لینک‌های قابلیت دسترسی

خبر فوری
جمعه ۱۰ مهر ۱۴۰۵ تهران ۰۱:۳۹

ادامه تلاش قطر برای میانجی‌گری؛ اختلاف بر سر تنگه هرمز و برنامه هسته‌ای تهران ادامه دارد

گزارش‌ها حاکی است تلاش‌های قطر برای نزدیک کردن مواضع تهران و واشینگتن برای توافق همچنان بدون نتیجهٔ مشخص ادامه دارد و با وجود تبادل پیام میان دو طرف، هنوز توافقی بر سر توقف درگیری‌ها یا بازگشایی تنگه هرمز حاصل نشده است.

ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، روز سه‌شنبه، هفتم مهر، گفت دوحه در حال انتقال پیام میان تهران و واشینگتن و تلاش برای ایجاد زمینهٔ مشترک برای رسیدن به توافق است.

رویترز همچنین گزارش داده مقام‌های ایرانی و آمریکایی روز دوشنبه به‌طور جداگانه با میانجی‌گران قطری گفت‌وگو کردند.

هم‌زمان، وب‌سایت اکسیوس به نقل از سه منبع آگاه از گفت‌وگوها گزارش داد که تلاش‌های این هفتهٔ قطر پیشرفت چندانی نداشته و هیچ‌یک از دو طرف حاضر به عقب‌نشینی از مواضع خود نشده‌اند.

بر اساس این گزارش، علی الذوادی، میانجی قطری، روز دوشنبه چند ساعت در نیویورک با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، و اعضای تیم او دیدار کرد و دربارهٔ یک پیشنهاد دوصفحه‌ای قطر گفت‌وگو شد.

دو منبع آگاه به اکسیوس گفته‌اند این طرح با هدف نزدیک کردن دو خواستهٔ اصلی طرفین تنظیم شده بود. حکومت ایران خواستار لغو محاصرهٔ دریایی آمریکا است و دولت ترامپ در مقابل از تهران می‌خواهد در موضوع برنامه هسته‌ای امتیاز بدهد.

بر اساس این گزارش، الذوادی عصر همان روز در واشینگتن با جرد کوشنر، فرستاده دونالد ترامپ، و شماری از دیگر مقام‌های آمریکایی دیدار کرد. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نیز در بخشی کوتاه از این نشست حضور داشت. کاخ سفید از اظهارنظر دربارهٔ این گزارش خودداری کرده است.

یکی از منابع اکسیوس گفته است با وجود این رفت‌وآمدها، پیشرفت قابل‌توجهی حاصل نشده و مذاکرات «گیر کرده است». به‌گفتهٔ این منبع، حکومت ایران خواسته‌هایی مطرح کرده که آمریکا حاضر به پذیرش آن‌ها نیست و واشینگتن نیز به دلیل این برداشت که دست بالا را دارد، ضرورتی برای مصالحه نمی‌بیند.

اکسیوس همچنین گزارش داده پاکستان و مصر نیز از ایران خواسته‌اند در موضوع هسته‌ای امتیاز بدهد، اما تهران گفته تنها پس از آن حاضر است چنین اقدامی را بررسی کند که آمریکا با بازگشت به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد موافقت کند.

تفاهم‌نامهٔ اسلام‌آباد روز ۲۸ خرداد به امضای رؤسای جمهور ایران و آمریکا رسید اما کمتر از سه هفته بعد، در پی حملات منسوب به ایران به چند نفتکش در تنگه هرمز، ارتش آمریکا به مدت دو هفته نقاط مختلف ایران را هدف حمله قرار داد و نیروهای جمهوری اسلامی نیز چند کشور منطقه را با موشک و پهپاد هدف گرفتند.

این درگیری‌ها عملاً به فروپاشی تفاهم‌نامه اسلام‌آباد انجامید و ارتش آمریکا از ۲۳ تیر محاصره دریایی ایران را از سر گرفت.

مقامات جمهوری اسلامی هفتهٔ گذشته در نیویورک طرحی برای توقف درگیری‌ها ارائه کردند که شامل یک روند هفت‌روزه برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری عبور عادی کشتی‌ها می‌شد.

عباس عراقچی گفته بود اقداماتی که آمریکا باید انجام دهد «موضوع تازه‌ای نیست» و در تفاهم‌نامهٔ‌اسلام‌آباد پیش‌بینی شده است. دونالد ترامپ این طرح را در پایان هفته رد کرد، هرچند عراقچی یک روز بعد گفت واشینگتن هنوز رد رسمی آن را از طریق میانجی‌ها به تهران ابلاغ نکرده است.

رویترز همچنین به نقل از یک مقام آگاه از مذاکرات گزارش داده بود که رایزنی‌های بعدی قرار است بر نسخه‌ای اصلاح‌شده از همین طرح هفت‌روزه متمرکز شود.

مقام‌های آمریکایی پیش از گفت‌وگوهای روز دوشنبه نسبت به امکان پیشرفت ابراز خوش‌بینی کرده و به چند رسانه، از جمله اکسیوس، گفته بودند مذاکرات «مثبت و سازنده» بوده و ایران در موضوع هسته‌ای «انعطاف نشان داده است».

این مقام‌ها همچنین گفته بودند ترامپ حاضر است در ازای اقدام‌های مشخص ایران برای محدود کردن برنامه هسته‌ای، بخشی از تحریم‌ها را کاهش دهد و امکان آزادسازی بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران را فراهم کند.

اما ترامپ چند ساعت بعد این گزارش‌ها را رد کرد و در شبکه تروث سوشال نوشت که «هیچ چیزی» به ایران پیشنهاد نکرده است.

بر اساس گزارش اکسیوس، ادامهٔ بن‌بست این باور را در هر دو طرف تقویت کرده که احتمال ازسرگیری درگیری نظامی گسترده افزایش یافته است. این وب‌سایت به نقل از مقام‌های آمریکایی نوشته است ترامپ ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا دستور بازگشت به عملیات نظامی گسترده را صادر کند. کاخ سفید دربارهٔ این بخش از گزارش اظهار نظر نکرده است.

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، روز سه‌شنبه گفت تهران شروط خود را به آمریکا منتقل کرده، اما به گفتهٔ او «ترامپ توان تصمیم‌گیری ندارد».

ترامپ نیز همان روز به خبرنگاران گفت نمی‌داند ایران «هنوز آماده تسلیم شدن هست یا نه»، اما افزود: «تسلیم خواهند شد.» او بار دیگر گفت ایران اجازه نخواهد یافت به سلاح هسته‌ای دست یابد.

این مطلب بخشی از:
XS
SM
MD
LG