زنده حمله به یک نفتکش در تنگه هرمز؛ ترامپ می‌گوید شبی ۳۰ کشتی از تنگه هرمز عبور می‌کنند

داده‌های شرکت رهگیری کشتی‌ها «کپلر» نشان می‌دهد تردد کشتی‌های تجاری از تنگه باب‌المندب روز یکشنبه، پس از حمله حوثی‌های یمن به تأسیسات شرکت آرامکو در ینبع و جیزان، به پایین‌ترین سطح در چند ماه اخیر رسید.

بر اساس این داده‌ها، تنها ۱۱ کشتی حامل کالا از باب‌المندب عبور کردند که هفت فروند آنها نفتکش بودند. یکی از نفتکش‌های بزرگ نیز با حدود دو میلیون بشکه نفت عربستان و امارات، دریای سرخ را به مقصد چین ترک کرد و نفتکشی دیگر حدود ۷۵۰ هزار بشکه نفت عربستان را به مقصد پاکستان حمل می‌کرد.

حوثی‌های مورد حمایت تهران گفته‌اند هدف آنها مسدود کردن صادرات عربستان است؛ اقدامی که دامنه درگیری آمریکا و ایران را به دریای سرخ گسترش داده است.

همزمان، به نوشته رویترز، تنگه هرمز نیز در پایان هفته پایین باقی ماند و روزانه کمتر از ۱۰ کشتی تجاری از این آبراه عبور کردند.

نخست‌وزیر بریتانیا از امنیت عربستان اعلام حمایت کرد

خبرگزاری رسمی عربستان گزارش داد اندی برنهام، نخست‌وزیر جدید بریتانیا، در تماس تلفنی با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، حملات اخیر حوثی‌ها و تهدید ناشی از آن برای آزادی کشتیرانی در دریای سرخ را محکوم کرد.

دو طرف همچنین درباره تحولات اخیر منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو کردند و برنهام بر حمایت بریتانیا از امنیت و حاکمیت عربستان سعودی تأکید کرد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز یکشنبه چند تصویر ساخته‌شده با هوش مصنوعی درباره ایران در شبکه تروث‌سوشال منتشر کرد؛ از جمله تصویری از بمباران فرضی جزیره خارک با عنوان «حمله به جزیره خارک» و تصویری از یک نفتکش ایرانی که روی آن نوشته شده بود: «این نفتکش اکنون متعلق به ماست.»

او همچنین تصاویری ساخته با هوش مصنوعی از حمله موشکی به یک کشتی با پرچم جمهوری اسلامی و حضور خود در کنار نیروهای آمریکایی روی عرشه یک کشتی منتشر کرد. انتشار این تصاویر به گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال تشدید عملیات نظامی آمریکا علیه ایران دامن زده است.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در مصاحبه‌ای با شبکه ORF اتریش گفت که آمریکایی‌ها با جمهوری اسلامی «در حال تبادل پیام هستند و در شرایط کنونی، میانجی‌ها، از جمله پاکستان و قطر، فعال هستند و پیام‌ها را میان طرف‌ها رد و بدل می‌کنند.».

او اما افزود که «برای آنکه هرگونه گفت‌وگویی شکل بگیرد، باید بستر مناسبی وجود داشته باشد، اما ایالات متحده چنین بستری را از بین برد.»

اسماعیل بقائی در ادامه نیز گفت: «مذاکره‌ای که هدف آن دیکته کردن یا تحمیل خواسته‌ها باشد. چنین مذاکره‌ای را قطعاً نخواهیم پذیرفت.»

این اظهارات درحالی بیان می‌شود که آقای بقائی، روز یک‌شنبه بدون اشاره به جزئیات از «پیشرفت‌هایی» در مذاکرات و تبادل نظر تهران و مسقط خبر داد.

این مقام جمهوری اسلامی پس از آن در این باره اظهار نظر کرد که یک هیئت عمانی که برای گفت‌وگو درباره مدیریت تنگه هرمز به تهران آمده بود شنبه عصر ایران را ترک کرد.

کاهش بیش از پنج درصدی بهای نفت با افزایش امید به ادامه مذاکرات

قیمت نفت در آغاز معاملات روز دوشنبه در بازارهای آسیایی کاهش یافت؛ زیرا دو شب پیاپی بدون حمله آمریکا به ایران، موجب آسودگی محتاطانه سرمایه‌گذاران شد و احتمال آغاز مذاکرات تازه را زنده نگه داشت.

بهای هر بشکه نفت خام برنت دریای شمال، شاخص بین‌المللی نفت، با ۵٫۵۸ درصد کاهش به ۹۱ دلار و ۳۸ سنت رسید و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۵٫۴۶ درصد افت، به ۸۴ دلار و ۴۳ سنت در هر بشکه کاهش یافت.

احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، در گفت‌وگو با شبکه الجزیره گفت دمشق با مشارکت چند کشور برای دستیابی به یک توافق امنیتی با اسرائیل تلاش می‌کند.

او ابراز امیدواری کرد موفقیت چنین توافقی بتواند راه را برای صلحی فراگیر هموار کند، بی‌آنکه حق سوریه بر بلندی‌های جولان نادیده گرفته شود.

آقای الشرع همچنین هشدار داد هرگونه فرو رفتن لبنان در هرج‌ومرج، پیامدهایی مستقیم و فوری برای سوریه خواهد داشت و گسترش جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نیز می‌تواند عواقب سنگینی برای کل منطقه داشته باشد.

او تأکید کرد دمشق قصد مداخله نظامی در لبنان را ندارد و در عوض با مقام‌های لبنانی درباره راه‌های کمک به خروج این کشور از بحران گفت‌وگو می‌کند.

رئیس‌جمهور سوریه گفت دمشق می‌کوشد با جلب حمایت کشورهای مختلف، اسرائیل را به اتخاذ سیاستی متعادل‌تر وادارد و در عین حال از ورود به درگیری نظامی با اسرائیل پرهیز می‌کند. این اظهارات همزمان با سفر آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، به سوریه بیان شد.

این اظهارات پس از ماه‌ها حملات و ورودهای مکرر اسرائیل به جنوب سوریه مطرح می‌شود؛ حملاتی که از زمان سقوط حکومت بشار اسد و به قدرت رسیدن احمد الشرع در دسامبر ۲۰۲۴ ادامه داشته است.

رئیس‌جمهور سوریه همچنین از انحصار سلاح و تصمیم‌گیری درباره جنگ و صلح در دست دولت لبنان حمایت کرد.

رسانه‌ها در ایران متن پیامی منسوب به مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، را منتشر کرده‌اند که در آن تأکید شده حکومت ایران حفظ تمامیت ارضی لبنان را «شرط اول» تفاهم‌نامه با آمریکا می‌داند.

در این پیام که خطاب به دبیرکل و اعضای حزب‌الله لبنان صادر شده، آمده که جمهوری اسلامی «حفظ تمامیت ارضی لبنان و رفع کامل و بدون قید و شرط» حملات اسرائیل به این گروه را «به‌عنوان شرط اول تفاهم‌نامه پایان جنگ تحمیلی» با آمریکا قرار داده است.

این تفاهم‌نامه اواخر خرداد به امضای روسای جمهور ایران و ایالات متحده رسید و بر اساس آن آتش‌بس به مدت ۶۰ روز تمدید می‌شد تا مذاکرات درباره پرونده هسته‌ای ایران انجام شود.

بندی از این تفاهم‌نامه به پایان درگیری‌ها در لبنان اشاره کرده است.

این تفاهم‌نامه در پی حملات تیرماه نیروهای نظامی ایران به چند کشتی در تنگه هرمز و سپس آغاز دور تازه حملات آمریکا به ایران به آستانه فروپاشی رسیده است. این حملات از جمعه‌شب به دستور دونالد ترامپ متوقف شده و ایران نیز هدف قرار دادن کشورهای خاورمیانه را متوقف کرده است.

مجتبی خامنه‌ای که پیش از نهایی شدن تفاهم‌نامه اعلام کرده بود با امضای آن موافق نیست و مسئولیت آن را بر عهده مسعود پزشکیان و سایر اعضای شورای عالی امنیت ملی دانسته بود، از زمان انتخاب به عنوان رهبر جمهوری اسلامی در اسفند ماه گذشته هیچ حضور عمومی نداشته و صوت یا تصویری نیز از او منتشر نشده است.

او حتی در مراسم تشییع پدرش، رهبر سابق جمهوری اسلامی، نیز شرکت نکرد.

پایگاه خبری اکسیوس روز یکشنبه گزارش داد که دریاسالار برد کوپر، فرمانده نیروهای آمریکا در خاورمیانه، توصیه کرده است که کارزار بمباران اهداف ایرانی در اطراف تنگه هرمز متوقف شود، زیرا این عملیات به سقف میزان اثربخشی خود رسیده است.

این رسانه به نقل از دو منبع آگاه نوشت که ارزیابی فرمانده سنتکام در جلسه توجیهی ارائه‌شده به دونالد ترامپ مطرح شده و نشان‌دهنده آن است که هم مقام‌های غیرنظامی و هم فرماندهان نظامی آمریکا به این جمع‌بندی رسیده‌اند که دستاوردهای یک کارزار نظامی، به‌ویژه حملات هوایی، محدودیت‌های مشخصی دارد.

به گفته این منابع، توصیه برد کوپر در کنار نظر دیگر مشاوران، بر تصمیم دونالد ترامپ در روز جمعه برای تعلیق حملات آمریکا علیه ایران تأثیرگذار بوده است.

پیش‌تر روزنامه نیویورک تایمز و شبکه خبری سی‌ان‌ان در گزارش‌هایی گفته بودند که «نگرانی» جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، درباره کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر پاتریوت و پیامدهای گسترش جنگ به‌ویژه برای متحدان عرب آمریکا در منطقه، در تصمیم برای توقف موقت حملات آمریکا پس از ۱۳ شب بمباران نقش داشته است.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه اعلام کرد که حمله اوکراین به یک کشتی ایرانی در دریای خزر بی‌پاسخ نخواهد ماند.

او در شبکه ایکس نوشت که این اظهارات را در تماس‌های تلفنی جداگانه با کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، و سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، مطرح کرده است.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، روز شنبه خبر داد نیروهای این کشور یک ناو جنگی روسیه و کشتی‌هایی را که برای انتقال محموله‌های نظامی مرتبط با ایران استفاده می‌شدند، در دریای خزر هدف قرار داده‌اند.

سپس وزارت خارجه ایران اعلام کرد کشتی هدف قرار گرفته یک شناور «تجاری» بوده و در جریان حمله اوکراین یک ملوان آن کشته شده است.

عراقچی در بیانیه خود زلنسکی را «فرصت‌طلب مستقر در اوکراین» خوانده و گفته است حمله به کشتی ایرانی «نمی‌تواند بی‌پاسخ بماند».

در همین حال یوگنی کورنیچوک، سفیر اوکراین در اسرائیل، در گفت‌وگو با شبکه ۱۲ اسرائیل درباره حمله به کشتی ایرانی در دریای خزر گفت: «کشتی‌ای که ما در دریای خزر هدف قرار دادیم، حامل قطعات مورد استفاده در ساخت پهپادها و موشک‌هایی بود که در مسیر انتقال به ایران قرار داشتند، نه محموله غیرنظامی، آن‌گونه که ایران ادعا کرده است.»

او همچنین اعلام کرد این نخستین بار نیست که اوکراین چنین اهداف نظامی را هدف قرار می‌دهد و افزود: «می‌توان انتظار داشت که بار دیگر نیز به آنها حمله کنیم. از نظر ما، این یک هدف نظامی مشروع است.»

مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل، اعلام کرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، حملات علیه ایران را به‌طور موقت متوقف کرده تا فرصت بیشتری برای پیشبرد دیپلماسی فراهم شود.

والتز روز یکشنبه در گفت‌وگو با شبکه فاکس نیوز گفت: «او دارد به مذاکرات فرصت می‌دهد؛ کمی فضا برای پیش رفتن گفت‌وگوها فراهم کرده است.»

والتز جزئیات بیشتری دربارهٔ ماهیت این مذاکرات ارائه نکرد، اما حملات ایالات متحده به ایران از جمعه شب متوقف شده است. پنتاگون پس از ۱۳ شب حملات فزاینده، عملیات بمباران را متوقف کرد و همچنین در روزهای شنبه و یکشنبه هیچ گزارشی دربارهٔ حملات ایران به کشورهای همسایه منتشر نشد.

سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی نیز گفته که در پی توقف حملات آمریکا، ایران نیز حمله به متحدان واشینگتن در خاورمیانه را متوقف کرده است.

یکی از مقام‌های ارشد دولت ترامپ روز شنبه در پاسخ به پرسشی دربارهٔ این وقفه به خبرگزاری رویترز گفت: «رئیس‌جمهور همواره به‌صراحت اعلام کرده که گزینه ترجیحی او دیپلماسی است، اما در عین حال به ایران نشان داده که اگر به‌طور جدی پای میز مذاکره حاضر نشود، با چه پیامدهایی روبه‌رو خواهد شد.»

مدیر ارتباطات کاخ سفید نیز تأکید کرده که رئیس‌جمهور آمریکا همچنان همه گزینه‌ها را در برابر ایران حفظ کرده است.

سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی اعلام کرد که پس از آنکه ایالات متحده طی دو شب گذشته حملات خود علیه ایران را متوقف کرده است، تهران نیز حملات تلافی‌جویانه خود علیه متحدان آمریکا در خاورمیانه را متوقف کرده است.

این اعلام از سوی ایران در حالی صورت گرفت که دولت دونالد ترامپ جنگی را که به آستانه پنجمین ماه خود رسیده، متوقف کرد. کاح سفید در عین حال تأکید کرده که رئیس‌جمهور آمریکا همچنان همه گزینه‌ها را حفظ کرده است.

محمد اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش ایران، گفت که حملات آمریکا تا دو شب پیش ادامه داشت، «اما طی دو شب گذشته آمریکایی‌ها حملات خود را متوقف کرده‌اند.»

او افزود از آنجا که راهبرد ما بر پاسخ متقابل استوار بوده، ما نیز عملیات تلافی‌جویانه خود را متوقف کرده‌ایم.

این در حالی است که روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی اعلام کرد آقای ترامپ پس از هشدار مشاورانش درباره خطرات گسترش درگیری، اجرای یک کارزار نظامی وسیع‌تر علیه ایران را متوقف کرده است.

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، روز یکشنبه مدعی شد که یک نفتکش در تنگه هرمز پس از برخورد با یک مین دریایی منفجر شده است.

بنابر گزارش تسنیم، این نفتکش پس از خروج از مسیر دریانوردی مشخص‌شده از سوی ایران در این آبراه راهبردی، با مین دریایی برخورد کرده است. خبرگزاری «دفاع‌پرس» وابسته به بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس نیز گزارش مشابهی درباره این حادثه منتشر کرده است.

مقام‌های رسمی ایران و نهادهای دریانوردی بین‌المللی بیانیه‌ای درباره این حادثه صادر نکرده‌اند.

جمهوری اسلامی در پی حملات آمریکا و اسرائیل و آغاز جنگ ۴۰ روزه، تنگه هرمز را بست و در آن مین‌ریزی انجام داد.

بر اساس بند پنجم تفاهم‌نامه اسلام‌آباد که اواخر خرداد بین ایران و آمریکا برای تمدید آتش‌بس امضا شد، ایران متعهد شده بود طی ۳۰ روز در تنگه هرمز مین‌روبی کند تا تردد کشتی‌ها آزاد شود.

ایران از میانه تیر ماه با این استدلال که عبور کشتی‌ها از این آبراه باید تحت نظرش باشد و در پی مخالفت با مسیر جنوبی از سمت عمان، به چند کشتی در تنگه هرمز حمله کرد که باعث پاسخ متقابل ارتش آمریکا و دور تازه درگیری‌ها شد.

در پی این درگیری‌ها عبور و مرور در این آبراه مهم تقریبا متوقف شده است.