اظهارات روز چهارشنبه ۱۲ فروردین رئیسجمهوری آمریکا، دربارۀ احتمال خروج این کشور از پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، واکنشهای زیادی را بهدنبال داشته است.
دونالد ترامپ در گفتوگو با روزنامۀ دیلی تلگراف بریتانیا، با تکرار انتقادهای تندش از همراهینکردن اعضای ناتو در عملیات نظامی علیه ایران، گفت که «با جدیت» به خروج از این پیمان فکر میکند.
او با توصیف کردن این پیمان بهعنوان یک «ببر کاغذی»، گفت: ترک این سازمان در واقع از مرحلۀ «بازنگری» هم گذشته، چراکه از مدتها پیش نسبت به اعتبار آن تردید پیدا کرده است.
او با کنایه گفت حتی ولادیمیر پوتین هم میداند که «ناتو» یک ببر کاغذی بیش نیست.
رئیسجمهور ایالات متحده روز سهشنبه هم در انتقادی تند، مشخصاً از بریتانیا و فرانسه نام برده بود.
او از جمله ناو هواپیمابر بریتانیا را «در حد اسباببازی» توصیف کرده بود و در تازهترین مورد هم ادعا کرد که بریتانیا اصولا فاقد نیروی دریایی است.
سخنان روز چهارشنبه رئیسجمهور ایالات متحده بلافاصله با واکنش دیگر کشورهای عضو ناتو روبهرو شد.
نخستوزیر بریتانیا تأکید کرد: «هرکه هرچه میخواهد بگوید»، ولی او تنها بر اساس منافع مردم کشورش اقدام میکند.
کییر استارمر گفت: «هرقدر که به من و دیگران فشار بیاورند و هر سر و صدایی که بهپا کنند، در تصمیمگیریهایم، تنها منافع ملی بریتانیا را در نظر میگیرم».
معاون وزیر دفاع فرانسه هم تأکید کرد که ناتو «برای انجام عملیات نظامی در تنگۀ هرمز» طراحی نشده است.
آلیس روفو روز چهارشنبه در کنفرانس «جنگ و صلح» در پاریس، با تأکید بر اینکه ناتو پیمانی نظامیاست که ضمانت امنیت منطقۀ اروپا و اقیانوس اطلس را بر عهده دارد، گفت ورود این پیمان به عملیات نظامی در تنگۀ هرمز، «ناقض قوانین بینالمللی» خواهد بود.
در همین حال، دولت فدرال آلمان، بر تعهد برلین به پیمان دفاعی ناتو تأکید کرد.
سخنگوی دولت آلمان در یک نشست خبری، ضمن یادآوری این موضوع که نخستینبار نیست که دونالد ترامپ چنین حرفهایی زده، گفت نمیتواند از جانب رئیسجمهور ایالات متحده سخن بگوید، اما میتواند با قاطعیت دربارۀ ادامۀ تعهد دولت فدرال آلمان به پیمان آتلانتیک شمالی صحبت کند.
اسپانیا و ایتالیا دو عضو دیگر پیمان ناتو هستند که در روزهای اخیر، آماج انتقادات دونالد ترامپ بودهاند. مادرید و سپس رم اعلام کرده بودند که اجازۀ استفادۀ هواپیماهای آمریکایی از حریم هوایی و پایگاههای خود برای شرکت در عملیات علیه ایران را نمیدهند.
در این میان، ورشو خواستار حفظ خونسردی اعضای پیمان شد.
ولادیسلاو کوزینیاک- کامیس، وزیر دفاع لهستان، ابراز امیدواری کرد که پس از اوجگیری هیجانات در نتیجۀ صحبتهای دونالد ترامپ، آرامش حاکم شود.
این مقام لهستانی در توضیح دلیل امیدواریاش گفت: «ناتو بدون ایالات متحده معنا ندارد و به نفع ماست که آرامش خود را حفظ کنیم».
وزیر دفاع لهستان در عین حال، خاطرنشان کرد که «بدون ناتو، قدرت نظامی آمریکا هم بیمعنی است».
مارک روته، دبیرکل ناتو، یا دیگر مقامهای رسمی این سازمان هنوز به اظهارات ترامپ واکنش نشان ندادهاند.
پیمان دفاعی آتلانتیک شمالی، ناتو، شامل ایالات متحده، کانادا، و اکثر کشورهای اروپایی است و در سال ۱۹۴۹ با هدف مقابله با خطر حملۀ احتمالی شوروی سابق و همپیمانان آن در بلوک شرق تشکیل شد و در نزدیک به هشتاد سال اخیر، ضامن امنیت جهان غرب بوده است.