رئیس جمهور آمریکا بامداد جمعه، دوم مرداد، اعلام کرد که از این پس خسارات ناشی از حملات ایران به کشتیها، از منابع مالی مسدودشدۀ کشور که در اختیار آمریکاست، جبران خواهد شد.
دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «از این لحظه و تا اطلاع بعدی هزینهٔ هرگونه خسارت وارد شده به کشتیها، محمولهها یا هر چیز مرتبط با آنها، از محل پولهای ایران که در اختیار و تحت کنترل ایالات متحده است، پرداخت خواهد شد».
او افزود: «ممکن است این خسارتها بسیار قابل توجه باشند، اما در هر صورت اقدامی منصفانه و متناسب است».
رئیسجمهور آمریکا در پیامش به طور مشخص از تنگهٔ هرمز نام نبرد اما به نظر میرسد اشاره او به حملات اخیر سپاه پاسداران به کشتیهای عبوری از این آبراه حیاتی باشد.
ترامپ دو روز پیشتر هشدار داده بود که در ازای هر حمله سپاه پاسداران به یک کشتی در تنگهٔ هرمز، آمریکا در مقابل یک پل یا نیروگاه ایران را بمباران خواهد کرد.
در واکنش به پیام تازه دونالد ترامپ، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، «توقیف داراییهای یک کشور برای پرداخت مطالبات احتمالی و نامرتبط در آینده» را «ایجاد یک سابقه خطرناک و التهابآفرین» خواند.
او نوشت: «کسانی که از چنین منابعی استقبال میکنند یا از آن سود میبرند، باید به خاطر داشته باشند که وقتی دولتها مصادره اموال دیگران را به یک رویه عادی تبدیل کنند، دیگر هیچ داراییای از امنیت و مصونیت برخوردار نخواهد بود. آشوب و بیثباتی ناشی از چنین روندی، نه خوشایند خواهد بود و نه صلحآمیز».
پیشتر در ۱۶ خرداد امسال زمانی که جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران جریان داشت، چند رسانه در آمریکا از بررسی طرح استفاده از اموال ایران در خارج برای جبران و بازسازی خسارات ناشی از جنگ در کشورهای عربی خلیج فارس خبر داده بودند.
بر اساس این طرح، قرار بود داراییهای ایران در خارج در اختیار متحدان عرب آمریکا در خلیج فارس قرار بگیرد تا برای بازسازی و تعمیر خسارات حملات جمهوری اسلامی، چه در گذشته و چه آینده، به کار گرفته شود.
با این همه در بند ۱۱ تفاهمنامه موسوم به «اسلامآباد» که پس از آتشبس از سوی روسای جمهور ایران و آمریکا امضا شد، آمده بود که «آمریکا متعهد میشود تمام منابع مالی و داراییهای مسدودشده یا محدودشده جمهوری اسلامی ایران را بهطور کامل در دسترس استفاده قرار دهد».
بر مبنای این بند قرار بود «ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران بهطور متقابل دربارهٔ رویههای مربوط به آزادسازی این منابع مالی در طول مذاکرات توافق» کنند. در این بند همچنین گفته شده بود «این منابع، چه در حساب اولیه باقی بمانند و چه منتقل شوند، باید بهطور کامل برای پرداخت به هر ذینفع نهایی که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین شود، قابل استفاده باشند. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود تمامی مجوزها و تأییدیههای لازم را در این زمینه صادر کند».
ارقام مختلفی درباره مبلغ کل داراییهای مسدودشدهٔ ایران در آمریکا اعلام شده است اما تخمین زده میشود بین ۱۰۰ تا ۱۲۳ میلیارد دلار باشد.
در سالهای گذشته برخی احکام قضایی در آمریکا برای پرداخت خسارتهایی به خانوادههای افراد کشتهشده در حملات ایران و گروههای مورد حمایتش از محل این داراییها صادر شده است.