تصمیم آمریکا به کاهش تحریمها علیه صنایع نفتی روسیه برای کمک به ثبات بازارهای انرژی که تحت تأثیر جنگ در ایران دچار آشفتگی شدهاند، با استقبال مسکو و انتقاد رهبران اروپا مواجه شد.
سخنگوی کرملین از کاهش تحریمها برای خرید نفت روسیه از سوی دولت آمریکا استقبال کرد.
دیمیتری پسکوف در بیانیهای گفت که روسیه شاهد «اقدام ایالات متحده در تلاش برای تثبیت بازارهای انرژی است؛ در این راستا، منافع ما با یکدیگر همسو است».
کیریل دمیتریف، نمایندۀ ریاست جمهوری فدراسیون روسیه در امور انرژی، هم پس از دیدار با استیو ویتکاف نماینده ویژه و جرد کوشنر داماد و مشاور دونالد ترامپ، از تصمیم تازه آمریکا استقبال کرد.
او در شبکه تلگرام نوشت: «ایالات متحده عملاً یک واقعیت بدیهی را تأیید کرد: اینکه بدون نفت روسیه، بازار انرژی جهان نمیتواند ثبات داشته باشد».
پیشتر «اسکات بسنت»، وزیر خزانهداری آمریکا، گفته بود کشورها بهطور موقت اجازه خواهند داشت نفت روسیه را که بهدلیل تحریمها روی کشتیها و در حال انتقال مانده است خریداری کنند.
او در شبکه ایکس نوشت هدف این اقدام «افزایش دسترسی جهانی به عرضه موجود» است و آن را «اقدامی محدود و کوتاهمدت» توصیف کرد که قرار نیست درآمدهای کرملین را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
این معافیت موقت از تحریمهای آمریکا برای نفت روسیه که اکنون در دریا در حال انتقال است، قرار است تا ۱۱ آوریل برقرار بماند.
نارضایتی در اروپا
با این حال این تصمیم در اروپا با نگرانی و نارضایتی مواجه شد.
آنتونیو کوستا رئیس شورای اروپا میگوید اقدام یکجانبه واشینگتن «بسیار نگرانکننده» است، زیرا بر امنیت این قاره تأثیر میگذارد.
او در شبکه ایکس نوشت: «افزایش فشار اقتصادی بر روسیه برای وادار کردن آن به پذیرش مذاکرات جدی برای صلحی عادلانه و پایدار ضروری است.»
کوستا هشدار داد که تضعیف تحریمها میتواند منابع بیشتری در اختیار مسکو قرار دهد تا جنگ خود علیه اوکراین را ادامه دهد.
فریدریش مرتس صدراعظم آلمان هم این تصمیم را «اشتباه» خواند.
مرتس در یک کنفرانس خبری مشترک با یوناس گار استوره، نخستوزیر نروژ گفت: «کاهش تحریمها در حال حاضر، به هر دلیلی که باشد، از نظر ما اشتباه است.»
او افزود روسیه همچنان هیچ تمایلی برای مذاکره جهت پایان دادن به جنگ در اوکراین نشان نداده، «بنابراین ما باید و خواهیم توانست فشار بر مسکو را ادامه داده و حتی افزایش دهیم.»
استوره نیز گفت نروژ و آلمان توافق دارند که باید بهطور مشترک فشار بیشتری بر روسیه وارد کنند.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه نیز روز جمعه ۲۲ اسفند گفت معافیتهای ایالات متحده از برخی تحریمها علیه فرآوردههای نفتی روسیه برای مهار افزایش قیمت نفت، «موقتی و محدود» است.
او در یک کنفرانس خبری مشترک با ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین در پاریس افزود موضع گروه هفت همچنان این است که درگیری در خاورمیانه دلیلی برای لغو تحریمهای نفتی روسیه نیست.
ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین هم گفت که تصمیم ایالات متحده برای کاهش تحریمها علیه نفت روسیه به پایان دادن به جنگ و برقراری صلح در اوکراین کمکی نمیکند.
زلنسکی افزود: «همین کاهش تحریم از سوی آمریکا میتواند حدود ۱۰ میلیارد دلار برای روسیه جهت ادامه جنگ فراهم کند. این قطعاً به دستیابی به صلح کمک نمیکند.»
بازارهای انرژی جهانی تحت فشار
در پی جنگ در ایران، بازارهای جهانی انرژی بهشدت ناپایدار شدهاند و قیمت نفت و گاز از زمان آغاز درگیریها، نزدیک به دو هفته پیش، بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
عبور کشتیها از تنگه هرمز، آبراهی حدود ۵۵ کیلومتری میان ایران و عمان که نقش بسیار مهمی در انتقال نفت دارد، بهدلیل حملات ایران به کشتیهای تجاری تقریباً متوقف شده است و در روزهای اخیر چندین کشتی هدف قرار گرفتهاند.
آمریکا تاکنون نتوانسته از توان نظامی خود برای اسکورت کشتیهای نفتکش عبوری از این تنگه استفاده کند؛ اقدامی که میتوانست نگرانیهای امنیتی شرکتهای کشتیرانی تجاری را کاهش دهد.
قیمت نفت روز جمعه در سطحی بالا تقریباً بدون تغییر باقی ماند و نشان داد که پس از اعلام تصمیم دولت ترامپ هنوز کاهش فوری در بازار رخ نداده است.
امروز هر بشکه نفت برنت دریای شمال برای تحویل در ماه مه با قیمت ۱۰۰.۴۳ دلار معامله شد که تنها سه سنت کمتر از روز قبل بود.
آزادسازی ذخایر نفتی توسط آژانس بینالمللی انرژی در اوایل هفته نیز تاکنون نتوانسته کاهش پایداری در قیمتها ایجاد کند.