حمله به یک نفتکش در تنگه هرمز؛ ترامپ می‌گوید شبی ۳۰ کشتی از تنگه هرمز عبور می‌کنند

قیمت نفت روز پنج‌شنبه ۱۵ مرداد بار دیگر جهش کرد و به روند پرنوسان خود ادامه داد، در حالی که بازارهای جهانی سهام درجا زدند و سرمایه‌گذاران در حال ارزیابی گزارش‌های سود شرکت‌ها بودند.

در حالی که معامله‌گران در انتظار تحولات مربوط به تنگهٔ هرمز بودند، قیمت هر بشکه نفت برنت با سه‌ درصد رشد به حدود ۸۲ دلار رسید و نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز با ۲.۳ درصد افزایش به نزدیک ۷۷ دلار رسید.

کریس بوشامپ، تحلیل‌گر ارشد بازار در پلتفرم معاملاتی آی‌جی، گفت: «افزایش قیمت نفت بخشی از خوش‌بینی ابتدای هفته را محدود کرده است. اما قیمت‌ها همچنان نسبت به یک هفته پیش بسیار پایین‌تر است و این موضوع با ورود به هفته دوم اوت، نوعی نیروی محرک مثبت ایجاد می‌کند».

کاتلین بروکس، مدیر تحقیقات در شرکت معاملاتی ایکس‌تی‌بی، نیز گفت: «احتیاط امروز بازار نفت نشان می‌دهد که بازار به تأیید کاخ سفید نیاز دارد که همه این‌ها واقعی است و چشم‌انداز دستیابی به توافق برای بازگشایی تنگه هرمز، سرابی زودگذر نیست».

رئیس‌جمهور اسلامی ایران از همکاری کشورهای همسایه با تهران در دوران جنگ ۴۰ روزه ستایش کرد و گفت که آن‌ها اجازه ندادند عناصر به گفتهٔ او «تروریست» وارد کشور شوند.

مسعود پزشکیان در یک مصاحبه تلویزیونی که بخش دوم آن شامگاه پنجشنبه ۱۵ مرداد منتشر شد، اظهار داشت که یکی از اهداف به گفته او «دشمن»، «ایجاد اغتشاش و تنش از مرزهای شمال‌غرب و جنوب‌شرق و نفوذ عناصر تروریستی به داخل ایران بود، اما کشورهای همسایه اجازه ندادند کسی وارد خاک کشور شود و حتی در حفظ امنیت با ایران همکاری کردند».

او به نام کشور خاصی اشاره نکرد ولی به نظر می‌رسد منظورش کشورهای عراق و پاکستان است که تهران می‌گوید پایگاه گروه‌های مسلح ضد جمهوری اسلامی است.

به گفته پزشکیان، «شکل‌گیری وفاق و همدلی در داخل کشور و تقویت همکاری با همسایگان، همه برنامه‌های دشمن را نقش بر آب کرد؛ اقدامی که به ‌سادگی به دست نیامد».

آمریکا و اسرائیل ۹ اسفند پارسال حملات شدیدی را علیه ایران آغاز کردند و گزارش‌های رسانه‌ها در پنج ماه گذشته حاکی از برنامه‌ریزی اسرائیل برای پشتیبانی هوایی از گروه‌های مسلح کرد به منظور پیشروی در خاک ایران و تسخیر چند شهر در زمان جنگ بود.

ایران در ماه‌های گذشته بارها مواضع گروه‌های کرد در اقلیم کردستان عراق را گلوله‌باران کرده یا با پهپاد و موشک هدف حمله قرار داده است.

هم‌ز‌‌مان با انتشار گزارش‌هایی در رسانه‌های ایران دربارهٔ شنیده شدن صدای چند انفجار در جزیرهٔ قشم، خبرگزاری «تسنیم» می‌گوید که صداها ناشی از «مقابله با اهداف متخاصم» بوده است.

این خبرگزاری نزدیک به سپاه پاسداران شامگاه پنجشنبه به نقل از «منابع آگاه» گزارش داد که علت شنیده شدن «صدای دو انفجار در قشم مقابله با اهداف دشمن متخاصم در ورودی تنگهٔ هرمز» بود.

به نوشته تسنیم، آنچه که «دستاوردهای این مقابله» خوانده شده، قرار است در ساعات آینده اعلام شود.

رئیس‌جمهور ایالات متحده می‌گوید در مذاکرات با ایران دخیل است، جنگ خیلی زود به پایان می‌رسد و یک توافق بر سر بازگشایی تنگه هرمز ممکن است به زودی حاصل شود.

دونالد ترامپ که روز پنجشنبه ۱۵ مرداد در کاخ سفید با خبرنگاران سخن می‌گفت، در پاسخ به این پرسش که «آیا توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز به دست آمده است؟»، گفت: «نمی‌خواهم بگویم حاصل شده، اما الان تا حدی باز است».

او افزود: «ما تنگه را در کنترل داریم. فکر می‌کنم جنگ خیلی زود به پایان می‌رسد. بعید می‌دانم بتوانند خیلی بیشتر ادامه دهند».

از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ۹ اسفند پارسال، سپاه پاسداران بارها با هدف قرار دادن کشتی‌های تجاری اقدام به مسدود کردن تنگه هرمز کرده است. ایالات متحده اما می‌گوید که مسیر جنوبی تنگه هرمز که از بخش عمانی می‌‌گذرد، باز بوده و کشتی‌ها می‌توانند عبور کنند.

رئیس‌جمهور آمریکا در بخش دیگری از اظهارات خود گفت که نیروهای مسلح این کشور با کمبود برخی تسلیحات مواجه هستند.

خبرگزاری رویترز روز سه‌شنبه گزارش داد که ارتش آمریکا در جریان جنگ پنج‌ماهه با ایران، بخش زیادی از ذخایر جهانی موشک‌های دوربرد و بسیار دقیق خود را مصرف کرده است.

ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت ذخایر مهمات گفت که آمریکا از برخی انواع سلاح‌ها تقریباً به‌طور نامحدود در اختیار دارد، اما اذعان کرد که موجودی برخی دیگر محدود است.

رئیس‌جمهور آمریکا تصریح کرد: «ما مقدار بسیار زیادی مهمات به اوکراین داده‌ایم. دولت بایدن این کار را انجام داد، رایگان و بدون دریافت هزینه. صدها میلیارد دلار. ما واقعاً حجم عظیمی از مهمات داریم. برخی انواع مهمات بسیار قدرتمند هستند که به‌طور نامحدود در اختیار داریم. در مورد برخی دیگر، وضعیت کمی محدودتر است و هر روز در حال تأمین آن‌ها هستیم».

او همچنین افزود که شرکت‌های دفاعی آمریکا در حال ساخت کارخانه‌های تولیدی بیشتری هستند، از جمله تأسیساتی برای تولید موشک‌های پاتریوت و تاماهاوک.

خبرنگاری به رئیس‌جمهور آمریکا گفت ولودیمیر زلنسکی، همتای اوکراینی‌اش، می‌گوید که کشورش به‌شدت به سامانه‌های موشکی پاتریوت نیاز دارد.

آقای ترامپ در پاسخ گفت: ما هم موشک می‌خواهیم. بایدن مقدار زیادی به او داده است.

رسانه‌های اسرائیل گزارش دادند که رئیس موساد دو مقام مسئول در امور ایران در این سازمان جاسوسی را برکنار کرده است.

کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل گزارش داد که رومن گوفمن، رئیس تازه‌منصوب‌شده موساد، دو تن از ارشدترین مقام‌های این سازمان اطلاعاتی را که نقش نزدیکی در تدوین طرحی ناموفق برای سرنگونی حکومت ایران داشتند، برکنار کرده است.

طبق این گزارش، یکی از این مقام‌ها از دسامبر گذشته ریاست اداره اطلاعات موساد را بر عهده داشت و دیگری رئیس بخش ایران در این سازمان بود.

کانال ۱۲ می‌گوید این دو نفر از طراحان اصلی یک طرح عملیاتی مکتوب برای سرنگونی جمهوری اسلامی بودند که بر استفاده از گروه‌های مسلح کرد در ایران و تشویق به احیای اعتراضات گسترده برای براندازی حکومت تهران تکیه داشت.

پیشتر گزارش‌های زیادی منتشر شده بود مبنی بر این‌که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، برای متقاعد کردن دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای ورود به جنگ با ایران در ۹ اسفند پارسال، این طرح را مطرح کرده بود.

کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل با استناد به گفته‌های «منابع امنیتی» نوشته که این دو مقام از ابتدا با گوفمن اختلاف نظر داشتند، اما تأکید می‌کنند که کنار رفتن آن‌ها با توافق طرفین و در چارچوب یک سازمان‌دهی گسترده‌تر در موساد انجام می‌شود و انتظار می‌رود هر دو در سمت‌های دیگری در این سازمان باقی بمانند.

طرح موساد که تاکنون جزئیات زیادی از آن منتشر شده، شامل پوشش هوایی اسرائیل و حملات به مواضع سپاه پاسداران در امتداد مرز ایران و عراق، در منطقه کردستان، بوده است.

گزارش شده که این حملات با هدف فراهم کردن زمینه برای عبور نیروهای کرد به داخل ایران و پیشروی آن‌ها به شهرهای کردنشین در شمال‌غرب کشور طراحی شده بود.

بیشتر در این باره:

جزئیات تازه از طرح تغییر رژیم ایران؛ قرار بود کردها «زیر پرچم شیروخورشید پیشروی کنند»

فدراسیون صنایع آلمان می‌گوید جنگ ایران فشار سنگینی بر رشد اقتصاد جهانی وارد کرده و امیدها برای یک بهبود قوی‌تر در سال جاری را از بین برده است.

این نهاد در تازه‌ترین چشم‌انداز خود پیش‌بینی کرده که رشد اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۶ نزدیک به نیم واحد درصد کاهش یافته و به سه درصد برسد.

به گفته آن، سطح بالای سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی مانع از کاهش شدیدتر رشد شده است.

فدراسیون صنایع آلمان افزود اگر جنگ رخ نداده بود، افزایش تقاضا و رونق هوش مصنوعی احتمالاً رشد جهانی را به حدود ۳.۳ تا ۳.۴ درصد می‌رساند، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۵ حدود ۳.۲ درصد بوده است.

این نهاد هشدار داد در صورتی که درگیری‌ها و اختلال در کشتیرانی از طریق تنگهٔ هرمز ادامه یابد، رشد جهانی ممکن است بیش از این هم کاهش پیدا کند.

آمریکا و اسرائیل ۹ اسفند پارسال حملات شدیدی را به ایران آغاز کردند و متعاقب آن عبور و مرور کشتی‌ها از تنگهٔ هرمز که حدود ۲۰ درصد از انرژی مصرفی جهان از آن عبور می‌کند، دچار اختلال شدید شده است.

بر اساس گزارش فدراسیون صنایع آلمان، چشم‌انداز رشد در مناطق مختلف بسیار متفاوت است. پیش‌بینی می‌شود که اقتصاد آمریکا کمی بیش از دو درصد رشد کند، در حالی که اروپا دوره‌ای از ضعف را تجربه خواهد کرد و رشد آن به ۰.۸ درصد می‌رسد.

انتظار می‌رود اقتصاد چین با نرخ ۴.۶ درصد رشد کند که برای دومین اقتصاد بزرگ جهان نسبتاً ضعیف محسوب می‌شود.

برای آلمان، بزرگ‌ترین اقتصاد اروپا، رشد اقتصادی تعدیل‌شده حدود شش دهم درصد در سال جاری پیش‌بینی شده است.

شرکت اطلاعات تجاری «کپلر» اعلام کرد که با وجود توقف حملات متقابل میان ایالات متحده و ایران، عبور و مرور دریایی از تنگهٔ هرمز همچنان به‌شدت مختل است.

بر اساس داده‌های این شرکت روز جمعه ۱۶ مرداد منتشر شد، روز پنج‌شنبه فقط هشت کشتی از این تنگه عبور کردند.

در هفتهٔ گذشته به‌طور میانگین روزانه حدود ۱۳ کشتی از این گلوگاه میان سواحل ایران و عمان عبور می‌کردند. این رقم تا پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ۹ اسفند پارسال، بیش از ۱۰۰ فروند در روز بود.

در دوره‌ای که یک تفاهم موقت میان ایران و آمریکا برقرار بود، کشتیرانی در این منطقه از دوره‌ای از آرامش نسبی برخوردار شد. اما پس از فروپاشی آن توافق و از سرگیری محاصره‌ها، تردد کشتی‌های باری خشک تقریباً به نصف کاهش یافته است.

محاصره دریایی تازه آمریکا همچنین تأثیر شدیدی بر ایران گذاشته است. شرکت تحلیل داده‌های کشتیرانی «ویندوارد» بر اساس بررسی تصاویر ماهواره‌ای گزارش داده که مدتی است هیچ نفتکشی در جزیره خارک، مرکز اصلی صادرات نفت ایران، پهلو نگرفته است.

ایران و آمریکا اخیراً از نزدیک بودن دستیابی به توافقی درباره کشتیرانی در تنگه هرمز سخن گفته‌اند. ایران اعلام کرده که در حال مذاکره مستقیم با عمان، کشور همسایه، است.

امام جمعه موقت تهران با انتقاد از آنچه که ترویج «بی‌حیایی» و «بی‌عفتی» در ایران خواند، مدعی شد «کسانی پول و دلار می‌گیرند تا با وضعیت ناهنجار در جامعه حضور پیدا کنند».

علی اکبری روز جمعه ۱۶ مرداد در مراسم نمازجمعه تهران ادعا کرد که «امروز یک خطر بزرگ فرهنگ عمومی ما را تهدید می‌کند» و آن «ترویج برهنگی و رفتارهای سخیف» است.

به گفتهٔ او، این وضعیت «با سوءاستفاده از موقعیت جنگ جلوی چشم ما در حال اتفاق افتادن است».

از زمان اعتراضات ۱۴۰۱ که در واکنش به جان باختن مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد آغاز شد، بسیاری از زنان و دختران با پوشش اختیاری در اماکن عمومی ظاهر می‌شوند و حجاب اجباری مدنظر حکومت جمهوری اسلامی را به چالش کشیده‌اند.

این وضعیت، خشم محافظه‌کاران و تندروهای جمهوری اسلامی را برانگیخته و خواستار برخورد با افراد متهم به «بدحجابی» و اجرای قوانین سختگیرانه‌ای شده‌اند که مجلس شورای اسلامی تصویب کرده ولی مدت‌هاست که مسکوت مانده است.

امام جمعه موقت تهران در بخش دیگری از اظهاراتش ادعا کرده که «این مسئله فقط نگرانی بانوان محجبه ما نیست، خیلی از مراجعات به ما از افرادی است که شاید رعایت حجاب آنچنانی ندارند اما از صحنه‌هایی که می‌بینند نگران هستند».

علی اکبری گفته که علی خامنه‌ای، رهبر کشته‌شده جمهوری اسلامی، «بشارت» داد که این مسئله «بی‌حیایی‌ها» حل می‌شود و حالا «کار بر عهده همه بخش‌هاست و این مسئله حل می‌شود».

احمد علم‌الهدی، امام‌جمعه مشهد، افرادی را که در داخل کشور خواستار پایان جنگ با آمریکا هستند «منافق» خواند و گفت اگر جنگ تمام شود، آمریکا اقدام به حمله زمینی به ایران می‌کند.

او در خطبه‌های نمازجمعه روز ۱۶ مرداد موافقان پایان جنگ را به «افراد و منافقینی» در زمان صدر اسلام تشبیه کرد که به گفته او «در جنگ احزاب وقتی سپاه چندهزار نفری دشمن را دیدند، گفتند خدا و پیامبر به ما دروغ گفتند و ما را فریب دادند».

این روحانی تندرو در ادامه مدعی شد که اگر «جنگ را تمام کنیم»، آمریکا «وارد کشور ما می‌شود و تا جان ما را نگیرد، دست از سر ما برنمی‌دارد».

این اظهارات در حالی است که رئیس‌جمهور آمریکا این هفته گفت دستور حمله گسترده به ایران را در پی ادامه مذاکرات بین جمهوری اسلامی و سلطنت عمان برای باز شدن تنگه هرمز متوقف کرده است.

دونالد ترامپ روز پنجشنبه نیز گفت جنگ با ایران «خیلی زود» به پایان می‌رسد و یک توافق بر سر بازگشایی تنگه هرمز ممکن است به زودی حاصل شود.

علم‌الهدی در بخش دیگری از اظهارات خود اعلام کرد بعد از امضای تفاهم‌نامه بین تهران و واشینگتن وقتی آمریکا یک مسیر «عوضی و انحرافی» در تنگه هرمز باز کرد، نیروهای نظامی ایران که او آنها را «رزمندگان» خواند، «سه نفت‌کش را زدند که این منشأ جنگ دوم برای دشمن شد».

اشاره او به حملات منسوب به ایران در نیمه تیر ماه به نفتکش‌ها در مسیر جنوبی تنگه هرمز است. پس از این حملات، ارتش آمریکا به مدت دو هفته اهدافی در نقاط مختلف ایران را هدف قرار داد.

مقام‌های ایرانی تا به حال نقش نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در حملات نیمه تیر به شناورهای تجاری در قسمت جنوبی تنگه هرمز را انکار کرده‌اند.

ابراهیم رضایی، عضو كميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس شورای اسلامی، عربستان سعودی را به طور غیرمستقیم تهدید کرد که پیمان دفاعی مکه برای آنها امنیت به همراه نخواهد آورد.

رضایی در شبکه ایکس نوشت: «سعودی‌ها باید بدانند که توافق کاغذی با ترکیه و پاکستان برای آنها امنیت‌آور نیست، همان‌طور که سال‌ها شیردهی یکطرفه به آمریکایی‌ها برایشان امنیت نیاورد.»

او عربستان سعودی را به «گدایی امنیت» متهم کرده و به مقامات این کشور توصیه کرده به جای آن، سیاست‌هایشان را «اصلاح» کنند.

این واکنش پس از آن ابراز می‌شود که روز جمعه سعودی، ترکیه و پاکستان برای تقویت امنیت جمعی خود، در مکه یک توافق‌نامه دفاعی مشترک امضا کردند.

بر اساس این توافق، حمله به هر یک از اعضا به منزله حمله به همه آن‌ها تلقی می‌شود.

عربستان سعودی یکی از کشورهایی است که جمهوری اسلامی در واکنش به حملات اسرائیل و آمریکا به ایران که از اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، به شماری از مناطق آن از جمله پایگاه‌های آمریکا و زیرساخت‌های غیرنظامی در این کشور حمله کرد.

ترکیه و عربستان: توافق مکه تهدید علیه کشور خاصی نیست

در همین حال رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در شبکه ایکس نوشت توافق دفاع مشترک مکه میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان برای پیوستن همه «کشورهای برادر» که خواهان صلح، رفاه و ثبات منطقه هستند، باز است.

اردوغان نوشت این توافق بر پایه «بازدارندگی جمعی» است و به گسترش همکاری‌های امنیتی و دفاعی، توسعه پروژه‌های مشترک صنایع دفاعی و مبارزه با تروریسم کمک خواهد کرد.

او افزود این توافق هیچ کشوری را هدف قرار نمی‌دهد.

برهان‌الدین دوران، مدیردفتر ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه، هم در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «توافق مکه علیه هیچ کشور خاصی نیست، امنیت مشترک و بازدارندگی جمعی سه کشور را تقویت خواهد کرد و از این طریق، نقش مهمی در حفظ صلح و ثبات در منطقه ما ایفا خواهد کرد.»

رائد کریملی، معاون وزیر خارجه عربستان در امور دیپلماسی عمومی، نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشته: «این توافق تلاشی برای ایجاد یک محور نظامی یا یک بلوک فرقه‌ای نیست. این توافق همچنین با هیچ‌گونه جاه‌طلبی هسته‌ای یا مسابقه تسلیحاتی ارتباطی ندارد، بلکه تمرکز آن بر ایجاد توانمندی‌های پایدار است.»

او افزوده که این توافق دفاعی مشترک با ترکیه و پاکستان، ارتباطی با «هیچ‌گونه جاه‌طلبی هسته‌ای» ندارد و تهدیدی برای هیچ کشوری در منطقه محسوب نمی‌شود.