوم مرداد در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال نوشت: «شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در دیدار اخیرمان در پکن به من گفت که تحت هیچ شرایطی به جمهوری اسلامی ایران سلاح نخواهد داد یا نخواهد فروخت؛ و این موضوع شامل شرکت‌های چینی نیز می‌شود.»

او افزوده با توجه به روابطی که با شی دارد، «حرفش را باور می‌کنم و علاوه بر آن، من هم لطف‌های بسیار بزرگی در حق او انجام می‌دهم».

ترامپ به جزئیات این «لطف‌های بسیار بزرگ» اشاره‌ای نکرد.

رئیس‌جمهور آمریکا جملهٔ مشابهی را هم به این صورت دربارهٔ وعده ولادیمیر پوتین اضافه کرده است: «همچنین، رئیس‌جمهور پوتین، با وجود جنگ وحشتناکی که در اوکراین در جریان است (روابط ما همچنان پابرجاست، همان‌طور که با رئیس‌جمهور زلنسکی نیز چنین است)، به من گفت که او هم به ایران سلاح نخواهد فروخت.»

او افزود که پوتین «می‌داند که من به اوکراین سلاح نمی‌فروشم بلکه به کشورهای عضو ناتو می‌فروشم. آن‌ها بهای کامل این تسلیحات را پرداخت می‌کنند و این‌که این سلاح‌ها بعداً چگونه توزیع می‌شوند، من اطلاعی ندارم.»

دونالد ترامپ اضافه کرده است: «بنابراین، به نظر من، دو کشور مهمی که اغلب در ارتباط با ایران از آن‌ها نام برده می‌شود، در این زمینه مشارکتی ندارند. اگر چنین کاری می‌کردند، برایشان بسیار بد می‌شد؛ و قطعاً به نفعشان نبود.»

این اظهارات در شرایطی مطرح شده که چین و روسیه و ایران روابط استراتژیکی با یکدیگر دارند و به طور معمول از این سه کشور به عنوان «شرکای راهبردیِ عمل‌گرا» نام برده می‌شود.

به تازگی خبرگزاری رویترز در گزارشی به نقل از چهار منبع مطلع نوشته بود تحلیلگران اطلاعاتی آمریکا در حال بررسی این موضوع هستند که آیا روسیه در حملات اخیر پهپادی ایران به تأسیسات سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سی‌آی‌اِی، در منطقه نقش داشته است یا نه.

شورای اطلاع‌رسانی دولت مسعود پزشکیان، با انتقاد شدید از عملکرد صداوسیما، این سازمان را به «برخورد گزینشی» با مواضع سران سه قوه متهم کرد و هشدار داد ادامهٔ این رویه می‌تواند برای «امنیت ملی» پیامد داشته باشد.

این شورا روز جمعه دوم مرداد در بیانیه‌ای به حذف بخشی از سخنان مسعود پزشکیان در مراسم روز ملی صنعت، معدن و تجارت اشاره کرد. به‌گفتهٔ این شورا، بخش حذف‌شده مربوط به اظهارات رئیس‌جمهور درباره اجازهٔ علی خامنه‌ای، رهبر کشته‌شدهٔ جمهوری اسلامی، برای مذاکرات بوده است.

پزشکیان در سخنرانی روز ۳۰ تیرماه گفته بود صداوسیما تنها بخشی از سخنان مجتبی خامنه‌ای را پخش می‌کند که دربارهٔ عدم مذاکره با آمریکا است، در حالی که به گفتهٔ او، خامنه‌ای «در جلسات خصوصی بر ضرورت خاتمه دادن به این وضعیت تأکید داشته است».

شورای اطلاع‌رسانی دولت همچنین با یادآوری پخش ناقص مصاحبه محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، افزود صداوسیما «بخشی از اظهارات رئیس قوه قضائیه در حمایت از رئیس‌جمهور را نیز سانسور کرده است».

این شورا همچنین صداوسیما را متهم کرد که در جریان جنگ ۴۰روزه مصاحبه‌های عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، با رسانه‌های خارجی را پخش نکرده است.

در این بیانیه از مسئولان صداوسیما پرسیده شده که با «برخورد گزینشی» با مواضع مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی «به دنبال چه اهدافی هستند».

شورای اطلاع‌رسانی دولت این اقدامات را رفتارهای «وحدت‌شکنانه یک جریان سیاسی در صداوسیما» خوانده و افزوده است عدم تجدیدنظر در رویه فعلی «می‌تواند روزنه امید دشمن برای نفوذ» شود و «آثار جبران‌ناپذیری برای امنیت ملی داشته باشد».

چهره‌های سیاسی نزدیک به دولت مسعود پزشکیان می‌گویند مدیریت سازمان صداوسیما در اختیار طیف سیاسی تندرو نزدیک به «جبهه پایداری» قرار دارد. رئیس صداوسیما منصوب رهبر جمهوری اسلامی ایران است.

شورای اتحادیه اروپا پنج قاضی دادگاه‌های انقلاب در ایران را به ‌دلیل «مسئولیت در نقض جدی حقوق بشر» در فهرست تحریم‌های خود قرار داد.

شورای اتحادیه اروپا همچنین اعلام کرد نیما صالحی، یکی از چهره‌های اصلی یک گروه سایبری را که به حکومت ایران در سرکوب جریان آزاد اطلاعات کمک کرده، تحریم کرده است.

در سند رسمی شورای اتحادیه اروپا، پنج قاضی ایرانی که به دلیل «نقض جدی حقوق بشر» تحریم شده‌اند، با ذکر سمت و دلایل قرار گرفتن در فهرست تحریم‌ها معرفی شده‌اند.

بیشتر در این باره:

اتحادیه اروپا پنج قاضی و یک فعال سایبری ایرانی را به‌دلیل نقض جدی حقوق بشر تحریم کرد

سازمان ملل متحد از کشورهای درگیر در جنگ خاورمیانه خواست به تخلیه امن و بازگرداندن حدود شش هزار دریانورد گرفتار در تنگه هرمز کمک کنند.

شابیا مانتو، سخنگوی ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، اعلام کرد که او خواستار اقدام فوری برای رسیدگی به وضعیت هزاران دریانوردی شده است که در پی جنگ خاورمیانه گرفتار شده‌اند.

تورک وضعیت این دریانوردان را «بحرانی وخیم از نظر انسانی و حقوق بشری» توصیف کرده است.

سازمان بین‌المللی دریانوردی اعلام کرده است که دست‌کم شش هزار دریانورد، سوار بر صدها کشتی، در تنگه هرمز سرگردان مانده‌اند و حتی در دوره آتش‌بس میان ایران با آمریکا و اسرائیل نیز امکان تخلیه نداشته‌اند. بر اساس این گزارش، از سرنوشت بسیاری دیگر نیز اطلاعی در دست نیست.

مانتو در یک نشست خبری در ژنو گفت که تورک از دولت‌ها، مالکان کشتی‌ها و همه طرف‌های مرتبط خواسته است «فوراً از دریانوردان گرفتار حفاظت کنند».

او از جمله این کمک‌ها به ارائه خدمات کنسولی، تأمین نیازهای ضروری و «تسهیل تخلیه و بازگرداندن آنان به کشورهایشان» اشاره کرده است.

سخنگوی تورک در عین حال درباره حملات ایران به کشتی‌های غیرنظامی نیز گفت: «حمله به کشتی‌های غیرنظامی غیرقابل قبول است و باید متوقف شود. این کشتی‌ها بر اساس حقوق بین‌الملل بشردوستانه مورد حمایت قرار دارند.»

به گفته او، از زمان آغاز درگیری‌ها دست‌کم ۱۷ دریانورد جان خود را از دست داده‌اند.

دفتر حقوق بشر سازمان ملل همچنین اعلام کرد که برخی مالکان کشتی‌ها، دریانوردان را در دریا رها کرده‌اند و آنها را بدون هیچ‌گونه حمایت، امکان بازگشت به کشور یا حتی پرداخت دستمزد، به حال خود گذاشته‌اند؛ از جمله خدمه دست‌کم ۹ کشتی با مجموع ۹۳ نفر.

دفتر نخست‌وزیر عراق گزارش روزنامه نیویورک‌تایمز مبنی بر انتقال پیشنهاد آتش‌بس آمریکا به ایران از سوی علی الزیدی، نخست‌وزیر این کشور، را تکذیب کرد.

دفتر رسانه‌ای نخست‌وزیر عراق روز جمعه دوم مرداد در بیانیه‌ای اعلام کرد ادعای مطرح‌شده در گزارش نیویورک‌تایمز «کاملاً بی‌اساس است و هیچ ارتباطی با واقعیت ندارد».

نیویورک‌تایمز پیشتر به نقل از چند مقام ایرانی و عراقی گزارش داده بود که جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد آتش‌بس دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، را رد کرده و این پیشنهاد در جریان سفر علی الزیدی به تهران به مقام‌های ایرانی منتقل شده است.

بر اساس گزارش این روزنامه، جزئیات پیشنهاد مشخص نبود، اما مقام‌های ایرانی گفته بودند تهران به توافقی موقت که مسئله تنگه هرمز را حل‌نشده باقی بگذارد علاقه‌ای ندارد.

دفتر نخست‌وزیر عراق در بیانیهٔ خود مشخصاً گزارش مربوط به انتقال این پیشنهاد از سوی آقای الزیدی را رد کرده و درباره وجود یا عدم وجود پیشنهاد آتش‌بس آمریکا به ایران توضیح بیشتری نداده است.