چند روز پس از انتشار گزارشهایی از قصد دولت دونالد ترامپ برای اخراج دهها تبعه افغانستان، حکومت طالبان ضمن ابراز نگرانی، از دولت آمریکا خواست که «رویکردی مسئولانه و سنجیده اختیار کند».
هفته گذشته ابتدا خبرگزاری بلومبرگ و سپس خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشهایی جداگانه خبر دادند که آمریکا قرار است بیش از ۱۵۰ تبعه افغانستان، از جمله بستگان افغانهایی را که پیشتر با ارتش آمریکا همکاری کردهاند، را از طریق پاکستان به کشور زادگاهشان بازگرداند.
بر اساس این گزارشها، اولین گروه از این اتباع قرار است روز دوشنبه، ۱۱ آبان، از پایگاهی در ایالت لوییزیانا به پاکستان فرستاده شوند.
از آنجا که دولت آمریکا قانوناً نمیتواند این افراد را به افغانستان بازگرداند، به گفته چند مقام دولتی آمریکا در گفتوگو با روزنامه نیویورک تایمز، آنها ابتدا به پاکستان فرستاده میشوند تا بعداً دولت پاکستان بر اخراج آنها به کشورشان نظارت کند.
این در حالی است که عدهای از این افغانها نزدیک به کسانی هستند که پیش از سال ۲۰۲۱ که گروه افراطی طالبان در افغانستان به قدرت بازگشت، با ارتش آمریکا همکاری و کار کردهاند و همین، به گفته سازمانهای حقوق بشری، میتواند جان آنها را به خطر بیندازد.
مقامهای حکومت طالبان پس از رسیدن به قدرت چند بار از جمله در سال جاری اعلام کردند که تمام کسانی که با نیروهای غربی کار کردهاند مشمول عفو عمومی هستند، اما دولت ایالات متحده خود گزارشهایی از بازداشت و قتلهای فراقضایی در این حکومت منتشر کرده است.
دولت ترامپ میگوید سختگیریهای تازه با هدف افزایش امنیت داخلی، اجرای دقیقتر قوانین مهاجرت و جلوگیری از اعطای روادید به افرادی صورت میگیرد که مقامهای آمریکایی آنها را واجد شرایط نمیدانند یا احتمال میدهند در آینده به کمکهای عمومی دولت وابسته شوند.
دونالد ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید اخراج مهاجران فاقد مدارک اقامت را افزایش داده و دولت او شماری از روادیدها و گرینکارتها را نیز لغو کرده یا درخواستهای مهاجرتی را به دلایل مختلف رد کرده است.
حکومت طالبان در واکنش به این تصمیم جدید از طرف دولت آمریکا ابراز «نگرانی جدی» کرده و توصیه کرده است که دولت ترامپ باید هر گونه تصمیم درباره سرنوشت افغانهای مقیم آمریکا را «با درک متقابل و هماهنگیهای لازم» اتخاذ کند.
در سالهای اخیر، بهرغم ابراز چندباره نگرانی از طرف سازمانهای حقوق بشری، دو کشور آلمان و ترکیه هم عدهای از مهاجران افغان را با اجبار به افغانستان فرستادهاند.
پاکستان نیز در سال ۱۴۰۲ در عرض چندین ماه روزانه هزاران افغان را که عمدتاً در جستجوی کار وارد خاک این کشور شده بودند، اخراج کرد. دولت اسلامآباد اخراج فوری ۱.۷ میلیون تن از اتباع غیرقانونی را در دستور کار خود قرار داده بود که در همان زمان با انتقاد سازمان ملل متحد روبهرو شد.
تهران نیز در این زمینه پا به پای اسلامآباد حرکت کرده است. رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور جمهوری اسلامی در شهریورماه سال جاری اعلام کرد که در سال گذشته حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن از اتباع خارجی «غیرمجاز» ایران را ترک کردند.
ایالات متحده آخرین نیروهای خود از افغانستان را در روز دوشنبه ۸ شهریور ۱۴۰۰ خارج کرد و به این ترتیب حضور نظامی آمریکا در این کشور پس از ۲۰ سال پایان یافت.
ایالات متحده و کشورهای غربی متحدش تلاش کردند که شهروندان خود و مترجمان، کارکنان محلی سفارتخانهها، فعالان مدنی، روزنامهنگارها و دیگر افغانهایی را که در معرض خطر قرار داشتند نجات دهند.