پیشنهاد عمان برای مدیریت تنگه هرمز؛ کنترل انحصاری «در دست ایران نخواهد بود»
خبرگزاری رویترز روز سهشنبه به نقل از یک منبع آگاه در خلیج فارس گزارش داد که عمان پیشنهادی برای ایجاد یک سازوکار مشترک منطقهای با پرداخت داوطلبانه عوارض یا هزینه عبور و مرور برای مدیریت تنگه هرمز به ایران ارائه کرده است.
به گفته این منبع که نامش اعلام نشده، پیشنهاد عمان مورد حمایت کشورهای منطقه است و بر اساس آن ایران کنترل انحصاری این آبراه حیاتی را در دست نخواهد داشت.
این پیشنهاد الگو گرفته از نحوه مدیریت تنگه مالاکا بین دو کشور مالزی و اندونزی است و بر اساس آن، عبور از این آبراه با پرداخت داوطلبانه هزینه در تأمین مالی ناوبری، حفاظت از محیط زیست و جستجو و نجات همراه است.
عمان پیشتر به طور رسمی اعلام کرده است که با مدیریت متفاوت تنگه هرمز به شکلی که ایران میخواهد موافق نیست و پیروی قوانین بینالمللی خواهد بود.
پیشتر مقامهای ایران تأیید کرده بودند که مذاکراتی را با مقامهای عمان در زمینه مدیریت بر تنگه هرمز انجام دادهاند. سخنگوی وزارت خارجه ایران هم روز دوشنبه تأکید کرده بود که در حال حاضر تنها مذاکرهای که ایران در آن دخیل است مذاکره با عمان درباره تنگه هرمز است.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز دوشنبه گفت که این کشور «مذاکرات خوبی» با ایران داشته و احتمال توافق وجود دارد، اما او هشدار داد که اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، حملات ایالات متحده از سر گرفته خواهد شد.
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز دوشنبه با همتایان عمانی و سعودی خود در مورد تنگه هرمز گفتوگو کرد.
طبق بیانیه وزارت امور خارجه ایران، او در این گفتوگوها بر لزوم تقویت همکاری و پیشبرد تلاشهای مشترک دیپلماتیک «برای ایجاد ثبات در منطقه و رفع ناامنی در تنگه هرمز» تأکید کرده است.
مقامهای آمریکایی به اکسیوس: تحریمها ممکن است بیش از بمباران به جمهوری اسلامی آسیب بزند
وبسایت اکسیوس به نقل از مقامهای ارشد آمریکایی گزارش داد دولت دونالد ترامپ معتقد است تحریمهای اقتصادی و محاصره دریایی، هرچند کندتر از حملات نظامی اثر میگذارند، ممکن است در نهایت آسیب بیشتری به جمهوری اسلامی وارد کنند.
به گفته این مقامها، گزارشهای اطلاعاتی از تشدید بحران اقتصادی در ایران، کمبود بنزین، خطر هجوم مردم به بانکها و دشواری حکومت در پرداخت پول نیروهای وابسته به خود حکایت دارد. یکی از آنان گفت مقامهای ایرانی «بیشتر از وزارت جنگ، از وزارت خزانهداری آمریکا میترسند».
اکسیوس همچنین نوشت دسترسی به منابع مالی و کاهش تحریمها از خواستههای اصلی تهران در گفتوگوهای غیرمستقیم بوده است. در مقابل، ترامپ رفع فشارها را به توافق بر سر تنگه هرمز و تحویل مواد هستهای باقیمانده ایران مشروط کرده است.
یک مقام ارشد دولت آمریکا به اکسیوس گفت: «ایرانیها میخواهند بمباران متوقف شود و پول میخواهند؛ اما ترتیب اهمیت این دو تقریباً برعکس است. آنها در واقع اول از همه پول میخواهند.»
به نوشته این گزارش، به گفته مقامهای آمریکایی، ایرانیها در گفتوگوهای پیشین با جرد کوشنر و استیو ویتکاف، مذاکرهکنندگان آمریکایی، روشن کرده بودند که دسترسی به منابع مالی یکی از اولویتهای اصلی آنان است.
یکی از این مقامها اضافه کرد: «آنها از استیو و جرد برای پول التماس میکنند. بهشدت به آن نیاز دارند.»
یک مقام دیگر آمریکایی نیز در گفتوگو با اکسیوس اذعان کرد که تحریمها و محاصره دریایی آمریکا، در مقایسه با یک کارزار بمباران تمامعیار که ترامپ تاکنون از صدور مجوز آن خودداری کرده، برای وادار کردن تهران به مذاکره به زمان بیشتری نیاز دارند.
یک مقام دیگر آمریکایی نیز گفت: «رئیسجمهوری از هر دو مسیر امکان پیروزی دارد. ایالات متحده قادر است این جنگ را از نظر نظامی تا نهایت پیش ببرد و همچنین قادر است تحریمهای اقتصادی فلجکنندهای علیه ایران اعمال کند.»
موضوع میزان ذخیرهٔ مهمات
دونالد ترامپ گفته است بمباران علیه مواضع در ایران را متوقف کرده تا به دیپلماسی فرصت دهد. منابعی به اکسیوس گفتند این تصمیم پس از آن نیز اتخاذ شد که ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، درباره فشار بر ذخایر تسلیحاتی آمریکا در فرماندهی مرکزی، بهویژه ذخایر موشکهای رهگیر پدافند هوایی، هشدار داد.
یک مقام ارشد آمریکایی در گفتوگو با اکسیوس هشدار ژنرال دن کین را بخشی از روند عادی نظامی توصیف کرد.
او گفت: «ذخایر کلی تمام نشده و یا به صفر نرسیده است. وقتی باید برداشت از ذخایر نقاط مختلف جهان را بررسی کنید، این کار با خطرهایی همراه است و باید این خطرها را به فرمانده کل قوا ارائه دهید. او تصمیم میگیرد؛ تصمیمگیرنده اوست.»
والاستریت جورنال: ایران و عمان در پی توافق موقت برای بازگشایی تنگه هرمز
روزنامه والاستریت جورنال گزارش داده است ایران و عمان، همزمان با کاهش حملات نظامی آمریکا، گفتوگوها برای دستیابی به توافقی موقت بهمنظور ازسرگیری عبور امن کشتیها از تنگه هرمز را سرعت بخشیدهاند.
بر اساس این گزارش، عمان واشینگتن را در جریان مذاکرات قرار میدهد، اما آمریکا مستقیماً در آنها حضور ندارد. دو طرف طی آخر هفته چارچوبی برای بازگشایی این آبراه تهیه کردهاند، اما درباره برخی مسائل، از جمله دریافت عوارض از کشتیهای عبوری، همچنان اختلاف دارند.
به نوشته این گزارش، این مذاکرات با هدف پایان دادن کامل به جنگ ایران و آمریکا انجام نمیشود، اما میانجیها امیدوارند توافقی موقت بر سر تنگه هرمز، تنشها را کاهش دهد و زمینه را برای مذاکرات گستردهتر فراهم کند.
اعدام دو تن دیگر از معترضان دیماه در اصفهان
رسانههای حکومتی ایران روز سهشنبه از اجرای حکم اعدام ابوالفضل سپاهی بادجانی و امیرحسین صفری حسینآبادی در ارتباط با حوادث دیماه ۱۴۰۴ در ملکشهر اصفهان خبر دادند.
این رسانهها این دو نفر را «از عوامل کشتهشدن چهار مأمور نیروی انتظامی» در «میدان شهید علیخانی» معرفی کرده و مدعی شدهاند که آنان در جریان اعتراضات ۱۸ دی، مأموران را «مجروح کرده و به آتش کشیدهاند.»
جزئیات روند رسیدگی به این پرونده، نحوه دسترسی متهمان به وکیل و چگونگی اخذ اعترافات آنان بهطور مستقل روشن نیست.
در همین حال شماری از گزارشهای شهروندی و ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشاندهنده تجمع تعداد زیادی از شهروندان معترض به این اعدامها در خیابانهای اطراف محل اعدام و حضور سنگین مأموران و جو متشنج در محل حکایت دارند.
در برخی از این ویدئوها سر داده شدن شعار «بیشرف بیشرف» از سوی تجمعکنندگان، همزمان با پخش «اذان صبح» به هنگام اعدام، و عبور نیروهای امنیتی با موتورسیکلت از میان جمعیت دیده و شنیده میشود.
گزارشهای نیز از درگیری بین مردم با یگان ویژه در این محل و اختلال در اینترنت شهر اصفهان در شبکههای اجتماعی منتشر شده است. این گزارشها از سوی رادیو فردا بهطور مستقل قابل راستیآزمایی نیست.
اعدام این دو تن در بامداد سهشنبه ۶ مرداد درحالی انجام شد که ساعاتی پیشتر، مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، اعلام کرد گروهی از کارشناسان این سازمان از جمهوری اسلامی خواسته بودند احکام اعدام ۱۰ مرد جوانی باقیمانده از متهمان این «پرونده» در اصفهان را فوراً لغو کند.
۱۲ معترض بازداشتی در اصفهان که هنگام بازداشت در اواخر نوجوانی یا اوایل دهه بیست زندگی خود بودند، در یک محاکمه گروهی و غیرعلنی به اعدام محکوم شدند و بهجز دو فرد اعدامشده در بامداد سهشنبه، پیشتر نیز دو تن از آنان به نامهای گلمحمد محمدی و عرفان اسفندیاری، روز ۲۸ تیر اعدام شدند.
به گفته کارشناسان، محاکمه گروهی و غیرعلنی این متهمان با استانداردهای دادرسی عادلانه مغایرت دارد و احکام آنان بر پایه اعترافات اجباری پخششده از تلویزیون صادر شده و اتهامها و مسئولیت فردی هر متهم بهروشنی مشخص نشده است.
دور تازه مذاکرات اسرائیل و لبنان ۱۳ مرداد در رم برگزار میشود
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد دور تازه مذاکرات میان اسرائیل و لبنان با میانجیگری واشینگتن، از ۴ تا ۶ اوت (۱۳ تا ۱۵ مرداد) در رم برگزار خواهد شد.
یک مقام آمریکایی گفت گروههای فنی در این نشست بر اجرای کامل توافق چارچوب، گسترش روند خروج اسرائیل از «مناطق آزمایشی»، حل اختلافات مرزی و دستیابی به توافق جامع صلح و امنیت تمرکز خواهند کرد.
بر اساس توافق چارچوب، حزبالله باید خلع سلاح شود، ارتش لبنان در جنوب این کشور مستقر شود و نیروهای اسرائیلی نیز بهتدریج از لبنان عقبنشینی کنند. ارتش لبنان اسرائیل را متهم کرده است که با ادامه عملیات نظامی در جنوب، مانع استقرار کامل نیروهای لبنانی میشود.
نتانیاهو وارد واشینگتن شد
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای دیدار روز سهشنبه با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، وارد واشینگتن شد؛ دیداری که گفته میشود نتیجه آن میتواند بر تصمیم واشینگتن درباره طرح تازه میانجیها برای احیای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا تأثیر بگذارد.
این دیدار هشتمین ملاقات بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ از آغاز دور دوم ریاستجمهوری ترامپ خواهد بود، اما نخستین دیدار آنها در پنج ماه گذشته است. پیش از این وقفه، دو رهبر طی یک سال و نیم معمولاً بیش از ۱۰ هفته بدون ملاقات حضوری نمیماندند. آخرین دیدار آنها ۱۱ فوریه انجام شد؛ حدود دو هفته پیش از آغاز کارزار مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران.
بنیامین نتانیاهو روز دوشنبه هنگام سوار شدن به هواپیما برای سفر تازه خود به واشینگتن گفت: «ما درباره همه مسائل مطرح در دستور کار، و پیش از همه درباره ایران، گفتوگو خواهیم کرد. طبیعتاً هدف ما حفظ امنیت خود و همچنین گسترش دایره صلح در پیرامونمان است.»
روزنامه تایمز اسرائیل به نقل از یک مقام عرب و یک منبع آگاه گزارش داده است که میانجیهای پاکستانی، مصری و قطری معتقدند به دستیابی به راهحلی برای احیای تفاهمنامه امضاشده میان تهران و واشینگتن نزدیک شدهاند، اما «تصمیم نهایی ترامپ به پس از دیدار او با نتانیاهو موکول شده است.»
بر اساس این گزارش، طرح میانجیها با هدف رفع اختلاف ایران و آمریکا بر سر نحوه اداره و کنترل تنگه هرمز تهیه شده است. ایران میگوید تفاهمنامه به تهران سطحی از اختیار در این آبراه داده، اما ایالات متحده چنین برداشتی را رد میکند.
منابع تایمز اسرائیل گفتهاند ایران و عمان با پیشنهاد میانجیها موافقت کردهاند و اکنون تأیید ترامپ باقی مانده است. هدف این طرح فراهم کردن زمینه ازسرگیری مذاکرات در چارچوب تفاهمنامه قبلی است که دوره ۶۰ روزه آن ماه آینده به پایان میرسید.
نتانیاهو پس از دیدار با ترامپ قرار است در مراسم یادبود لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه و حامی اسرائیل، شرکت کند.
دونالد ترامپ یک روز پیش از برنامهٔ دیدار با بنیامین نتانیاهو در کاخ سفید، مخالفت علنی نخستوزیر اسرائیل با فروش جنگندههای اف-۳۵ به ترکیه را رد کرد و گفت «هیچکس به من نمیگوید چه چیزی باید بفروشیم».
او ترکیه را متحدی مهم و کشوری قدرتمند با ارتشی بزرگ توصیف کرد، هرچند به تنشهای شدید میان آنکارا و اسرائیل اذعان داشت. با این حال، وزارت خارجه آمریکا هفته گذشته به کنگره اعلام کرد ترکیه هنوز شرایط لازم برای خرید اف-۳۵ را ندارد، زیرا سامانه پدافندی اس-۴۰۰ روسیه را در اختیار دارد؛ موضوعی که پیشتر موجب تحریم آنکارا و کنار گذاشته شدنش از برنامه اف-۳۵ شده بود.
«حمله پهپادی» به مقر دو حزب کرد ایرانی در اقلیم کردستان عراق
منابع محلی در اقلیم کردستان عراق بامداد سهشنبه از وقوع چند انفجار در استانهای اربیل و سلیمانیه خبر دادند.
منابع خبری عراقی به نقل از مقامهای حزب دموکرات کردستان ایران و کومله گزارش دادند سه پهپاد مقرهای این دو حزب مخالف جمهوری اسلامی را در شمال اربیل هدف قرار دادهاند. گفته شده که این حملات به اردوگاهی در منطقه بحرکه و مقر کومله در دره آلانه در شهرستان خلیفان خسارت مادی وارد کرد، اما تلفاتی گزارش نشده است.
رسانههای ایران همچنین از شنیدهشدن آژیر خطر در کنسولگری آمریکا در اربیل و احتمال اصابت راکت یا پهپاد به محدوده آن و همچنین به یک «میدان گازی» خبر دادهاند، اما این ادعا تاکنون از سوی مقامهای رسمی عراق یا آمریکا تأیید نشده است.
همزمان، پلیس ایران از کشتهشدن چهار نفر در نوار مرزی بانه خبر داد و آنان را از اعضای پژاک معرفی کرد. به گفته سخنگوی پلیس، این افراد سوار بر یک خودروی سمند بودند و در جریان درگیری مسلحانه با مرزبانان کشته شدند.
با این حال، شبکه حقوق بشر کردستان گزارش متفاوتی منتشر کرده و گفته است مهدی توکلی، مدیر خانه عکاسان کردستان، سمیه توکلی، روانشناس، و مادرشان مریم اصلانی، یکشنبهشب بر اثر تیراندازی نیروهای وزارت اطلاعات به خودروی آنان در جاده بانه–مریوان کشته شدند. این نهاد میگوید مقامهای امنیتی خانواده آنان را برای جلوگیری از اطلاعرسانی تحت فشار قرار دادهاند. مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون به این روایت واکنش نشان ندادهاند.
دولت یمن: آماده مقابله با هرگونه تشدید تنش از سوی حوثیها هستیم
دولت بهرسمیتشناختهشده یمن روز دوشنبه اعلام کرد در پی حملات حوثیها و اعلام محاصره دریایی علیه عربستان سعودی، برای مقابله با هرگونه تشدید تنش آماده است.
افراح الزوبه، وزیر خارجه معرفیشده یمن، در نشستی خبری در ریاض گفت دولت این کشور نگران است که حوثیهای مورد حمایت ایران در پی تکرار نوع اقدامات جمهوری اسلامی در تنگه هرمز و الگوگیری از آن و تسلط بر تنگه بابالمندب باشند.
این اظهارات ساعاتی پس از آن بیان شد که حوثیها از حملات پهپادی تازه به تأسیسات نفتی عربستان سعودی خبر دادند. این گروه هفته گذشته نیز از آغاز محاصره دریایی عربستان سعودی خبر داده و مسئولیت حملاتی به نفتکشها و تأسیسات نفتی این کشور را برعهده گرفته بود.
تشدید دوباره درگیریها میان عربستان سعودی و حوثیها، آتشبس سال ۲۰۲۲ را که با وجود پایان رسمی همچنان تا حد زیادی برقرار مانده بود، با خطر فروپاشی روبهرو کرده است.
ترامپ: در برابر جمهوری اسلامی «با اختلاف زیاد» در حال پیروزی هستیم
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز دوشنبه از رویکرد واشینگتن در قبال ایران دفاع کرد و گفت ایالات متحده در برابر جمهوری اسلامی «با اختلاف زیاد در حال پیروزی است». او همچنین تأکید کرد که هرگز نباید به تهران اجازه داده شود به سلاح هستهای دست یابد.
آقای ترامپ در مراسمی متعلق به شرکت جنرال موتورز در شهر میلفورد ایالت میشیگان گفت: «ما داریم این کشور را امن میکنیم، چون نمیگذاریم دیوانهها سلاح هستهای داشته باشند.»
او افزود: «ما در برابر جمهوری اسلامی ایران با اختلاف زیاد در حال پیروزی هستیم و اطمینان حاصل میکنیم که آنها هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکنند.»
ترامپ گفت منطق سیاست او «ساده» است.
او افزود: «وقتی کسی میآید و میپرسد: چرا این کار را میکنیم؟ فقط بگویید: چون نمیتوانیم اجازه بدهیم آنها سلاح هستهای داشته باشند. موضوع بسیار ساده است. همین را باید بگویید.»
رئیسجمهوری آمریکا همچنین گفت: «اگر قدرت سلاحهای هستهای را درک میکردید، دقیقاً میفهمیدید که من چه میگویم.»
آقای ترامپ همچنین گفت اکنون «مذاکرات دوستانهای» با ایران جریان دارد. او افزود که نیروی دریایی آمریکا با محاصره دریایی علیه ایران «نگذاشته است که حتی یک قایق رد شود» و مقامهاس جمهوری اسلامی میگویند: «خواهش، خواهش! محاصره دریایی نباشد!»
رئیسجمهوری آمریکا گفت تهدید هستهای جمهوری اسلامی بهزودی تمام میشود.
کارشناسان سازمان ملل خواستار لغو احکام اعدام ۱۰ معترض جوان در ایران شدند
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، روز دوشنبه پنجم مرداد اعلام کرد گروهی از کارشناسان این سازمان از جمهوری اسلامی خواستهاند احکام اعدام ۱۰ مرد جوان مرتبط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ را فوراً لغو کند.
۱۲ متهم که هنگام بازداشت در اواخر نوجوانی یا اوایل دهه بیست زندگی خود بودند، در یک محاکمه گروهی و غیرعلنی به اعدام محکوم شدند و دو تن از آنان روز ۲۸ تیر اعدام شدند. کارشناسان هشدار دادهاند که ۱۰ متهم دیگر با خطر قریبالوقوع اجرای حکم روبهرو هستند.
این متهمان به «دست داشتن در کشتهشدن چهار عضو نیروهای امنیتی و آتشسوزی و تخریب اموال» در جریان اعتراضات اصفهان متهم شدهاند.
به گفته کارشناسان، محاکمه گروهی و غیرعلنی این متهمان با استانداردهای دادرسی عادلانه مغایرت دارد و احکام آنان بر پایه اعترافات اجباری پخششده از تلویزیون صادر شده و اتهامها و مسئولیت فردی هر متهم بهروشنی مشخص نشده است.
کارشناسان همچنین از بازداشت خودسرانه، ناپدیدسازی قهری و بدرفتاری با شماری از متهمان ابراز نگرانی کرده و اعلام کردند از آغاز سال ۲۰۲۶ تاکنون دستکم ۲۴ نفر در ارتباط با اعتراضات دیماه در ایران اعدام شدهاند.
این ۱۳ کارشناس، شامل گزارشگران ویژه و اعضای کارگروههای سازمان ملل، بهطور مستقل فعالیت میکنند و مواضع آنان لزوماً بیانگر دیدگاه رسمی سازمان ملل متحد نیست.