همزمان با ادامه گفتوگوها بین ایران و عمان برای بازگشایی تنگه هرمز، دولت دونالد ترامپ روز سهشنبه ۱۳ مرداد اعلام کرد که توافق برای باز شدن این آبراه راهبردی میتواند تا روز چهارشنبه نهایی شود.
این در حالی است که قیمت نفت کاهش یافته و ارتش آمریکا نیز میگوید مسیر جنوبی تنگه هرمز باز است.
اسکات بسنت روز سهشنبه در گفتوگو با شبکه سیانبیسی گفت: «ما با ایرانیها در حال مذاکره هستیم و فکر میکنم این احتمال وجود دارد که امروز یا فردا برای بازگشایی تنگه و حرکت به سوی وضعیتی عادیتر در این درگیری به توافق برسیم».
او در پاسخ به این پرسش که آیا چنین توافقی به ایران اجازه خواهد داد از کشتیهای عبوری عوارض دریافت کند، گفت: «فکر میکنم منظور، آزادی رفتوآمد خواهد بود».
ترامپ روز دوشنبه در کاخ سفید گفته بود مذاکراتی با ایران در جریان است که تا روز سهشنبه تنگهٔ هرمز را باز کند.
او گفته بود: «این آخرین فرصت برای آنهاست تا یک توافق خوب را امضا کنند، و گرنه سرشان قطع خواهد شد».
وزیر خارجه ایالات متحده نیز ساعتی بعد از اظهارات بسنت اعلام کرد گفتوگو و مذاکرهای میان ایران و عمان در جریان است که ما نیز در آن دخیل هستیم، درباره اینکه چگونه در کوتاهمدت کشتیهای بیشتری بتوانند با امنیت از تنگهٔ هرمز عبور کنند.
مارکو روبیو در مراسم امضای یک یادداشت تفاهم هستهای با پاراگوئه گفت که «کشتیها در حال عبور از تنگه هستند. همین حالا نفت از تنگه در حال عبور است. تنگهها باز هستند».
او با اشاره به اینکه «خلع سلاح هستهای ایران، توافق نهایی و اصلی است»، افزود اما توافق فوری که توجه زیادی به آن شده مربوط به تنگههاست.
او تصریح کرد که پیشرفت بیشتری در این مذاکرات حاصل شده، اما هنوز به نتیجه نهایی نرسیدهایم. امیدواریم این اتفاق خیلی زود رخ دهد.
در پی این اظهارنظرها قیمت نفت برنت عصر سهشنبه به هر بشکه ۸۰ دلار رسید، در حالی که نفت خام وست تگزاس اینترمدیت هم به حدود ۷۶ دلار در هر بشکه سقوط کرد.
این ارقام پایینترین میزان قیمت نفت طی دو هفته اخیر و پس از آغاز دور جدیدی از حملات آمریکا به ایران است.
ارتش آمریکا: مسیر جنوبی تنگه هرمز باز است
ستاد فرماندهی ارتش آمریکا (سنتکام) چند ساعت بعد اعلام کرد که مسیر جنوبی تنگه هرمز که از آبهای عمان میگذرد، برای همه کشتیهای تجاری «آزاد و باز» است.
سنتکام با انتشار بیانیهای در شبکه ایکس نوشت: «مسیر جنوبی تنگه هرمز همچنان برای همه کشتیهای تجاری که قصد عبور از این آبراه بینالمللی را دارند، آزاد و باز است.»
ارتش آمریکا در ادامه خبر داده که نیروهای نظامی این کشور در سه ماه گذشته به بیش از هزار کشتی کمک کردهاند تا با وجود آنچه «اقدامات تهاجمی و بیدلیل ایران» توصیف کرده است، با موفقیت از تنگه عبور کنند و این روند همچنان ادامه دارد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز روز سهشنبه درباره آخرین تحولات خبر داد که گفتوگوها با عمان درباره بازگشایی تنگهٔ هرمز ادامه دارد.
اسماعیل بقایی به خبرگزاری صداوسیما گفت این مذاکرات «با تمرکز بر تعیین مسیرهای رفت و برگشت ایمن برای کشتیها در حال پیگیری است».
او با مثبت توصیف کردن این گفتوگوها گفته که در آنها «ملاحظات امنیت ملی ایران و عمان» مدنظر است.
پیشتر گزارشهای مختلفی در رسانههای گوناگون درباره پیشرفت گفتوگوهای ایران و عمان و احتمال به نتیجه رسیدن آن طی ساعتهای آینده منتشر شده بود.
سخنگوی وزارت خارجه ایران بدون اشاره به این گزارشها گفت که «نتایج نهایی این مذاکرات پس از جمعبندی، اطلاعرسانی خواهد شد».
احتمال اعلام «توافق ۶۰ روزه» درباره تنگه هرمز
از سوی دیگر وبسایت اکسیوس بامداد چهارشنبه در گزارشی به نقل از دو منبع منطقهای و یک مقام آمریکایی خبر داد که ایالات متحده، ایران و عمان در آستانه دستیابی به یک توافق موقت برای بازگشایی تنگه هرمز هستند و واشینگتن امیدوار است این توافق را روز چهارشنبه اعلام کند.
به گفته دو منبع منطقهای، توافقی که در حال بررسی است، یک ترتیب موقت ۶۰ روزه میان عمان و ایران برای مدیریت عبور و مرور در تنگه هرمز ایجاد میکند که در صورت توافق طرفین، قابل تمدید خواهد بود.
اکسیوس مدعی شده که بر اساس مفاد این توافق «تمام کشتیهایی که از طریق تنگه وارد خلیج فارس میشوند، از مسیر شمالی که از آبهای ایران عبور میکند، تردد خواهند کرد و تمام کشتیهایی که از خلیج فارس خارج شده و وارد دریای عمان میشوند، از مسیر جنوبی که از آبهای عمان میگذرد، با هماهنگی ایران عبور خواهند کرد.»
این گزارش میگوید که در طول دوره ۶۰ روزه، هیچ عوارض یا هزینهای از کشتیها دریافت نخواهد شد و طرفها متعهد خواهند شد که ظرف ۳۰ روز مینهای دریایی را از مسیر میانی تنگه پاکسازی کنند.
اکسیوس همچنین درباره بند دیگری از این توافق موقت احتمالی نوشته است پس از پاکسازی این مسیر میانی، تنگه هرمز بر اساس مفاد یک توافق دائمی که قرار است بعداً میان عمان و ایران دربارهٔ آن مذاکره شود، برای عبور کشتیها در هر دو جهت مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
در پی آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اسفند سال گذشته، تهران تنگه هرمز را بست و ایالات متحده نیز محاصره دریایی علیه ایران را آغاز کرد. بعد از امضای توافقنامه میان آمریکا و جمهوری اسلامی در اواخر خرداد، این آبراه باز شد و محاصره دریایی نیز خاتمه یافت، اما بعد از آخرین دور درگیری طرفین از نیمه تیرماه، بار دیگر ایران مدعی بسته شدن تنگه هرمز شد و ارتش آمریکا نیز محاصره را از سر گرفت.