زنده حمله به یک نفتکش در تنگه هرمز؛ ترامپ می‌گوید شبی ۳۰ کشتی از تنگه هرمز عبور می‌کنند

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، می‌گوید به نظر او ایران هنوز آماده دستیابی به «توافق درست» با واشینگتن نیست و آمریکا در حال بررسی روند تحولات جنگ است.

آقای ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره گزینه‌های نظامی آمریکا در برابر ایران گفت واشنگتن در حال رصد وضعیت است و اظهار داشت که «ببینیم چه اتفاقی می‌افتد.»

رئیس جمهور ایالات متحده این مطلب را روز جمعه ۳۰ مرداد در گفت‌وگو با خبرنگاران پیش از سوار شدن به هواپیمای ویژه نیروی هوایی در پایگاه هوایی اندروز ایالت مریلند بیان کرد.

او همچنین گفت آمریکا «کنترل کامل» منطقه مرتبط با تنگه هرمز را در دست دارد و افزود: «آنها خیلی دوست دارند توافق کنند، اما به نظر من هنوز آماده توافق درست نیستند.»

این سخنان در حالی بیان می‌شود که دولت آمریکا اعلام کرده روز دوشنبه جزئیات تحریم‌های مالی تازه علیه ایران را منتشر خواهد کرد. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، این تحریم‌ها را «سخت‌ترین مجازات‌های مالی در تاریخ» توصیف کرده است.

همزمان، با نزدیک شدن جنگ به شش‌ماهگی، اختلال در انتقال نفت و گاز از تنگه هرمز ادامه دارد و ایران همچنان رفت‌وآمد نفتکش‌ها در این آبراه را با تهدید روبه‌رو کرده است.

آقای ترامپ در بخش دیگری از سخنان خود در روز جمعه در پایگاه هوایی در مریلند به این سوال که «آیا حرکت به سمت جنگ اقتصادی علیه ایران نشان می‌دهد که گزینه‌های نظامی آمریکا در منطقه محدود است؟» گفت: نه، اصلاً. فقط یعنی اینکه داریم می‌بینیم چه اتفاقی می‌افتد. آن‌ها هیچ پولی ندارند. نیروی دریایی ندارند. نیروی هوایی ندارند. به سربازانشان حقوق نمی‌دهند. به پلیسشان حقوق نمی‌دهند. تورمشان ۳۵۰ درصد است؛ بنابراین فقط می‌خواهیم تا حدی ببینیم چه اتفاقی می‌افتد.»

او اضافه کرد: «و همان‌طور که می‌دانید، کنترل کامل داریم. اگر به محاصره نگاه کنید، کنترل کامل آن را در اختیار داریم. تمام آن منطقه‌ای که مربوط به تنگه هرمز است، و این یعنی تا عمق آن، مناطق خشکی را هم. پس آن‌ها خیلی دوست دارند توافق کنند، اما از نظر من هنوز آماده نیستند که توافق درست را انجام دهند.»

یک عضو اتاق بازرگانی ایران نسبت به احتمال مسدود شدن منابع متعلق به ایران و بانک‌های ایرانی در امارات متحده عربی، در پی توقف مبادلات مالی و تجاری دو کشور، هشدار داد.

علی شریعتی روز جمعه ۳۰ مرداد در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا گفت هنوز مشخص نیست تصمیم تازهٔ امارات چه تأثیری بر فعالیت شعب بانک‌های ایرانی در این کشور خواهد گذاشت و از وزیر اقتصاد خواست در این زمینه شفاف‌سازی کند.

او گفت «امیدوارم قانون جدید باعث مسدودی منابع ایران در این کشور نشود» و افزود در صورت بلوکه شدن منابع ایرانیان، شرکت‌های واسطه یا بانک‌های ایرانی، رقم مورد نظر «ممکن است عدد بزرگی باشد».

امارات روز چهارشنبه اعلام کرد تمام تجارت، مبادلات تجاری و تراکنش‌های مالی با ایران را تا اطلاع ثانوی متوقف می‌کند. این تصمیم پس از آن اعلام شد که ابوظبی تهران را به شلیک دو موشک بالستیک به سوی کشتی‌های در حال تردد متهم کرد؛ ایران این اتهام را رد کرده است.

رویترز روز پنجشنبه در گزارشی دربارهٔ روابط اقتصادی دو کشور نوشت بانک‌های دبی از مدت‌ها پیش سپرده‌های قابل‌توجه مرتبط با ایران در اختیار داشته‌اند و بخش زیادی از این منابع در پی تحریم‌های آمریکا عملاً غیرقابل‌انتقال شده است.

تاکنون مقام‌های امارات از صدور دستور برای توقیف یا مسدود کردن دارایی‌های موجود ایران، بانک‌های ایرانی یا شهروندان ایرانی در این کشور خبر نداده‌اند.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز پنجشنبه گفت طرح واشینگتن برای افزایش شدید تحریم‌های اقتصادی علیه ایران «بزرگ‌ترین انزوای اقتصادی هماهنگ‌شده در تاریخ جهان خواهد بود.»

بیشتر در این باره:

امارات «تمام مبادلات تجاری و تراکنش‌های مالی با ایران» را تا اطلاع ثانوی متوقف کرد

سازمان «عملیات تجارت دریایی بریتانیا» روز جمعه اعلام کرد یک نفتکش تحت تحریم آمریکا که به ادعای واشینگتن در انتقال فرآورده‌های نفتی ایران نقش داشته است، در نزدیکی سواحل یمن مورد حمله دزدان دریایی قرار گرفت و به سمت سومالی هدایت شد.

بر اساس این گزارش، نفتکش «سیبو ۱» که با پرچم اریتره تردد می‌کند، روز پنجشنبه توسط شش فرد مسلح تصرف شد.

وزارت خزانه‌داری آمریکا پاییز گذشته این نفتکش را تحریم کرده بود. واشینگتن می‌گوید «سیبو ۱» بخشی از «ناوگان سایه» است که به ایران برای دور زدن تحریم‌های آمریکا و انتقال فرآورده‌های نفتی کمک می‌کند.

بر اساس داده‌های «دفتر بین‌المللی دریانوردی» و گزارش‌های «عملیات تجارت دریایی بریتانیا» این دست‌کم سیزدهمین شناوری است که از ابتدای سال جاری میلادی در سواحل سومالی یا در خلیج عدن مورد حمله قرار گرفته است.

دزدان دریایی سومالی بین سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ صدها حمله انجام دادند و با ایجاد یک بحران امنیتی در بخش غربی اقیانوس هند، میلیاردها دلار به اقتصاد جهانی خسارت وارد کردند. صدها میلیون دلار نیز در قالب باج برای آزادی گروگان‌ها پرداخت شد.

یک واکنش امنیتی هماهنگ بین‌المللی تا حد زیادی به این حملات پایان داد. موجی از کشتی‌ربایی‌ها در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ نیز پس از واکنش گسترده نیروهای دریایی فروکش کرد.

با این حال، کارشناسان می‌گویند تا زمانی که ریشه‌های دزدی دریایی، از جمله شرایط نامناسب اقتصادی و امنیتی در سومالی، برطرف نشود، این پدیده می‌تواند دوباره ظهور کند.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، روز جمعه در یک سخنرانی بار دیگر از قیمت پایین بنزین در ایران و یارانه‌ای که دولت به آن اختصاص می‌دهد، انتقاد کرد.

این اظهارات در پی انتشار گزارش‌هایی درباره کمبود بنزین در برخی نقاط کشور در پی تداوم محاصره دریایی ایران توسط ایالات متحده است.

پزشکیان به تأثیر این محاصره و «محدودیت‌های مالی» بر صادرات و واردت اشاره کرد و افزود: «چه کسی گفته دولت باید بنزین ۱۳۰ هزار تومانی بخرد و بعد آن را ۱۵۰۰ تومان بفروشد و در ادامه برای افزایش اعتبار کالابرگ، رفع تعهدات مالی گندم‌کاران، بیمه‌ها، معیشت کارگران، بازنشستگان و کارمندان با محدودیت مواجه شویم؟»

دورخیز دولت برای تعیین «سهمیه چهارم» بنزین با قیمت آزاد با انتقاد سیاستمداران و مقام‌های جناح اصولگرا مواجه شده و رئیس مجلس شورای اسلامی نیز با آن مخالفت کرده است.

محمدباقر قالیباف روز ۲۶ مرداد گفت افزایش قیمت بنزین توسط دولت پزشکیان «تدبیری حساب‌شده نیست»، چرا که به ادعای او، «دشمن» برای این مسئله «برنامه‌ریزی کرده است».

این در حالی است که دو روز بعد معاون سازمان بهینه‌سازی انرژی اعلام کرد کشور با محدودیت در واردات بنزین روبه‌رو شده و در سال جاری نیز «برداشت قابل‌توجهی» از ذخایر بنزین صورت گرفته است. یاسر میرزایی هشدار داد که تبدیل برداشت از ذخایر به یک رویهٔ بلندمدت مشکل‌ساز خواهد شد.

خبرگزاری رویترز روز جمعه ۳۰ مرداد گزارش داد که عرضهٔ نفت خام ایران به خریداران چینی در هفته گذشته کاهش یافت، زیرا محاصره دریایی آمریکا محموله‌های صادراتی تهران را قطع کرده و هم‌زمان سایهٔ تهدید تحریم‌های بیشتر از سوی واشینگتن نیز سنگینی می‌کند.

ایالات متحده ۲۲ تیر امسال، هم‌زمان با فروپاشی توافق بر سر توقف جنگ میان دو کشور، محاصرهٔ کشتیرانی و بنادر ایران را با هدف قطع فروش نفت که منبع اصلی درآمد ارزی تهران است، دوباره برقرار کرد و بر خسارات پیشین ناشی از حملات زمان جنگ به زیرساخت‌های انرژی کشور افزود.

به گفتهٔ چهار منبع تجاری آگاه از این موضوع، تعداد پیشنهادهای فروش محموله‌های نفت ایران به چین برای تحویل در ماه‌های سپتامبر و اکتبر نسبت به محموله‌های ژوئیه و اوت کاهش یافته است. این منابع گفتند که دلیل کاهش این پیشنهادها، فروخته شدن بشکه‌هایی است که از قبل در نفتکش‌های روی آب بارگیری شده بودند.

بر اساس داده‌های شرکت ردیابی کشتیرانی «کپلر»، صادرات نفت ایران از اواسط ماه ژوئیه کاهش یافته و از آن زمان تاکنون هیچ عبور قابل مشاهده‌ای از تنگهٔ هرمز توسط ابرنفتکش‌های حامل نفت خام ایران ثبت نشده است، هرچند بسیاری از شناورها فرستنده‌های موقعیت‌یاب خود را خاموش می‌کنند که ردیابی آن‌ها را دشوار می‌سازد.

به نوشته رویترز، این کمبود عرضه، خوراک کلیدی پالایشگاه‌های مستقل چین را که عموماً با عنوان «قوری‌ها» شناخته می‌شوند، تهدید می‌کند. این پالایشگاه‌ها که در استان شاندونگ در شرق چین مستقر هستند، حدود یک‌پنجم از ظرفیت پالایشی این کشور را تشکیل می‌دهند و خریداران اصلی نفت تحریمی به شمار می‌روند.

سه تن از این منابع تجاری گفتند که برخی از محموله‌های نفت‌ خام ایران که معمولاً با تخفیف به فروش می‌رسند، اکنون با قیمتی بالاتر از شاخص معاملات آتی نفت برنت عرضه می‌شوند.

داده‌های کپلر نشان می‌دهد که ذخایر نفت خام ایران در مخازن شناور واقع در خارج از منطقهٔ تحت محاصرهٔ آمریکا، از حدود ۱۰۵ میلیون بشکه قبل از برقراری مجدد محاصره، به حدود ۸۰ میلیون بشکه کاهش یافته است.

دو تن از منابع تخمین زدند که تنها حدود ۳۰ میلیون بشکه نفت خام ایران در آب‌های آسیا باقی مانده باشد که نصف میزان معمول است.

مویو ژو، تحلیلگر ارشد نفت خام در کپلر، در پستی که روز جمعه در لینکدین منتشر کرد، نوشت: «این نشان می‌دهد که خریداران ممکن است عملاً شاهد عرضه جدیدی از سوی ایران برای تحویل از اواخر سپتامبر به بعد نباشند، زیرا تاکنون هیچ نفتکش حامل نفت ایران موفق به شکستن محاصره آمریکا نشده است».

رئیس مجلس شورای اسلامی با هشدار تلویحی نسبت به شرایط اقتصادی جامعه ایران گفت: «ما هر چقدر قدرت نظامی داشته باشیم ولی اگر مردم گرسنه باشند و گردش مالی، رشد اقتصادی و تولید ملی نداشته باشیم، دوام نمی‌آوریم».

محمدباقر قالیباف روز جمعه ۳۰ مرداد در اظهاراتی در عراق برای افرادی که «فعالان اقتصادی ایران و عراق» معرفی شده‌اند، با «ظالمانه» خواندن تصمیمات جدید دولت آمریکا برای اعمال تحریم‌های اقتصادی شدید علیه ایران گفت: «باید برای غلبه بر آن‌ها برنامه‌ریزی کنیم تا بتوانیم بر آن‌ها فائق آییم».

قالیباف که رئیس گروه مذاکره‌کننده ایران با آمریکا پس از جنگ اخیر بود، در اظهارات خود خواستار استفاده از پول ملی ایران وعراق در مبادلات تجاری بین دو کشور شد و گفت: «می‌شود به دهان ارز آمریکایی زد».

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز ۲۹ مرداد گفت طرح واشینگتن برای تشدید تحریم‌های اقتصادی ایران با هدف «سرنگونی» حکومت جمهوری اسلامی دنبال می‌شود.

به گفته او، «این بزرگ‌ترین انزوای اقتصادی هماهنگ‌شده در تاریخ جهان خواهد بود». جزئیات این تحریم‌ها قرار است دوشنبه هفته آینده اعلام شود.

اداره مهاجرت دانمارک نام یک روحانی ایرانی را در فهرستی از مبلغان مذهبی قرار داده است که از ورود به این کشور منع شده‌اند.

نام این فرد «منصور لقایی» اعلام و گفته شده که او از ۲۹ خرداد اجازه ورود به دانمارک و دیگر کشورهای عضو پیمان شنگن را ندارد.

مقام‌های دانمارکی افرادی را در این فهرست قرار می‌دهند که حضورشان می‌تواند بر «نظم عمومی» این کشور تاثیر بگذارد.

رسانه‌های دانمارکی پیشتر از حضور و فعالیت منصور لقایی در مسجد «امام علی» کپنهاگ خبر داده بودند. گزارش‌هایی از ارتباط مالی و سازمانی این مسجد با حکومت ایران در این رسانه‌ها منتشر شده بود.

منصور لقایی پیشتر نیز از استرالیا اخراج شده بود. او در سال ۱۳۸۴ از نظر دستگاه‌های اطلاعاتی استرالیا خطری برای امنیت این کشور تشخیص داده شده بود و دادگاه رای به اخراج او داد.

سازمان اطلاعاتی استرالیا او را به انجام اعمالی در ارتباط با مداخله خارجی و جاسوسی برای ایران متهم کرده بود.

یک مقام وزارت راه و شهرسازی ایران هزینه بازسازی پل معروف به «بی‌۱» در شمال کرج را که در جریان جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل بمباران شد، دو هزار و ۵۰۰ میلیارد تا سه هزار میلیارد تومان اعلام کرد.

هوشنگ بازوند، معاون وزیر و مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل، به خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا، گفت گروهی از حدود ۱۵ نفر از مشاوران و متخصصان سازه و پل‌سازی کشور، مسئولیت بررسی و ارزیابی ابعاد خسارت و نحوه بازسازی این پروژه را بر عهده دارند.

به گفته این مقام، «با توجه به حجم عملیات، برآوردهای اولیه نشان می‌دهد که عملیات تخریب بخشی از پل و بازسازی، نیازمند تخصیص بودجه‌ای بین ۲۵۰۰ تا سه هزار میلیارد تومان است».

پل «بی۱» در شمال کرج ۱۳ فروردین ۱۴۰۵ در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران دو بار هدف حمله قرار گرفت. این پل مراحل پایانی ساخت را می‌گذراند.

به نوشته ایرنا، در جریان این حملات ۱۳ نفر کشته و ۹۵ نفر مجروح شدند. حمله به این پل با واکنش‌های گسترده‌ای مواجه شد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، همان زمان با انتشار ویدئویی از حمله به این پل، با نام بردن از آن به عنوان «بزرگ‌ترین پل ایران»، از احتمال حملاتی مشابه به پل‌های بیشتر و دیگر زیرساخت‌های ایران خبر داده بود.

بر اساس داده‌های ردیابی کشتی‌ها، کپلر، روز پنج‌شنبه ۲۹ مرداد تنها هفت فروند کشتی تجاری از تنگهٔ هرمز عبور کردند که نسبت به روز قبل از آن به نصف رسیده است.

به گزارش خبرگزاری رویترز، از این تعداد، چهار کشتی با عبور از تنگه وارد خلیج فارس شدند و سه کشتی از آن خارج شدند.

پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ۹ اسفند پارسال، نزدیک به یک‌پنجم محموله‌های جهانی نفت خام و گاز طبیعی مایع از این تنگه عبور می‌کرد و بیش از ۱۰۰ کشتی وارد و خارج می‌شدند.

این گزارش می افزاید که هیچ ابرنفتکش یا کشتی حامل گاز طبیعی مایع جزو این هفت کشتی نبود.

با این حال، داده‌ها نشان می‌دهد که یک کشتی بسیار بزرگ حامل گاز، پروپان و بوتان، از مسیر ایران از تنگهٔ هرمز خارج شده است.

در حالی که تهران می‌گوید تنگهٔ هرمز بسته است و تا شرایط مورد نظر آن از جمله لغو محاصره دریایی ایران لغو نشود، بازگشایی نخواهد شد، ایالات متحده بر باز بودن این تنگه و تردد کشتی‌ها از آن تأکید دارد.

در حالی که نگرانی‌ها درباره خطرات متوجه کشتیرانی در خاورمیانه ادامه دارد، مذاکرات صلح میان آمریکا و ایران همچنان در بلاتکلیفی به سر می‌برد.

کاهش تردد کشتی‌ها در باب‌المندب

در تنگهٔ باب‌المندب نیز تردد کشتی‌ها در روز پنج‌شنبه نسبت به دو روز قبل اندکی کاهش یافت.

داده‌های کپلر نشان می‌دهد که شمار کشتی‌های تجاری عبوری از باب‌المندب در مجموع ۲۳ فروند بود، در حالی که در روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه، هر بار ۳۴ فروند عبور کرده بودند.

هیچ ابرنفتکش یا کشتی حامل گاز طبیعی مایع در روز پنج‌شنبه از تنگهٔ باب‌المندب عبور نکرد.

کشتی‌هایی که با فرستنده‌های خاموش از این آبراه‌ها عبور می‌کنند، در این داده‌ها لحاظ نمی‌شوند.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، روز پنجشنبه اعلام کرد که ایالات متحده در قبال ایران وارد یک «مرحله جدید» شده است و فشار اقتصادی مستمر مهم‌ترین ابزار واشینگتن برای جلوگیری از بازسازی توانمندی‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی خواهد بود.

او در گفت‌وگو با پادکست «برنامه کلی و باک» گفت: «فکر می‌کنم ما وارد مرحله جدیدی شده‌ایم. آنچه رئیس‌جمهور (ترامپ) چند روز پیش اعلام کرد این بود که ما نیروهای نظامی متعارف آنها (ایران) را نابود کرده‌ایم. همچنین فشار بسیار زیادی بر زیرساخت صنعتی مورد استفاده آنها برای تولید سلاح وارد کرده‌ایم.»

او افزود: «اکنون به نوعی وارد مرحله جدیدی شده‌ایم که مؤثرترین ابزاری که در اختیار داریم، فشار اقتصادی است که می‌توانیم بر آنها اعمال کنیم.»

معاون دونالد ترامپ اعلام کرد آمریکا قصد دارد این روند را ادامه دهد، چون به اعتقاد واشینگتن، فشار اقتصادی بهترین راه برای دستیابی به «هدف نهایی» است.

ونس با اشاره به موضع دولت ترامپ دربارهٔ برنامه هسته‌ای ایران گفت: «باید به همان ابتدای ماجرا برگردیم. رئیس‌جمهور گفت ایران نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد. خب، تأسیسات هسته‌ای آنها نابود شده‌اند.»

او ادامه داد: «اما پرسش این است که آیا آنها تلاش خواهند کرد این تأسیسات را دوباره بسازند؟ کاری که ما در حال انجام آن هستیم این است که واقعیت جدیدی را در میدان ایجاد کنیم؛ به‌گونه‌ای که نه‌تنها بتوانیم با اطمینان بگوییم تأسیسات آنها نابود شده است، بلکه بتوانیم با اطمینان بگوییم که آنها دیگر هرگز تلاش نخواهند کرد این تأسیسات را بازسازی کنند.»

معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده همچنین با اشاره به اظهارات چند ساعت قبل وزیر خزانه‌داری آمریکا گفت که اسکات بسنت نیز امروز این موضوع را به‌روشنی بیان کرده و تأکید داشته است که «مرحله جدیدی آغاز شده است.»

ونس در پایان گفت: «جمهوری اسلامی به ضعیف‌ترین وضعیت خود در تاریخ خواهد رسید.»

این در حالی است که وزیر خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد طرح واشینگتن برای افزایش شدید تحریم‌های اقتصادی علیه ایران با هدف «سرنگونی» جمهوری اسلامی دنبال می‌شود.