هیئت‌مدیرهٔ شرکت آمریکایی انویدیا، یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان تراشه‌های هوش مصنوعی در جهان، برای تصمیم‌گیری دربارهٔ برکناری احتمالی جنسن هوانگ، بنیان‌گذار و مدیرعامل این شرکت، تشکیل جلسه داده است.
این جلسه پس از انتشار گزارش‌هایی دربارهٔ روابط خارج از ازدواج هوانگ برگزار شد؛ از جمله رابطه با زنی که مقام‌های اطلاعاتی آمریکا او را مظنون به جاسوسی برای چین می‌دانند.
خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که جلسهٔ هیئت‌مدیرهٔ انویدیا روز چهارشنبه ۲۰ آبان تا پاسی از شب ادامه یافت. این در حالی است که هیئت‌مدیره تنها سه روز پیش، همچنان از هوانگ و تیم مدیریتی او حمایت می‌کرد.
روزنامهٔ وال‌استریت جورنال نیز از آمادگی این شرکت برای برکناری هوانگ خبر داده است. نیویورک‌تایمز هم در گزارشی جداگانه فاش کرد که مدیرعامل انویدیا با یکی از مدیران ارشد این شرکت رابطه‌ای خارج از ازدواج داشته است.
به دنبال این تحولات، سهام انویدیا صبح پنجشنبه در معاملات بورس فرانکفورت حدود هفت درصد کاهش یافت. به گزارش رویترز، اگر این افت ادامه پیدا کند، ارزش بازار انویدیا از زمان آغاز تحقیقات دربارهٔ هوانگ، در مجموع حدود ۶۰۰ میلیارد دلار کاهش یافته است.
این تحولات تازه‌ترین مرحلهٔ بحرانی است که از اواخر اکتبر آغاز شد و اکنون علاوه بر آیندهٔ حرفه‌ای یکی از بانفوذترین مدیران صنعت فناوری، نگرانی‌هایی دربارهٔ امنیت ملی آمریکا و احتمال دسترسی چین به فناوری‌های حساس آمریکایی ایجاد کرده است.
ماجرا از کجا شروع شد؟
نیویورک‌تایمز روز ۲۹ اکتبر به نقل از مقام‌های اطلاعاتی آمریکا گزارش داد که جنسن هوانگ با زنی به نام آلیس هوانگ رابطهٔ نزدیکی داشته است که این مقام‌ها معتقدند برای دستگاه اطلاعاتی چین فعالیت می‌کرده است.
آلیس هوانگ، شهروند چین، از مدیران شرکت مگاسپید اینترنشنال در سنگاپور بوده است؛ شرکتی فعال در زمینه مراکز داده و خدمات رایانش ابری که از مشتریان بزرگ انویدیا در جنوب شرق آسیا محسوب می‌شود.
مقام‌های آمریکایی این شرکت را به دلیل احتمال کمک به دور زدن محدودیت‌های صادرات تراشه‌های پیشرفته به چین زیر نظر داشته‌اند. مگاسپید و انویدیا هر دو تخلف در این زمینه را رد کرده‌اند.
اهمیت رابطهٔ جنسن هوانگ با این زن از همین‌جا ناشی می‌شود. انویدیا یکی از مهم‌ترین تولیدکنندگان تراشه‌هایی است که برای آموزش و اجرای مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی استفاده می‌شوند. آمریکا نیز برای جلوگیری از دستیابی چین به برخی از پیشرفته‌ترین فناوری‌های خود، محدودیت‌هایی بر صادرات این تراشه‌ها اعمال کرده است.
واشینگتن نگران است که چین از این فناوری‌ها برای تقویت توانایی‌های نظامی و اطلاعاتی خود استفاده کند.
در چنین شرایطی، رابطه مدیرعامل انویدیا با زنی که به گفته مقام‌های اطلاعاتی آمریکا با دستگاه جاسوسی چین همکاری داشته، نگرانی‌هایی درباره احتمال دسترسی پکن به اطلاعات حساس ایجاد کرده است.
با این حال، تاکنون شواهد علنی و مستقلی منتشر نشده که نشان دهد جنسن هوانگ آگاهانه اطلاعات محرمانه‌ای را در اختیار این زن قرار داده یا در فعالیت‌های جاسوسی مشارکت داشته است.
چین نیز اتهام‌های جاسوسی علیه آلیس هوانگ را رد کرده است.
چرا این رابطه برای دولت آمریکا حساسیت دارد؟
حساسیت پرونده تنها به احتمال جاسوسی محدود نمی‌شود. جنسن هوانگ در ماه‌های گذشته یکی از چهره‌های تأثیرگذار در بحث‌های مربوط به صادرات تراشه‌های پیشرفته آمریکایی به چین بوده است.
او بارها از محدودیت‌های سخت‌گیرانهٔ صادراتی انتقاد کرده و هشدار داده است که جلوگیری از فروش تراشه‌های آمریکایی به چین ممکن است در بلندمدت به زیان شرکت‌های ایالات متحده تمام شود.
به اعتقاد هوانگ، چنین محدودیت‌هایی می‌تواند شرکت‌های چینی را به توسعهٔ فناوری‌های رقیب تشویق کند و سهم شرکت‌های آمریکایی را در بازار جهانی کاهش دهد.
در مقابل، شماری از مقام‌ها و قانون‌گذاران آمریکایی معتقدند که فروش فناوری‌های پیشرفته به چین می‌تواند به تقویت توان نظامی و اطلاعاتی این کشور کمک کند.
گزارش‌های رسانه‌های آمریکایی حاکی است که دونالد ترامپ نیز پیش‌تر از نگرانی‌های اطلاعاتی دربارهٔ رابطه هوانگ با آلیس هوانگ مطلع شده بود.
با این حال، هنوز هیچ مدرک علنی وجود ندارد که نشان دهد رابطهٔ شخصی هوانگ بر مواضع او دربارهٔ صادرات تراشه یا تصمیم‌های تجاری انویدیا تأثیر گذاشته است.
اهمیت این موضوع در آن است که انویدیا اکنون یکی از بازیگران اصلی رقابت فناوری میان آمریکا و چین به شمار می‌رود و تصمیم‌های این شرکت می‌تواند بر دسترسی کشورهای مختلف به فناوری‌های پیشرفته هوش مصنوعی تأثیر بگذارد.
از اعتراف هوانگ تا افشای رابطهٔ دوم
با افزایش توجه رسانه‌ها به این پرونده، هیئت‌مدیره انویدیا روز یکشنبه ۸ نوامبر اعلام کرد تحقیقاتی مستقل را آغاز کرده تا مشخص شود آیا مدیرعامل شرکت هدف عملیات اطلاعاتی یک کشور خارجی قرار گرفته است یا نه.
هوانگ نیز در نامه‌ای به کارکنان انویدیا اعتراف کرد که به همسرش وفادار نبوده و از خانواده و همکارانش عذرخواهی کرد. او نوشت: «به همسرم خیانت کردم. رفتار من به او و فرزندان‌مان آسیب زد. هیچ توجیهی برای کاری که کردم وجود ندارد.»
مدیرعامل انویدیا تأکید کرد که مسئولیت رفتار خود را می‌پذیرد و با تحقیقات هیئت‌مدیره همکاری خواهد کرد. هیئت‌مدیره شرکت نیز در آن زمان اعلام کرد که دلیلی در اختیار ندارد که نشان دهد اطلاعات محرمانه انویدیا یا امنیت ملی آمریکا به خطر افتاده است.
اما تنها سه روز بعد، نیویورک‌تایمز جزئیات تازه‌ای منتشر کرد که بحران را تشدید کرد.
این روزنامه روز چهارشنبه ۲۰ آبان به نقل از پنج نفر که در انویدیا کار کرده‌اند، گزارش داد که هوانگ با کیمبرلی پاول، معاون بخش مراقبت‌های بهداشتی این شرکت، نیز رابطه‌ای خارج از ازدواج داشته است.
پاول از مدیرانی است که مستقیماً به هوانگ گزارش می‌دهد.
این افشاگری، علاوه بر پرسش‌های مربوط به رفتار شخصی مدیرعامل، موضوع رعایت ضوابط حرفه‌ای و احتمال تعارض منافع در روابط میان مدیران و کارکنان شرکت را نیز مطرح کرده است.
هوانگ و انویدیا تا زمان انتشار گزارش، توضیح مستقیمی دربارهٔ این رابطه ارائه نکرده بودند.
آیا مدیرعامل انویدیا برکنار می‌شود؟
چند ساعت پس از انتشار گزارش نیویورک‌تایمز، وال‌استریت جورنال به نقل از منابع آگاه خبر داد که هیئت‌مدیره انویدیا برای تصمیم‌گیری درباره برکناری احتمالی هوانگ آماده می‌شود.
این گزارش از آن جهت اهمیت دارد که هیئت‌مدیره شرکت تنها چند روز پیش، با وجود آغاز تحقیقات مستقل، از ادامه مدیریت هوانگ حمایت کرده بود.
برکناری احتمالی او می‌تواند تحولی بزرگ در صنعت فناوری باشد.
هوانگ، ۶۳ ساله، در سال ۱۹۹۳ همراه با دو نفر دیگر انویدیا را تأسیس کرد و از آن زمان تاکنون مدیرعامل شرکت بوده است. او طی بیش از سه دهه، انویدیا را از تولیدکننده پردازنده‌های گرافیکی به یکی از مهم‌ترین شرکت‌های جهان در حوزه هوش مصنوعی تبدیل کرده است.
ارزش بازار انویدیا در سال جاری میلادی به حدود چهار هزار میلیارد دلار رسیده و تراشه‌های آن نقش مهمی در توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی، از جمله مدل‌های مورد استفاده در چت‌جی‌پی‌تی، دارند.
به همین دلیل، احتمال خروج ناگهانی هوانگ نگرانی‌هایی دربارهٔ آیندهٔ مدیریت این شرکت ایجاد کرده است. انویدیا تاکنون جانشین مشخصی برای او معرفی نکرده و بخش بزرگی از موفقیت و راهبرد تجاری شرکت با مدیریت شخص هوانگ گره خورده است.
بحران اخیر به عرصهٔ سیاست آمریکا نیز کشیده شده است. دونالد ترامپ روز یکشنبه در واکنش به گزارش‌ها از هوانگ حمایت کرد و گفت او را فردی خوب می‌داند. رئیس‌جمهور آمریکا همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا هوانگ باید در سمت خود باقی بماند، پاسخ مثبت داد.
با این حال، شماری از قانون‌گذاران جمهوری‌خواه کنگره درباره پیامدهای امنیتی این پرونده ابراز نگرانی کرده‌اند. رؤسای سه کمیتهٔ مجلس نمایندگان آمریکا از هوانگ خواسته‌اند در جلسه‌ای غیرعلنی در روز ۱۸ نوامبر دربارهٔ رابطه‌اش با آلیس هوانگ و خطرات احتمالی آن برای امنیت ملی توضیح دهد.
در همین حال، گزارش‌هایی دربارهٔ بررسی این موضوع از سوی اف‌بی‌آی نیز منتشر شده است.
برخی سهامداران انویدیا نیز با طرح شکایت علیه شرکت و مدیرعامل آن، مدعی شده‌اند که اطلاعات مهم مربوط به خطرات احتمالی این روابط از سرمایه‌گذاران پنهان مانده است.
با وجود این تحولات، تاکنون اتهام کیفری علیه جنسن هوانگ در ارتباط با جاسوسی یا انتقال اطلاعات محرمانه اعلام نشده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده تا صبح پنجشنبه ۲۱ آبان، تصمیم قطعی و رسمی دربارهٔ برکناری او نیز اعلام نشده است.
در حال حاضر دو پرسش اصلی بی‌پاسخ مانده است: آیا تحقیقات می‌تواند ارتباطی میان روابط شخصی هوانگ و دسترسی چین به اطلاعات یا فناوری‌های حساس آمریکایی پیدا کند؟ و آیا هیئت‌مدیره انویدیا تصمیم خواهد گرفت به بیش از سه دهه مدیریت بنیان‌گذار این شرکت پایان دهد؟
پاسخ این پرسش‌ها نه‌تنها برای آینده انویدیا، بلکه برای شرکتی که در مرکز رقابت فناوری آمریکا و چین قرار دارد، بسیار اهمیت خواهد داشت.
