رئیسجمهور آمریکا ساعاتی پس از سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل که بخش قابلتوجهی از آن به موضوع ایران اختصاص داشت، در نشست با رهبران کشورهای شورای همکاری خلیج فارس نیز از شکلگیری «تحرک زیادی» برای دستیابی به توافق با ایران خبر داد.
دونالد ترامپ در عین حال بار دیگر تهدید کرد در صورت مشاهدهٔ فعالیت در تأسیسات زیرزمینی کوه کلنگگزلا، آمریکا «فوراً» آن را هدف قرار خواهد داد.
آقای ترامپ در این نشست که بامداد چهارشنبه یکم مهر بهوقت ایران و در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک برگزار شد، به تماسهای انجامشده با ایران از طریق میانجیها اشاره کرد و گفت استیو ویتکاف، فرستاده ویژه او، و جرد کوشنر «دیداری بسیار سازنده» با میانجیهای درگیر در رایزنیها با ایران داشتهاند.
او ساعتی قبل در سخنرانی عمومی خود از دیدار استیو ویتکاف و جرد کوشنر با هیئت ایرانی خبر داده و گفته بود جلسه «سه ساعتهٔ» آنها «بسیار سازنده بود».
ساعاتی پس از این نشست، استیو ویتکاف در پیامی در شبکه ایکس جزئیات بیشتری درباره تماسهای روز سهشنبه ارائه داد و تأکید کرد که گفتوگوهای دو طرف از طریق میانجیها انجام شده است.
او نوشت: «امروز در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، از طریق میانجیها گفتوگوهای طولانی با هیئت ایرانی داشتیم. میانجیها در طول روز میان دو طرف در رفتوآمد بودند.»
ویتکاف افزود: «آنها با موفقیت یک دور از گفتوگوها را به پایان رساندند که امیدواریم سازنده و امیدبخش باشد. میانجیها به تلاشهای خود ادامه خواهند داد.»
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، نیز صبح چهارشنبه گفت این تعامل از طریق «میانجی قطری» صورت گرفته است.
او مدعی شد هدف از این تماسها «ابلاغ شروط ایران» بوده و از جملهٔ این شروط، پایان جنگ در همهٔ جبههها، توقف حملات آمریکا، محاصره دریایی و جنگ اقتصادی و آزادی داراییهای ایران را برشمرد.
رئیسجمهور آمریکا در نشست با رهبران کشورهای شورای همکاری خلیج فارس افزود «فکر میکنم تحرک زیادی برای دستیابی آنها به توافق وجود دارد. این چیزی است که از همه میشنویم» و ابراز امیدواری کرد این تلاشها به پایان مناقشه منجر شود.
ترامپ با این حال بار دیگر تأکید کرد که اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست یابد و گفت بخش عمدهٔ اقدامات آمریکا در قبال ایران با همین هدف انجام شده است.
او سپس با اشاره به کوه کلنگگزلا (پیکاکس) گفت: «شاید مجبور شویم یک سایت دیگر را هم منفجر کنیم؛ کوه پیکاکس. در حال حاضر فعالیت زیادی آنجا نمیبینیم، اما اگر ببینیم، فوراً آن را منفجر خواهیم کرد.»
کوه کلنگگزلا در نزدیکی تأسیسات هستهای نطنز قرار دارد و مجموعهای زیرزمینی در عمق این کوه ساخته شده است. ایران گفته است این مجموعه برای فعالیتهای مرتبط با ساخت و مونتاژ سانتریفیوژها در نظر گرفته شده، اما بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به آن دسترسی نداشتهاند.
تحلیل تصاویر ماهوارهای در ماههای اخیر نیز افزایش فعالیتهای ساختمانی در این محل را نشان داده، هرچند کارشناسان نتوانستهاند تأیید کنند که فعالیت غنیسازی در آن انجام میشود.
حمایت از کریدور هند–خاورمیانه–اروپا بهجای تنگه هرمز
رئیسجمهور آمریکا در نشست با رهبران کشورهای منطقه همچنین بخش قابل توجهی از سخنان خود را به موضوع تنگه هرمز و محاصرهٔ دریایی ایران اختصاص داد.
او گفت نیروی دریایی آمریکا در برخی شبها ۲۵ تا ۳۰ کشتی را از تنگه عبور میدهد و مدعی شد اکنون میزان نفتی که از این آبراه عبور میکند، از هر مقطع دیگری از زمان آغاز درگیری با ایران بیشتر است. ترامپ محاصره دریایی آمریکا را «دیوار فولادی» توصیف و بار دیگر از عملکرد نیروی دریایی کشورش تمجید کرد.
ترامپ در ادامه گفت حملات ایران به کشتیرانی تجاری و کشورهای همسایه ضرورت کاهش وابستگی زیرساخت انرژی منطقه به مسیرهای تحت تأثیر ایران را نشان داده است.
او در همین زمینه از حمایت دولتش از «کریدور اقتصادی هند–خاورمیانه–اروپا» و همچنین توسعهٔ خطوط لوله و مسیرهای دیگر برای انتقال نفت سخن گفت. دولت آمریکا نیز طرحهایی را برای سرمایهگذاری در زیرساختهای انرژی و کاهش وابستگی کشورهای منطقه به تنگه هرمز مطرح کرده است.
رئیسجمهور آمریکا بار دیگر گفت ایران که به تعبیر او دههها «قلدر خاورمیانه» بود، دیگر در چنین موقعیتی قرار ندارد و افزود که تصور میکند «وضعیت ایران» ممکن است پس از انتخابات میاندورهای آمریکا، یا حتی پیش از آن، به پایان برسد.
ترامپ ساعاتی پیش از این نشست نیز در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل گفته بود آمریکا باید میان رسیدن به توافقی که مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شود و ادامه اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی تصمیم بگیرد و بار دیگر پیشبینی کرده بود پس از انتخابات میاندورهای آمریکا امکان دستیابی به توافق وجود دارد.
