زنده حمله به یک نفتکش در تنگه هرمز؛ ترامپ می‌گوید شبی ۳۰ کشتی از تنگه هرمز عبور می‌کنند

فعالیت‌های تجاری و دریایی بندر مخا در یمن، پس از حملات موشکی حوثی‌ها که از سوی جمهوری اسلامی ایران حمایت می‌شوند، متوقف شده است.

مدیر بندر مخا روز شنبه ۲۴ مرداد اعلام کرد این بندر طی روزهای اخیر با بیش از ۲۵ موشک هدف قرار گرفته و در نتیجهٔ این حملات هفت نفر کشته شده‌اند و حدود ۱۶ میلیون دلار خسارت به بار آمده است.

مخا در ساحل دریای سرخ و در نزدیکی تنگهٔ باب‌المندب قرار دارد. این گذرگاه راهبردی دریای سرخ را به خلیج عدن متصل می‌کند و از مسیرهای مهم کشتیرانی بین‌المللی است.

این بندر در کنترل نیروهای همسو با دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شدهٔ یمن قرار دارد و ظرفیت جابه‌جایی بار در آن از بنادر اصلی این کشور، از جمله عدن و حدیده، کمتر است.

دولت یمن روز جمعه اعلام کرده بود حوثی‌ها در همان روز شش موشک بالستیک به‌سوی مخا شلیک کردند که دست‌کم چهار غیرنظامی را کشت و تأسیسات غیرنظامی، اقتصادی و دریایی را هدف قرار داد.

حوثی‌ها در مقابل گفتند هدف حملات آن‌ها تجمع نیروها، تسلیحات و شناورهای جنگی نیروهای مورد حمایت عربستان سعودی در مخا بوده است.

درگیری‌های عمده در یمن پس از آتش‌بس با میانجی‌گری سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ تا حد زیادی فروکش کرد، اما تلاش‌ها برای دستیابی به یک راه‌حل سیاسی پایدار تاکنون به نتیجه نرسیده است.

سخنگوی وزارت خارجه ایران می‌گوید با وجود توافق ایران و عمان بر سر «نقشه تردد کشتیرانی» در تنگه هرمز، مذاکرات دو کشور بر سر برخی موارد از جمله متن بیانیهٔ مشترک همچنان ادامه دارد.

اسماعیل بقائی روز شنبه ۲۴ مرداد گفت مذاکرات دو طرف که از حدود سه ماه پیش آغاز شده، طی سه هفته اخیر پیشرفت داشته و دو طرف بر سر «نقشه تردد کشتیرانی» به توافق رسیده‌اند.

او با این حال تأکید کرد که هنوز «یک سری موارد» باقی مانده که مذاکرات دربارهٔ آن‌ها ادامه دارد و یکی از آن‌ها بیانیهٔ مشترکی است که قرار است ایران و عمان منتشر کنند.

به‌گفتهٔ سخنگوی وزارت خارجه، رفت‌وآمد مقام‌های ایران و عمان در همین زمینه ادامه دارد و بیانیهٔ مشترک پس از نهایی شدن منتشر خواهد شد.

بقائی به جزئیات مورد اختلاف اشاره‌ای نکرد، اما افزود تفاهم میان تهران و مسقط توافقی مستقل میان دو کشور ساحلی است که هدف آن «اطمینان از تردد ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز» و در عین حال حفظ حاکمیت ایران و عمان است.

در هفته‌های گذشته گزارش‌هایی از ادامهٔ اختلاف نظر ایران و عمان بر سر نحوهٔ مدیریت مسیرهای کشتیرانی، میزان اختیار ایران در کنترل عبور کشتی‌ها و دریافت هزینه بابت خدمات دریایی منتشر شده بود. عمان پیش‌تر بارها بر آزادی کشتیرانی و عبور بدون اخذ عوارض تأکید کرده است.

سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی همچنین عادی شدن کامل تردد شناورهای تجاری از این آبراه را به پایان آنچه «مداخلات، تهدیدات و محاصره دریایی آمریکا» خواند و نیز «جبران نقض عهدهای صورت‌گرفته در دو ماه اخیر» مشروط کرد.

رئیس‌جمهور آمریکا در تازه‌ترین اظهارات خود روز جمعه ۲۳ مرداد گفت که به‌زودی تنگه هرمز را «قلمرو ایالات متحده» اعلام می‌کند و افزود که «ما به معنای واقعی کلمه مالک هستیم، ما صاحب تنگه هرمز هستیم».

محمد باقرزاده، فرمانده کمیته جست‌وجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، می‌گوید سه خلبان ایرانی که جنگنده‌های سوخو-۲۴ آنها در جریان حملات اسفندماه سقوط کرده بود، زنده مانده و به اسارت نیروهای قطری درآمده‌اند.

در نامه‌ای که روز شنبه ۲۴ مرداد از او که در رسانه‌های داخلی منتشر شده، او اسامی این سه خلبان را جواد صالحی، عبدالمجید دشتیان و عمران به‌روشیان اعلام کرده و گفته است آنها حدود شش ماه است در قطر در اسارت به سر می‌برند.

بر اساس نامه منتشرشده از کمیته جست‌وجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح، این خلبانان با دو فروند جنگنده سوخو-۲۴ برای انجام یک مأموریت رزمی به سوی یک پایگاه نظامی در قطر اعزام شده بودند و هنگام بازگشت، پس از هدف قرار گرفتن جنگنده‌ها توسط پدافند، از هواپیما خارج شدند.

به گفته آقای باقرزاده، دولت قطر تاکنون اجازه دیدار، مصاحبه یا تماس این افراد با خانواده‌هایشان و مقام‌های ایرانی پیگیر پرونده را نداده است.

این مقام ستاد کل نیروهای مسلح همچنین با استناد به کنوانسیون سوم ژنو خواستار دیدار هرچه سریع‌تر نمایندگان کمیته بین‌المللی صلیب سرخ با این سه خلبان و بررسی وضعیت سلامت آنها شد.

دولت قطر تاکنون به این ادعا واکنشی نشان نداده است.

خبرگزاری رسمی لبنان اعلام کرد حملات اسرائیل به جنوب این کشور در روز شنبه دست‌کم ۹ کشته و ۱۱ زخمی بر جا گذاشته است.

بر اساس این گزارش، در حمله جنگنده‌های اسرائیلی به یک خانه در روستای انصار هفت نفر، از جمله سه کودک و دو زن، کشته شدند و حمله‌ای دیگر به روستای دیرالزهرانی نیز دو کشته داشت.

این حملات از مرگبارترین حملات هفته‌های اخیر، پس از توافق لبنان با چارچوب صلح با میانجی‌گری آمریکا، به شمار می‌رود.

نواف سلام، نخست‌وزیر لبنان، با محکوم کردن حمله به انصار گفت زنان و کودکانی که در این حمله کشته شدند «اهداف نظامی» نبوده‌اند.

ارتش اسرائیل اعلام کرده است که شبانه «زیرساخت‌های حزب‌الله» را در جنوب لبنان هدف قرار داده و این حملات را پاسخی به اقداماتی علیه نیروهای خود دانسته است.

بر اساس آمار مقام‌های لبنانی، از دوم مارس تاکنون دست‌کم چهار هزار و ۳۰۰ نفر در دور تازه درگیری‌ها در لبنان کشته شده‌اند.

وزارت خارجه امارات روز شنبه ایران را مسئول حمله به یک کشتی وابسته به شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، در تنگه هرمز دانست و آن را «حمله‌ای خصمانه» توصیف کرد.

این وزارتخانه اعلام کرد هدف قرار دادن کشتی‌های تجاری و استفاده از تنگه هرمز به‌عنوان ابزار فشار اقتصادی یا باج‌گیری، از نظر ابوظبی «اقدامات دزدی دریایی از سوی سپاه پاسداران» محسوب می‌شود.

انور قرقاش، مشاور رئیس امارات، نیز گفت کشورش از حق آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز دفاع خواهد کرد و تکرار حملات به نفتکش‌های ادنوک، امارات را از ادامه سیاست مبتنی بر بازدارندگی، دیپلماسی و پایبندی به حقوق بین‌الملل منصرف نخواهد کرد.

او همچنین بر تلاش برای شکل‌گیری موضعی مشترک میان کشورهای خلیج فارس برای حفاظت از امنیت منطقه و منافع آنها تأکید کرد.

حمید بورد، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، ارتباط لکه‌های نفتی مشاهده‌شده در سواحل قشم با تأسیسات این شرکت را رد کرد و گفت که تاسیسات نفتی قشم «بسیار محدود» است و در حال حاضر نیز به دلیل تعمیرات فعالیتی ندارد.

او روز شنبه گفت «چنانچه آلودگی نفتی وجود داشته باشد»، منشأ آن باید در مسیر تردد نفتکش‌ها و دیگر شناورها بررسی شود و تأکید کرد که در عملیات تولید، انتقال و بارگیری نفت در تأسیسات شرکت ملی نفت هیچ آلودگی گزارش نشده است.

این اظهارات پس از انتشار گزارش‌هایی درباره گسترش لکه‌های نفتی در سواحل قشم و جنگل‌های حرا مطرح می‌شود.

زیر سوال بردن وجود چنین آلودگی از سوی معاون وزیر نفت درحالی است که حبیب مسیحی‌تازیانی، مدیرکل حفاظت محیط زیست هرمزگان، پیشتر گفته بود حدود ۳۲ هزار مترمربع از سواحل قشم و نزدیک به ۹۰ هزار مترمربع از محدوده دریایی به نفت آلوده شده است.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، شامگاه چهارشنبه گفته بود شواهد اولیه نشان می‌دهد منشأ این آلودگی «یک کشتی فله‌بر خارجی» بوده است. او گفت آلودگی از خلیج فارس به سمت ساحل آمده و در سه نقطه ساحلی و بخش‌هایی از سطح دریا گزارش شده است. با این حال، مقام‌های مسئول هنوز گزارش نهایی و رسمی درباره منشأ دقیق لکه‌های نفتی منتشر نکرده‌اند.

بر اساس گزارش روزنامه «اعتماد»، این آلودگی از روز دوشنبه به آب‌های ساحلی قشم رسیده و لکه‌های نفتی از سمت سواحل عمان در حرکت بوده است. عملیات پاکسازی نیز سه روز ادامه داشت و آلودگی به بخش‌هایی از جنگل‌های حرای جنوب قشم گسترش یافت.

سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین این موضوع را به مدیریت تنگه هرمز پیوند داده و گفته است همه طرف‌های استفاده‌کننده از کشتیرانی تجاری در این آبراه در قبال ترمیم آسیب‌های زیست‌محیطی واردشده به خلیج فارس و دریای عمان «مسئولیت قانونی و اخلاقی» دارند.

وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی روز شنبه ۲۴ مرداد دولت فرانسه را به اجرای یک پروژه «نفوذ و مداخله خارجی» در ایران متهم کرد و هشدار داد در صورت تکرار آنچه «رفتارهای غیرقانونی مداخله‌آمیز» دیپلمات‌های فرانسوی خواند، با مسببان آن برخورد خواهد کرد.

این بیانیه به ماجرای ۲۸ تیر بازمی‌گردد که طی آن دو دیپلمات سفارت فرانسه در تهران هنگام حضور در یک محل خصوصی برای چند ساعت توسط نیروهای امنیتی ایران بازداشت و بازجویی شدند. پاریس در آن زمان اعلام کرد تلفن‌های این دو دیپلمات ضبط شده و آنها امکان تماس با سفارت را نداشته‌اند و یکی از آنها نیز مورد ضرب‌وشتم قرار گرفته است.

ژان‌نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، این اقدام را «از پیش طراحی‌شده» و نقض مصونیت دیپلماتیک خواند و فرانسه در اعتراض به آن کاردار ایران در پاریس را احضار کرد. مقام‌های ایرانی برخورد فیزیکی با دیپلمات‌ها را تکذیب کردند و مدعی شدند آنها هنگام اجرای دستور قضایی برای بازداشت چند متهم امنیتی، در جلسه‌ای با این افراد حضور داشته‌اند.

وزارت اطلاعات اکنون با ارائه جزئیات بیشتری مدعی شده است که بررسی اسناد کشف‌شده از محل، از وجود پروژه‌ای موسوم به «موریانه‌ای» برای شناسایی افراد، «برقراری ارتباط پنهانی و شبکه‌سازی در داخل و خارج ایران» حکایت دارد. این وزارتخانه همچنین ادعا کرده است در قراردادهای مربوط به این پروژه، امضای سفیر سابق فرانسه در ایران دیده می‌شود؛ ادعاهایی که اسنادی از آن به‌طور عمومی منتشر نشده است.

فرانسه پیشتر اتهام مداخله در امور داخلی ایران را رد کرده و گفته بود فعالیت این دو دیپلمات در چارچوب وظایف آنها، از جمله ارتباط با جامعه مدنی ایران، به‌ویژه هنرمندان و دانشگاهیان، بوده است. اتحادیه اروپا نیز برخورد نیروهای امنیتی ایران با آنها را محکوم و آن را مغایر کنوانسیون‌های وین دانسته بود.

وزارت اطلاعات ایران می‌گوید تحقیقات درباره این پرونده همچنان ادامه دارد و اطلاعات بیشتری در آینده منتشر خواهد کرد.

دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن اعلام کرد حوثی‌های مورد حمایت ایران روز جمعه ۲۳ مرداد شش موشک بالستیک به بندر موخا در دریای سرخ شلیک کردند که در پی آن دست‌کم چهار غیرنظامی کشته شدند.

نیروهای مسلح یمنِ همسو با دولت نیز اعلام کردند این حمله یک تأسیسات غیرنظامی و همچنین زیرساخت‌های اقتصادی و دریایی بندر را هدف قرار داده است. به گفته این نیروها، یک نگهبان امنیتی بندر کشته شد، دو ملوان مفقود شدند و هشت غیرنظامی نیز زخمی شدند.

حوثی‌ها در مقابل مدعی شدند موشک‌ها را به سوی آنچه «تجمع نظامی» نیروهای مورد حمایت عربستان سعودی در موخا خواندند، شلیک کرده و قایق‌ها و تسلیحاتی را منهدم کرده‌اند.

این حمله در شرایطی رخ می‌دهد که تنش‌ها میان حوثی‌ها و دولت مورد حمایت عربستان سعودی افزایش یافته و نگرانی‌ها از بازگشت درگیری‌های گسترده در یمن بیشتر شده است.

جنگ یمن از سال ۲۰۱۴ و پس از تصرف صنعا توسط حوثی‌ها وارد مرحله تازه‌ای شد و عربستان سعودی از سال بعد در رأس ائتلافی نظامی وارد جنگ شد. بخش عمده درگیری‌ها از زمان برقراری آتش‌بس با میانجیگری سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ کاهش یافته بود، اما تلاش‌ها برای دستیابی به یک توافق سیاسی پایدار به نتیجه نرسیده است.

شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، روز شنبه اعلام کرد یکی از کشتی‌هایش شامگاه جمعه هنگام عبور از تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفته است.

به گزارش خبرگزاری رسمی امارات، این شرکت اعلام کرده در این حمله کسی آسیب ندیده و بر لزوم حفاظت از دریانوردان، آزادی کشتیرانی و امنیت دریایی تأکید کرده است.

این تازه‌ترین مورد از مجموعه حملات به کشتی‌های مرتبط با امارات در تنگه هرمز است. وزارت خارجه امارات یک روز پیش نیز ایران را به حمله به دو کشتی مرتبط با ادنوک متهم کرده بود؛ اتهامی که تهران درباره این موارد مشخص تاکنون واکنشی به آن نشان نداده است.

همزمان، مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا روز جمعه اعلام کرد یک کشتی فله‌بر هنگام عبور از تنگه هرمز با یک پرتابه ناشناس هدف قرار گرفته و بدنه آن آسیب دیده است. به گفته این نهاد، خدمه کشتی سالم هستند، اما هنوز ارزیابی دقیقی از میزان خسارت یا پیامدهای زیست‌محیطی احتمالی این حادثه منتشر نشده است.

تنگه هرمز در ماه‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی درگیری ایران و آمریکا تبدیل شده و تهران تردد کشتی‌ها از این آبراه را محدود کرده است. ایران همچنین خواستار دریافت هزینه برای عبور کشتی‌ها شده؛ موضوعی که واشینگتن با آن مخالفت کرده است.

وزارت دادگستری آمریکا در یک دادخواست تازه، تهدید موشکی منتسب به ایران علیه هواپیمای دونالد ترامپ در ماه گذشته را در شمار «تلاش‌های ترور» علیه رئیس‌جمهوری آمریکا قرار داده است.

به گزارش نشریه هیل، جان ساور، وکیل کل دولت آمریکا، روز جمعه ۲۳ مرداد در یک درخواست اضطراری از دیوان عالی نوشت که آقای ترامپ «هدف شمار فزاینده‌ای از تلاش‌های اخیر برای ترور» بوده و در میان نمونه‌ها به «تهدید حمله موشکی به ایر فورس وان» در هشتم ژوئیه اشاره کرد.

بر اساس گزارش‌های پیشین، این تهدید موجب شد سرویس مخفی آمریکا در جریان بازگشت آقای ترامپ از نشست ناتو در ترکیه، او را به طور مخفیانه از هواپیمای اصلی ریاست‌جمهوری به هواپیمایی دیگر منتقل کند.

این اشاره در دادخواستی مطرح شده که دولت ترامپ از دیوان عالی خواسته است مانع قضایی بر سر ساخت تالار پذیرایی جدید کاخ سفید را لغو کند. دولت آمریکا استدلال کرده است که تهدیدهای امنیتی اخیر ضرورت اجرای سریع این پروژه را افزایش داده است.