دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و جیدنی ونس، معاون او، روز دوشنبه ۱۱ آبان و در آستانه برگزاری انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا درباره احتمال رسیدن به توافق با ایران برای پایان دادن به جنگ ابراز خوشبینی کردند.
ترامپ در جریان یک سخنرانی در واشینگتن گفت که جمهوری اسلامی خواهان دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ است و چنین توافقی «ممکن است حاصل شود».
او جزئیاتی درباره این توافق احتمالی ارائه نکرد.
ترامپ همچنین با اشاره به «کاهش ۱۰ دلاری» قیمت نفت در روز دوشنبه گفت: «قیمت نفت بسیار بیشتر کاهش خواهد یافت، چون ما در برابر ایران پیروز میشویم. بهراحتی در حال پیروز شدن هستیم.»
کاهش قیمت نفت خام در بازارهای جهانی در پی شدت گرفتن رایزنیهای دیپلماتیک بین ایران و قطر به عنوان میانجی مذاکرات با آمریکا و خوشبینی نسبت به نتیجهبخش بودن آن رخ داد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز ساعتی بعد گفت واشینگتن برای دستیابی به توافق با ایران پیش از آغاز دوباره حملات نظامی، هیچ ضربالاجلی تعیین نکرده است.
ونس در گفتوگو با خبرنگاران درباره مذاکرات با ایران گفت: «گفتوگوهای خوبی با ایرانیها داشتهایم. من حدود یک ساعت پیش نیز در اینباره با رئیسجمهور آمریکا صحبت کردم.»
او افزود: «من و رئیسجمهور نسبت به چشمانداز دستیابی احتمالی به یک توافق از طریق مذاکره احساس خوبی داریم. به تلاشهایمان ادامه خواهیم داد. البته هیچوقت نمیتوان با قطعیت پیشبینی کرد؛ ایرانیها همیشه تا حدی غیرقابلپیشبینی هستند.»
معاون رئیسجمهور آمریکا در ادامه گفت: «همانطور که رئیسجمهور همیشه میگوید، او همچنان گزینههای نظامی و غیرنظامی را در اختیار دارد. با این حال، ما قطعاً پیشرفتهایی داشتهایم و خواهیم دید که آیا میتوانیم به پیشرفت بیشتری دست پیدا کنیم یا نه.»
سفر هیئت قطری به تهران
در همین حال، خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام آگاه از روند مذاکرات اعلام کرد که میانجیگران قطری شامگاه دوشنبه برای گفتوگو با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، درباره توافق احتمالی میان تهران و واشینگتن به ایران سفر کردهاند.
به گفته این مقام، یکی از موضوعات مورد بحث، نسخهای از پیشنویس توافق آمریکا و ایران است که طی هشت روز گذشته درباره آن مذاکره شده است. ایران میگوید بر اساس این پیشنویس امکان باز شدن «دو روزه» تنگه هرمز وجود دارد.
برخی رسانههای ایرانی نیز سفر هیئت قطری به تهران در روز دوشنبه را تأیید کردهاند.
این در حالی است که معاون عراقچی طی روزهای جمعه تا یکشنبه در دوحه با میانجیهای قطری در حال گفتوگو بود.
مذاکرات جدید واشینگتن و تهران پس از ارسال نامه جیدی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی انجام میشود. محسن رضایی بدون اشاره به محتوای این نامه ارسال آن را گامی مثبت دانسته است.
عباس عراقچی ساعاتی پیش در جریان سفر به ترکمنستان درباره آنچه «مذاکرات غیرمستقیم با طرف آمریکایی» خواند گفت که مشورتها و رایزنیها به شکل «بسیار فشرده» ادامه دارد.
او افزود: «قطر و پاکستان به عنوان میانجیها نقش بسیار فعالی دارند. شروط و طرح خود را بیان کردهایم و همه چیز به عقلانیت سیاسی واشنگتن بستگی دارد.»
وزیر خارجه ایران تهدید کرد اگر دور جدیدی از حملات نظامی توسط آمریکا انجام شود، پاسخ متقابل ایران «تلختر و سنگینتر از گذشته» خواهد بود.
دونالد ترامپ بامداد دوشنبه به وقت ایران در یک گردهمایی انتخاباتی گفت ممکن است لازم شود، «ضربه سنگینی» به جمهوری اسلامی بزند.
او اظهارات قبلی خود درباره طولانی نشدن جنگ با ایران را تکرار و تأکید کرد آمریکا از نظر نظامی و مالی به پیروزی رسیده و این رویارویی خیلی زود «از یک راه یا راه دیگر» به پایان خواهد رسید.
این در حالی است که رئیسجمهور آمریکا پیش از آن نیز از تماس تلفنی با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و گفتوگو درباره ایران خبر داده بود.
برخی رسانههای آمریکایی و اسرائیلی مدعی شدند بین ترامپ و نتانیاهو درباره ازسرگیری حملات نظامی به ایران اختلاف نظر وجود دارد و نخستوزیر اسرائیل خواستار این حمله بلافاصله بعد از انتخابات میاندورهای آمریکا شده است.
شبکه ۱۲ اسرائیل گزارش داده که نتانیاهو نگران است مذاکرات جاری با میانجیگری قطر به کاهش چشمگیر فشارها بر ایران منجر شود.
با این حال، سفیر اسرائیل در سازمان ملل روز دوشنبه در گفتوگو با شبکه تلویزیونی العربیه این گزارشها و «فشار آوردن» نتانیاهو به ترامپ را رد کرد.
در ادامه تحولات، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز دوشنبه اعلام کرد رهبر جمهوری اسلامی در زمینۀ مذاکره با آمریکا به دولت اختیاراتی داده است.
او با تأکید بر اهمیت عبور از «چالشها و بحرانی که دشمنان برای ایران ساختهاند»، گفت: «تلاش میکنیم با گفتوگو مشکل را حل کنیم».
رئیس جمهور ایران همزمان تأکید کرد که مجتبی خامنهای در زمینۀ پیشبرد گفتوگوها، اختیاراتی به دولت داده است. او به جزئیات بیشتری درباره این اختیارات اشاره نکرد.
همچنین رسانههای نزدیک به حکومت ایران گزارش دادند که محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، روز دوشنبه تلفنی گفتوگو کردند.
پیشتر ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجۀ روسیه هم، نشانههای احتمال اقدام نظامی جدید علیه ایران را، «نگرانکننده» خوانده بود.
این در حالی است که وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، پس از دیدار با مشاور امنیت ملی عربستان سعودی، گفت وضعیت منطقه خاورمیانه «بار دیگر به دوراهی حساسی میان جنگ و صلح» رسیده است.
همزمان علی باقری کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نیز در پکن با آقای وانگ دیدار کرد.