زنده حمله به یک نفتکش در تنگه هرمز؛ ترامپ می‌گوید شبی ۳۰ کشتی از تنگه هرمز عبور می‌کنند

محمد بن سلمان، ولیعهد و حاکم بالفعل عربستان سعودی، روز یکشنبه اول شهریور سفر دو روزه‌ای به فرانسه را آغاز می‌کند که تحولات ایران پس از جنگ آمریکا و اسرائیل و وضعیت خاورمیانه از محورهای گفت‌وگوهای او با امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، خواهد بود.

کاخ ریاست‌جمهوری فرانسه اعلام کرده است که آقای مکرون و ولیعهد عربستان درباره «مسائل کلیدی منطقه‌ای» گفت‌وگو خواهند کرد؛ مذاکراتی که به گفته پاریس در شرایط کنونی نیازمند هماهنگی نزدیک فرانسه با شرکای خود در کشورهای حاشیه خلیج فارس برای تقویت ثبات و صلح در خاورمیانه است.

عربستان سعودی، متحد نزدیک ایالات متحده که سابقه‌ای طولانی از تنش با جمهوری اسلامی دارد، تحولات ایران در پی جنگ آمریکا و اسرائیل را از نزدیک دنبال می‌کند.

محمد بن سلمان و امانوئل مکرون همچنین روز دوشنبه ریاست نخستین نشست شورای مشارکت راهبردی عربستان و فرانسه را بر عهده خواهند داشت. قرار است در جریان این سفر چند توافق در زمینه‌های بهداشت، حمل‌ونقل و انرژی نیز امضا شود.

برنامه سفر ولیعهد عربستان از شامگاه یکشنبه و با حضور او در کنار رئیس‌جمهور فرانسه در مراسم پایانی جام جهانی ورزش‌های الکترونیکی در پاریس آغاز می‌شود. این رقابت‌ها که از بازی‌های رایانه‌ای تا شطرنج را در بر می‌گیرد، برای نخستین بار خارج از عربستان برگزار شده است.

هنوز مشخص نیست مسئله حقوق بشر تا چه اندازه در گفت‌وگوهای دو طرف مطرح خواهد شد. سفر محمد بن سلمان نزدیک به هشت سال پس از قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد سعودی، در کنسولگری عربستان در استانبول انجام می‌شود؛ قتلی که همچنان از مهم‌ترین موارد مورد انتقاد در روابط ریاض با کشورهای غربی است.

قوه قضائیه جمهوری اسلامی روز یکشنبه یکم شهریور اعلام کرد مجید آدینه، از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه گذشته در کرج، اعدام شده است.

بر اساس گزارش ایسنا به نقل از قوه قضائیه، آقای آدینه ۱۹ دی‌ماه در محدوده محمدشهر کرج بازداشت شده بود.

مقام‌های قضایی مدعی‌اند که او هنگام بازداشت «یک قبضه کلت کمری، سه خشاب، ۳۰ فشنگ، دو شوکر برقی، دو افشانه گاز اشک‌آور، یک اره برقی شارژی و یک بطری بنزین» همراه داشته است.

قوه قضائیه به تأسی از علی خامنه‌ای، رهبر سابق جمهوری اسلامی، اعتراضات دی‌ماه را «کودتا» خوانده و آقای آدینه را به همکاری با «گروه‌های متخاصم»، آمریکا و اسرائیل و «محاربه از طریق تحریق عمدی» متهم کرده است. این ادعاها به‌طور مستقل قابل تأیید نیست.

دادگاه انقلاب کرج او را بر اساس قانون «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم» به اعدام و مصادره اموال محکوم کرده بود. قوه قضائیه می‌گوید این حکم پس از فرجام‌خواهی در دیوان عالی کشور تأیید و صبح یکشنبه اجرا شد.

در گزارش قوه قضائیه همچنین آمده است که آقای آدینه اتهامات اولیه را رد کرده بود، اما مقام‌های قضایی می‌گویند بررسی‌های آزمایشگاهی نشان داده بود از سلاح کشف‌شده در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی تیراندازی شده است.

بر اساس گزارش عفو بین‌الملل، ایران در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۲۱۵۹ نفر را اعدام کرده است.

این در حالی است که بیش از ۳۰ کشور جهان روز ۲۱ مرداد ادامهٔ صدور و اجرای احکام اعدام معترضان در ایران، به‌عنوان ابزاری برای «ساکت‌کردن صدای مخالفان» را محکوم کردند.

۲۶ کشور عضو اتحادیهٔ اروپا، بریتانیا، استرالیا، نیوزیلند و کانادا به همراه کایا کالاس مسئول سیاست خارجی این بلوک سیاسی، با صدور بیانیه‌ای، «به شدیدترین وجه ممکن، ادامهٔ اعدام معترضان ایرانی» را محکوم کردند.

وزارت خارجه شیلی اعلام کرد فعالیت سفارت این کشور در تهران از ۳۱ اوت، ۹ شهریور، متوقف می‌شود و خدمات کنسولی مربوط به ایران به کنسولگری شیلی در آنکارا، ترکیه، منتقل خواهد شد.

سانتیاگو در عین حال تأکید کرده است که تعطیلی سفارت به معنای قطع روابط دیپلماتیک با جمهوری اسلامی ایران نیست و روابط دو کشور همچنان برقرار خواهد ماند.

به نوشته رسانه‌های شیلی، این وزارتخانه روز شنبه ۳۱ مرداد گفت تصمیم به تعطیلی سفارت در چارچوب «تجدید سازمان عملیاتی» و با هدف استفاده بهینه از منابع دیپلماتیک اتخاذ شده و همزمان ملاحظات پیشگیرانه ناشی از وضعیت امنیتی خاورمیانه نیز در آن نقش داشته است.

بر اساس بیانیه وزارت خارجه شیلی، این اقدام همچنین با هدف «حفاظت و تأمین امنیت کارکنان» نمایندگی این کشور در تهران صورت می‌گیرد.

در پی جنگ و افزایش خطرات امنیتی در ایران، پیش از شیلی نیز کشورهایی از جمله ایتالیا و سوئیس سفارت‌های خود در تهران را به‌طور موقت تعطیل و کارکنان دیپلماتیک خود را از ایران خارج کرده بودند.

خوزه آنتونیو کاست، رئیس‌جمهوری راست‌گرای شیلی که از ماه مارس زمام امور این کشور را در دست دارد، در سیاست خارجی مواضعی نزدیک به دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، اتخاذ کرده است.

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، می‌گوید از نظر حکومت ایران هر کشوری که با آمریکا در ایجاد محدودیت اقتصادی بیشتر علیه ایران مشارکت کند، «دشمن» تلقی می‌شود و تهدید کرد در چنین صورتی این کشورها هدف حمله قرار خواهند گرفت.

محسن رضایی در یک گفت‌وگو تلویزیونی که شامگاه شنبه ۳۱ مرداد از صداوسیما پخش شد، همچنین تهدید کرد اگر طرح جدید آمریکا علیه ایران برای ایجاد محدودیت اقتصادی بیشتر اعمال شود، جمهوری اسلامی اجازه نخواهد داد «یک قطره نفت نه تنها از تنگه هرمز که از کل خلیج فارس» خارج شود.

این اظهارات تازه‌ترین واکنش مقامات تهران به تحریم‌هایی است که دولت آمریکا قرار است روز دوشنبه آتی جزئیات آن را اعلام کند و اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، پیشاپیش آن را «سخت‌ترین تحریم‌های تاریخ» علیه ایران خوانده است.

محسن رضایی گفت: «به تمام کشورهای اطراف می‌گوییم که وارد جنگ اقتصادی علیه ایران نشوند و هرکسی که وارد شود، ما آن کشور را دشمن می‌دانیم. اول مذاکره می‌کنیم که این کار را نکنند و اگر ادامه دهند، آن کشور را هدف قرار می‌دهیم.»

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، هم روز شنبه تحریم‌های در راه آمریکا را «تلاش برای اعمال حاکمیت فراسرزمینی آمریکا بر کلیه دولت‌های مستقل عضو سازمان ملل متحد» خواند و گفت تحریم‌های ثانویه واشینگتن «هیچ مبنایی در حقوق بین‌الملل ندارند».

محسن رضایی در بخش دیگری از اظهارات خود تصمیم دونالد ترامپ برای فشار بیشتر اقتصادی علیه ایران را اقدامی «تبلیغاتی» خواند و با بیان این‌که «بحث محاصره دریایی مربوط به امروز نیست»، مدعی شد حکومت ایران «در یکی دو ماه گذشته ۷۰ میلیون بشکه نفت» صادر کرده است.

دبیر جدید شورای عالی امنیت کشور در بخش دیگری از اظهارات خود نیز تأکید کرد بعد از چندین بار مذاکره که به‌گفتهٔ او با «بدعهدی» آمریکایی‌ها همراه بوده است، «باید در رفتار دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران با دنیا اصلاحاتی انجام شود».

او توضیح بیشتری دربارهٔ این «اصلاحات» نداد.

پس از آن‌که وزیر خزانه‌داری آمریکا روز ۲۹ مرداد اعلام کرد طرح واشینگتن برای افزایش شدید تحریم‌های اقتصادی «بزرگ‌ترین انزوای اقتصادی هماهنگ‌شده در تاریخ جهان خواهد بود»، جنگ لفظی دو طرف تشدید شده است.

مقامات جمهوری اسلامی می‌گویند تشدید تحریم‌ها توسط ایالات متحده اقدامی «پیشاپیش شکست‌خورده» است و در عین حال بر شدت هشدارها و تهدیدهای خود نیز افزوده‌اند.

دو هواپیمای سوخت‌رسان نیروی هوایی آمریکا، حدود یک ماه پس از استقرار موقت در پایگاه بزمِر در بلغارستان، این کشور را ترک کردند.

وزیر دفاع بلغارستان روز شنبه ۳۱ مرداد گفت دو هواپیمای KC-135 روز جمعه این کشور را ترک کردند.

پارلمان بلغارستان یک ماه پیش استقرار موقت این هواپیماها را در چارچوب توافق استفادهٔ مشترک از تأسیسات نظامی با آمریکا تصویب کرده بود.

حکومت ایران همان زمان هشدار داده بود استفادهٔ آمریکا از خاک بلغارستان برای عملیات علیه ایران، این کشور را در آن‌چه تهران «تجاوز و جنایات جنگی» می‌خواند، شریک می‌کند. بلغارستان این اتهام را رد کرد و گفت استقرار هواپیماهای سوخت‌رسان، این کشور را به طرف جنگ تبدیل نمی‌کند.

وزیر دفاع بلغارستان گفت پروازهای این دو هواپیما در دورهٔ استقرارشان صرفاً مأموریت‌های آموزشی بر فراز کشورهای متحد بوده و دولت این کشور «هیچ اطلاعی از تهدید مستقیم علیه امنیت ملی» نداشته است.

او افزود: «ما در هماهنگی کامل با دولت آمریکا کار می‌کنیم و از پیش اطلاعات لازم را در اختیار داشتیم، به همین دلیل همهٔ تصمیم‌های ما بر پایه دلایل کافی گرفته شده بود.»

خروج این هواپیماها چند روز پس از آن صورت می‌گیرد که فایننشال‌تایمز به نقل از منابعی در ایران گزارش داد جمهوری اسلامی در صورت تشدید جنگ با آمریکا، احتمال هدف قرار دادن اهدافی در بلغارستان و قبرس را بررسی کرده است.

در واکنش به آن گزارش، یک مقام ناتو به رویترز گفت این سازمان آمادهٔ مقابله با هر تهدیدی است و برای دفاع از همهٔ متحدان خود هر اقدام لازم را انجام خواهد داد.

فرزندان میرحسین موسوی و زهرا رهنورد می‌گویند این دو رهبر جنبش سبز پس از آغاز جنگ ۴۰ روزه و بمباران محدوده پاستور، بدون اطلاع خانواده از خانهٔ خود در بن‌بست اختر که در آن زندانی بودند، به مکانی نامعلوم منتقل شدند و میرحسین موسوی پس از چند جابه‌جایی به‌شدت بیمار و در بیمارستان بستری شد.

کوکب، زهرا و نرگس موسوی خامنه روز شنبه ۳۱ مرداد در گزارشی درباره وضعیت والدین خود از آغاز جنگ تاکنون نوشتند موسوی و رهنورد در آن دوره چند بار دیگر نیز جابه‌جا شدند و این وضعیت سرانجام به «بیماری همه‌جانبه، سخت و با عوارض طولانی‌مدت» برای میرحسین موسوی و بستری شدن او در بیمارستان انجامید.

پیشتر در ۱۱ خرداد نیز گزارش شده بود که میرحسین موسوی ۸۴ ساله در بیمارستان بستری است. اردشیر امیرارجمند، مشاور ارشد او در فرانسه، همان زمان به رادیوفردا گفته بود خانه موسوی و رهنورد دیگر «قابل سکونت نیست».

بر اساس گزارش فرزندان رهنورد و موسوی، خانهٔ شخصی آن‌ها در بن‌بست اختر در جریان بمباران آسیب دیده، اما ساختمان به‌طور کامل تخریب نشده است. پس از ترخیص موسوی از بیمارستان نیز این دو به خانه موقت دیگری منتقل شده‌اند و حصر آن‌ها در آن محل ادامه یافته است.

فرزندان موسوی می‌گویند پس از جنگ بارها خواستار آن شدند که مانند دیگر جنگ‌زدگان اجازه یابند از خانه آسیب‌دیده بازدید کنند، اما نخستین مجوز برای ورود به خانه بیش از ۷۰ روز پس از آغاز جنگ و تنها برای فرزندان صادر شد و خود موسوی و رهنورد اجازهٔ حضور در خانه را نیافتند.

آنها نوشته‌اند در نخستین بازدید مشاهده کردند که خانه به دلیل تخریب و باقی ماندن بدون در و پنجره، به گفته آنها «تبدیل به مکان حیات وحش» شده است. در بازدید دوم نیز، به گفته خانواده، مجوزی برای حضور صاحبان خانه صادر نشد.

آن‌ها در گزارش خود تأکید کرده‌اند که مسئله خانه را از منظر حق مالکیت پیگیری می‌کنند و نوشته‌اند در تمام ۱۵ سال گذشته، هم‌زمان با «ایزوله کردن آنها از جامعه و سلب حقوق شهروندی»، کلیدها، درها و بخشی از خانه در اختیار مأموران بوده و هرگونه تعمیر یا بررسی وضعیت ساختمان به اجازه و تشخیص آن‌ها وابسته بوده است.

میرحسین موسوی و زهرا رهنورد از بهمن ۱۳۸۹ و در پی اعتراض‌های انتخاباتی سال ۸۸ و فراخوان راهپیمایی ۲۵ بهمن، بدون برگزاری دادگاه در زندان خانگی به سر می‌برند.

شاهزاده رضا پهلوی با انتقاد از تلاش جمهوری اسلامی برای افزایش قیمت بنزین، آن را نشانهٔ «بی‌کفایتی و نابسامانی ساختاری بازار انرژی ایران تخت سلطه رژیم»» دانست و گفت تحمیل افزایش قیمت سوخت به مردم «اشتباهی نابخشودنی و خیانتی بزرگ» است.

او در بیانیه‌ای که روز شنبه ۳۱ مرداد منتشر کرد، گفت نمی‌توان قیمت سوخت در ایران را با کشورهای دیگر مقایسه کرد، زیرا به‌گفتهٔ او درآمد ایرانیان به ریال است و بخش بزرگی از جامعه زیر فشار فقر قرار دارد.

رضا پهلوی همچنین سپاه پاسداران را به دست داشتن در قاچاق روزانه «ده‌ها میلیون لیتر» سوخت متهم کرد و صنعت خودروسازی ایران را نیز عامل تحمیل خودروهای «بی‌کیفیت و پرمصرف» به مردم دانست.

آقای پهلوی حکومت ایران را مسئول مشکلات کنونی در حوزهٔ انرژی خواند و بار دیگر خواستار سرنگونی این حکومت و استقرار یک دولت «ملی و کارآمد» شد.

رضا پهلوی در ادامه گفت «پروژه شکوفایی ایران» که از سوی او و همکارانش ارائه شده، برنامه‌هایی برای ایجاد توازن میان تولید و مصرف سوخت در دوره گذار پس از جمهوری اسلامی تدوین کرده است که «پس از سقوط این رژیم، در دوران گذار، اجرایی خواهند شد».

فرزانه فصیحی، دونده المپیکی ایران، می‌گوید مسئولان از ثبت‌نام او برای حضور در مسابقات قهرمانی جهان جلوگیری کرده‌اند و او نیز از حضور در بازی‌های آسیایی انصراف می‌دهد.

خانم فصیحی روز شنبه با انتشار متنی در صفحه اینستاگرام خود نوشت که در ماه‌های گذشته بارها به او هشدار داده شده بود: «مراقب رفتارت باش! می‌دانی که قهرمانی جهان و بازی‌های آسیایی در پیش است.»

او افزود: «همان شد. قهرمانی جهان را که بزرگ‌ترین رویا و آرزوی هر ورزشکاری است ازم گرفتند؛ بازی‌های آسیایی را هم خودم تقدیم‌تان می‌کنم.»

این دونده ایرانی می‌گوید در حالی از ثبت‌نامش جلوگیری شده که تنها ورزشکار ایران بوده که سهمیه مسابقات جهانی را کسب کرده و فصل را به‌عنوان نفر اول رده‌بندی آسیا به پایان رسانده است.

فرزانه فصیحی پیش‌تر در بهمن‌ماه ۱۴۰۴، پس از سرکوب اعتراضات سراسری دی‌ماه، با انتشار متنی در اینستاگرام از خشم و اندوه خود نسبت به کشته‌شدن معترضان نوشته بود.

او در نوشتهٔ تازهٔ خود صرحتاً به این موضوع اشاره نکرده، اما نوشته است که ماه‌ها است برای پیگیری حقوق خود از راه‌های قانونی اقدام کرده و «هرگز اجازه نخواهد داد» حقش به‌عنوان یک ورزشکار زن ایرانی پایمال شود.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، می‌گوید تهران «پیام‌های متعددی» از کشورهای همسایه درباره شکل‌دهی به ترتیبات امنیتی و همکاری‌های اقتصادی تازه در منطقه دریافت کرده است.

او در پیام خود در شبکه ایکس، بدون نام بردن از این کشورها گفت سیاست‌های آمریکا امنیت متحدان واشینگتن در منطقه را به خطر انداخته و افزود به باور او زمینه برای شکل‌گیری یک «نظم بومی و مستقل» در منطقه فراهم شده است.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که روابط تهران با برخی کشورهای عربی خلیج فارس در روزهای اخیر پرتنش‌تر هم شده است. علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، روز چهارشنبه به کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس درباره «هرگونه کمک» به ارتش آمریکا هشدار داد و گفت فعالیت هواپیماهای نظامی آمریکا در پایگاه‌های منطقه‌ای از دید ایران پنهان نمی‌ماند.

کشورهای عربی منطقه هرگونه مشارکت در حملات آمریکا به ایران را رد کرده‌اند.

همزمان، امارات متحده عربی شامگاه سه‌شنبه اعلام کرد تمام مبادلات تجاری و تراکنش‌های مالی با ایران را تا اطلاع ثانوی متوقف می‌کند. این تصمیم ساعاتی پس از آن اعلام شد که وزارت دفاع امارات گفت دو موشک بالستیک شلیک‌شده از ایران را شناسایی کرده است؛ ادعایی که سخنگوی وزارت خارجه ایران آن را «بی‌اساس» خواند.

دو مقام ارشد نظامی جمهوری اسلامی بار دیگر بر تغییر دکترین نظامی ایران از حالت «تدافعی» به «تهاجمی» تأکید کرده و گفته‌اند تهران در برابر تهدیدهای احتمالی می‌تواند دست به حملات پیش‌دستانه بزند.

محمد اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش ایران، در گفت‌وگو با ایرنا حمله ایران به پایگاه آمریکا در اردن را نمونه‌ای از این رویکرد خواند و گفت نیروهای ایرانی پیش از آن‌که آمریکا وارد مرحله دیگری از جنگ شود، این پایگاه را هدف قرار دادند.

در حملات موشکی و پهپادی ایران به یک پایگاه آمریکا در اردن در ۱۷ ژوئیه، سه نظامی آمریکایی کشته شدند.

همزمان، یحیی رحیم‌صفوی، دستیار و مشاور عالی رهبر جمهوری اسلامی، نیز در بیانیه‌ای به مناسبت «روز صنعت دفاعی» گفت واکنش ایران به هرگونه تهدید «انفعالی» نخواهد بود و می‌تواند به صورت «پیش‌دستانه» انجام شود.

به گفته سخنگوی ارتش، دکترین تهاجمی همچنین به این معناست که هر اقدام نظامی علیه ایران «بلافاصله» پاسخ داده خواهد شد و این پاسخ می‌تواند گسترده‌تر از حمله اولیه باشد.

مقام‌های نظامی جمهوری اسلامی از بهار امسال و در بحبوحه جنگ، از تغییر دکترین نیروهای مسلح از حالت دفاعی به تهاجمی سخن گفته‌اند و طی روزهای اخیر بار دیگر بر این رویکرد تأکید کرده‌اند.