بعد از ۱۲۱ سال، یک خورشیدگرفتگی (کسوف) کامل در روز ۲۱ مرداد امسال در اسپانیا قابل مشاهده خواهد بود و بخشهایی از اسپانیا را از هماکنون به جنبوجوش گردشگری انداخته است.
همزمان گزارش شده هتلها در شهری در نیوزیلند، دو سال زودتر در حال تکمیل ظرفیت هستند فقط به این دلیل که این شهر خود را برای نخستین خورشیدگرفتگی کامل منطقه در بیش از ۸۵۰ سال گذشته آماده میکند.
کسوف ۲۱ مرداد امسال نخستین خورشیدگرفتگی کامل قابل مشاهده در اسپانیا از سال ۱۹۰۵ به این سو است و تنها حدود ۹۰ ثانیه طول خواهد کشید که در نتیجهٔ آن، در بخشهایی از شمال اسپانیا، روز برای مدت کوتاهی به شب تبدیل خواهد شد.
این رویداد همچنین اولین خورشیدگرفتگی کاملِ قابل مشاهده در قارهٔ اروپا از سال ۲۰۰۶ تاکنون خواهد بود.
در روز ۲۱ مرداد، یک منطقهٔ دورافتاده در شمال روسیه نخستین جایی خواهد بود که خورشیدگرفتگی کامل را مشاهده میکند. سپس دالان خورشیدگرفتگی از روی گرینلند، ایسلند، اسپانیا و بخش شمالشرقی پرتغال عبور خواهد کرد. در اسپانیا، این مسیر تقریباً از شهر شمالی اویدو تا جزیرهٔ مایورکا امتداد خواهد داشت.
انتشار این خبر، موجی از شور و شوق عمومی در این کشور ایجاد کرده است.
با اینکه زمان این خورشیدگرفتگی خیلی کوتاه است، اما توجه جهانی و موج گردشگری ناشی از آن میتواند مزایای بلندمدتی برای مناطقی داشته باشد که اغلب نادیده گرفته میشوند و به «اسپانیای خالی از سکنه» معروفاند.
منطقهای که در آن خورشیدگرفتگی بهطور کامل دیده خواهد شد، قرار است بخشهایی از مناطق روستاییِ گرفتار کاهش جمعیت، از جمله منطقهٔ کاستیا و لئون در شمال اسپانیا، را در تاریکی فرو ببرد.
یک انسانشناس ۵۱ ساله که خانوادهاش ریشه در بلورادو دارند، به خبرگزاری فرانسه گفته است: «کاستیا و لئون همیشه در اخبار نیستند و متأسفانه گردشگران خارجی بیشتر در سواحل میمانند.»
فرصت ایجاد تعادل در گردشگری
اسپانیا که پس از فرانسه دومین کشور پربازدید جهان است، هماکنون یکی از قدرتهای بزرگ گردشگری محسوب میشود.
اما دولت اسپانیا تلاش دارد گردشگری را از وابستگی بیش از حد به تعطیلات ساحلی فصلی و مناطقی که با گردشگری بیش از ظرفیت مواجهاند، مانند بارسلونا، متنوعتر کند.
بر اساس گزارشی که در ماه مه به سفارش پلتفرم گردشگری ایربیاندبی تهیه شده، پس از خورشیدگرفتگی ۲۱ مرداد، دو خورشیدگرفتگی دیگر نیز در سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ رخ خواهد داد و مناطق روستایی میتوانند از منافع اقتصادی آن بهرهمند شوند.
این گزارش میگوید: «این سه خورشیدگرفتگی فرصتی بیسابقه برای کمک به متعادل کردن جریان گردشگری در اسپانیا هستند.»
در شهر بورگوس، مرکز استانی نسبتاً کوچک که هنگام کسوف، نقاط دید بسیار مناسبی برای مشاهدهٔ این پدیده خواهد داشت، شکارچیان خورشیدگرفتگی تقریباً تمام گزینههای اقامتی را رزرو کردهاند.
معاون شهردار بورگوس گفته است که گردشگران بینالمللی از آمریکا، آمریکای جنوبی، ژاپن و دیگر کشورهای آسیایی بیشترین میزان تقاضا را برای سفر به این شهر داشتهاند.
اظهارات مقامهای محلی و کارکنان هتلها نشان میدهد برخی هتلها حتی ۱۸ ماه زودتر از ۲۱ مرداد با قیمتهای بسیار بالا بهطور کامل رزرو شدند.
پیشبینی میشود حدود ۵۰۰ هزار بازدیدکننده برای مشاهدهٔ خورشیدگرفتگی به منطقهٔ کاستیا و لئون سفر کنند؛ از جمله حدود ۴۰ هزار نفر در بورگوس، رقمی بیش از یکپنجم جمعیت این شهر.
اما حضور هزاران گردشگر در مزارع و ساعتها انتظار در گرمای تابستان، نگرانیهایی دربارهٔ امنیت، سلامت و مسائل لجستیکی ایجاد کرده و ماهها است دولتهای محلی و ملی در حال برنامهریزی از جمله ایجاد نقاط ویژه برای رصد خورشیدگرفتگی و مدیریت جمعیت هستند.
خورشیدگرفتگی چه زمانی رخ میدهد؟
خورشیدگرفتگی زمانی رخ میدهد که ماه مستقیماً بین خورشید و زمین قرار میگیرد و نواری باریک از سایه را روی سطح زمین ایجاد میکند.
این پدیده باعث ایجاد نوعی هوای اصطلاحاً گرگومیش عجیب میشود؛ دما کاهش مییابد، سایهها در زاویههای غیرمعمول دیده میشوند و برخی حیوانات هم به خواب میروند.
همین پدیدههای عجیب باعث شده بود تمدنهای باستانی تصور کنند خورشیدگرفتگی نشانهٔ پایان جهان یا پیامی از سوی خدایان است. واقعیت این است که خورشیدگرفتگی نتیجهٔ یک «همزمانی کیهانی» است.
اگرچه خورشید حدود ۴۰۰ برابر بزرگتر از ماه است، اما تقریباً ۴۰۰ برابر هم دورتر قرار دارد. به همین دلیل، برای افرادی که در مکان مناسب روی زمین ایستادهاند، ماه میتواند کاملاً خورشید را بپوشاند و لایهٔ بیرونی جو خورشید، یعنی تاج خورشیدی، نمایان شود.
بهطور معمول در جهان، هر سال تقریباً یک یا دو خورشیدگرفتگی رخ میدهد. اما به دلیل باریک بودن کریدور یا دالان خورشیدگرفتگی، ممکن است یک منطقهٔ خاص روی زمین حدود ۴۰۰ سال منتظر بماند تا دوباره خورشیدگرفتگی کامل را ببیند.
رویدادی مشابه در نیوزیلند
هتلها در شهر دونِدین در نیوزیلند، دو سال زودتر در حال تکمیل ظرفیت هستند؛ زیرا این شهر خود را برای نخستین خورشیدگرفتگی کامل منطقه در بیش از ۸۵۰ سال گذشته آماده میکند.
ساعت ۴:۱۷ بعدازظهر روز ۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۸، ماه از مقابل خورشید عبور خواهد کرد و نواری از سایه به عرض تقریبی ۱۰۰ کیلومتر را بر بخشهایی از جنوب نیوزیلند خواهد انداخت.
تمام مناطقی که در این نوار قرار دارند، از منطقهٔ گردشگری محبوب کوئینزتاون در غرب تا شهر دوندین در شرق، به مدت دو دقیقه و ۵۱ ثانیه در میانهٔ روز در تاریکی فرو خواهند رفت.
با وجود اینکه هنوز دو سال تا این رویداد باقی مانده، هتلها از هماکنون درخواستهای رزرو را که شامل عینک رایگان مخصوص تماشای خورشیدگرفتگی است، دریافت میکنند.
ایان گریفین، ستارهشناس، میگوید: «آخرین خورشیدگرفتگی کاملی که از دوندین قابل مشاهده بود، در سال ۱۱۶۳ میلادی رخ داد؛ یعنی پیش از آنکه انسانها به نیوزیلند برسند. بنابراین، ما نخستین مردمی در تاریخ دوندین خواهیم بود که از این بخش از جهان شاهد یک خورشیدگرفتگی کامل میشویم و این واقعاً هیجانانگیز است.»
این رویداد همچنین نخستین خورشیدگرفتگی کامل قابل مشاهده در هر نقطهای از نیوزیلند از سال ۱۹۶۵ خواهد بود.
گریفین افزود: «اگر هوا صاف باشد، آن سه دقیقه تاریکی برای هر کسی که آن را ببیند، تجربهای کاملاً فراموشنشدنی خواهد بود.»
انتظار میرود این رویداد به یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری این شهر تبدیل شود.
پیشبینی میشود حدود ۳۵ هزار گردشگر به این شهر سفر کنند؛ شهری که جمعیت آن حدود ۱۳۰ هزار نفر است.