کاهش بیسابقهٔ سطح آب رودخانه دانوب آخرین رآکتور فعال رومانی را هم در آستانهٔ تعطیلی قرار داد.
شرکت دولتی تولید برق هستهای رومانی روز سهشنبه ۲۰ مرداد اعلام کرد با ادامهٔ کاهش سطح آب رود دانوب ممکن است آخرین رآکتور فعال خود را نیز در دو سه روز آینده تعطیل کند.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که پیشبینهای هواشناسی حاکی است سطح آب رودخانه دانوب، که پس از ولگا دومین رودخانه بلند اروپا است، این هفته همچنان کاهش خواهد یافت.
کاهش بیسابقه سطح آب رود دانوب باعث شده بود رومانی اواخر ماه میلادی گذشته دیگر رآکتور خود را از مدار خارج کند. شرکت دولتی تولید برق هستهای رومانی در نیروگاه چرناوُدا در کنار رود دانوب دو رآکتور دارد که در مجموع حدود یکپنجم برق رومانی را تولید میکنند.
رود دانوب با نزدیک به سه هزار کیلومتر درازا از ۱۰ کشورِ آلمان، اتریش، اسلواکی، مجارستان، کرواسی، صربستان، بلغارستان، رومانی، مولداوی و اوکراین میگذرد.
مقامهای رومانی اخیراً برای افزایش جریان آب به سمت نیروگاه هستهای در چرناوُدا یک مانع سنگی را منفجر کردند و بستر رودخانه را لایروبی و چهار بارج حامل سنگ را در رودخانه غرق کردند تا با ایجاد یک سد، مسیر جریان آب را به سمت نیروگاه منحرف کند.
وزارت انرژی رومانی اعلام کرده که این اقدامات روز یکشنبه ۱۸ مرداد سطح آب اطراف رآکتور را چهار سانتیمتر افزایش داد و باعث شد رآکتور بتواند دستکم ۹ روز دیگر به فعالیت خود ادامه دهد.
اما سازمان دولتی مدیریت منابع آب روز دوشنبه ۱۹ مرداد اعلام کرد پیشبینیهای جدید نشان میدهد بارندگی در بالادست تأثیری برای رومانی نخواهد داشت. رومانی آخرین کشوری است که دانوب پیش از ورود به دریای سیاه از آن عبور میکند.
دولت رومانی همچنین بودجه بیشتری در اختیار وزارت حملونقل قرار داده تا عملیات لایروبی و عمیقتر کردن بستر رودخانه در شاخهای که رآکتور در آن قرار دارد، انجام شود.
رومانی پیش از این نیز در سراسر ماه اوت وضعیت اضطراری انرژی اعلام کرده و از شرکتها و خانوارها خواسته در ساعات اوج مصرف عصرگاهی، بهصورت داوطلبانه مصرف برق خود را کاهش دهند.
این کشور برای تولید برق به ترکیبی از گاز، زغالسنگ، برقآبی، انرژی هستهای و انرژیهای تجدیدپذیر متکی است، اما برای جایگزینی تأسیسات فرسوده و توسعه ظرفیت ذخیرهسازی باتری و اتصال شبکههای برق، به میلیاردها یورو سرمایهگذاری نیاز دارد.
چالش سراسری اروپا با گرما و خشکسالی
قارۀ اروپا که سریعترین روند گرمایش را در میان قارههای جهان دارد، تابستان امسال با موجی از گرمای بیسابقه و آتشسوزیهای ویرانگر روبهرو بوده است.
خشکسالیهای تابستان امسال اختلالات شدیدی در تولید برق، کشتیرانی و نظامهای بهداشت عمومی اروپا ایجاد کردهاند و خسارت واردشده به اقتصاد منطقه را میتوان همین حالا در حد صدها میلیارد یورو برآورد کرد.
فرانسه و اسپانیا درگیر گرمای شدید بودهاند و رومانی و مجارستان نیز ناچار شدهاند تولید برق خود را کاهش دهند و به واردات گرانقیمت برق متکی شوند.
مجارستان روز دوشنبه پس از افزایش سطح آب رودخانه دانوب، که برای خنککردن نیروگاه هستهای «پاکش» از آن استفاده میکند، روند راهاندازی مجدد یکی از توربینهای این نیروگاه را آغاز کرد؛ اقدامی که میتواند تا حدی از فشار بر نیروگاهی که نزدیک به نیمی از برق مورد نیاز کشور را تأمین میکند، بکاهد.
سطح آب دانوب در هفتههای اخیر، در پی موج گرمای طولانی و خشکسالی در بخش بزرگی از اروپا، به پایینترین حد ثبتشده رسید و این نیروگاه را نیز مجبور کرده بود تنها با حدود ۱۰ درصد ظرفیت خود فعالیت کند؛ بهطوری که فقط یکی از هشت توربین آن فعال باقی مانده بود.
پتر مجار، نخستوزیر مجارستان، روز دوشنبه هشدار داده بود که بارندگی پیشبینیشده در اتریش میتواند سطح آب دانوب را بالا ببرد، اما هشدار داده بود که این افزایش سطح آب موقتی خواهد بود.
مجار همچنین هفته گذشته گفت دولت در حال بررسی راهحلهای بلندمدتتر است؛ از جمله بازنگری در طرح توسعه نیروگاه «پاکش» با عنوان «پاکش ۲»، چرا که طرحهای فعلی نیز نیروگاه جدید را به آب خنککننده رودخانه دانوب وابسته میکند.
مجار هفتهٔ گذشته در عین حال تأکید کرد حفظ فعالیت نیروگاه هستهای اهمیت زیادی دارد، چراکه «اقتصاد مجارستان نمیتواند ماهها بدون این نیروگاه کار کند».
نخستوزیر مجارستان میگوید دولت تا پایان ماه اوت سال جاری برای ایجاد ظرفیت تولید ۷۰۰ مگاوات برق بادی مناقصه برگزار خواهد کرد و تا سال ۲۰۳۰ ظرفیت تولید برق بادی را به چهار گیگاوات خواهد رساند.