رئیسجمهور ایالات متحده میگوید که این کشور پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا به ایران حمله نخواهد کرد. همزمان دو روزنامهٔ آمریکایی از بررسی گزینههای جدید حمله به ایران و تقویت حضور نظامی ایالات متحده در خاورمیانه خبر دادند.
دونالد ترامپ شامگاه پنجشنبه ۱۶ مهر به وقت ایران در پستی در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت که «ما در حال گفتوگوهای سازنده با جمهوری اسلامی ایران هستیم».
او افزود: «میخواهم برای همه روشن کنم که، با وجود آنکه ایران هم از نظر اقتصادی و هم از نظر نظامی در وضعیت بسیار بدی قرار دارد، و در حالی که محاصره با تمام قدرت و بهطور کامل برقرار خواهد ماند و نفت نیز در حجم بیسابقهای از طریق تنگهٔ هرمز منتقل میشود، ما پیش از انتخابات میاندورهای ایالات متحده که در سوم نوامبر برگزار میشود، به ایران حمله نخواهیم کرد».
ساعاتی بعد اما روزنامههای نیویورکتایمز و والاستریت جورنال در گزارشهایی از بررسی گزینههای تازهٔ حمله به ایران در دولت آمریکا و تقویت حضور نظامی این کشور در خاورمیانه خبر دادند.
نیویورکتایمز به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده است که پنتاگون به دستور رئیسجمهور آمریکا طرحهایی را برای حمله به زرادخانههای پهپادی و موشکی، تأسیسات انرژی و دیگر مراکز نظامی ایران تدوین کرده است.
به گفتهٔ افرادی که در جریان جزئیات این طرحها قرار گرفتهاند، یکی از گزینههای اصلی، انجام یک عملیات نظامی کوتاه و شدید به مدت تقریبی سه روز است. این طرح روز جمعهٔ گذشته در کمپ دیوید مورد بررسی قرار گرفته است.
این روزنامه همچنین نوشته است که تیم امنیت ملی دونالد ترامپ و پنتاگون در ماههای اخیر پنج پیشنهاد برای انجام عملیاتهای بزرگ علیه ایران یا حوثیهای یمن به او ارائه کردهاند، اما رئیسجمهور آمریکا هر بار آنها را رد کرده است.
والاستریت جورنال نیز به نقل از مقامهای مطلع گزارش داده است که ارتش آمریکا در حال آمادهسازی گزینههای مختلف برای حملهٔ احتمالی به ایران است.
بر اساس این گزارش، یک گروه ضربت جدید متشکل از ناو هواپیمابر و یک یگان اعزامی تفنگداران دریایی در حال حرکت به سوی خاورمیانه هستند و پنتاگون نیز در حال بررسی ارسال تجهیزات پدافند هوایی و مهمات بیشتر به پایگاههای آمریکا در منطقه است.
با این حال، بر اساس این گزارشها، بررسی و آمادهسازی گزینههای نظامی به معنای تصمیم نهایی واشینگتن برای اجرای حملهٔ تازه نیست.
رئیسجمهور ایالات متحده در پیام شامگاه پنجشنبهاش این را هم گفت روز چهارشنبه ۲۲ میلیون بشکه نفت از تنگهٔ هرمز خارج شده و «حتی یک بشکه هم از ایران نیامده یا به ایران نرفته است!»
او بار دیگر تأکید کرد که «ایران به سلاح هستهای دست نخواهد یافت!»
ترامپ بارها گفته که انتظار دارد قیمت نفت پس از انتخابات میاندورهای بهطور چشمگیری کاهش یابد، اما به نوشته خبرگزاری رویترز، قیمت بالای بنزین و جنگ با ایران فشار سنگینی بر نامزدهای جمهوریخواه وارد کرده و اکثریت آنها در کنگره را تهدید میکند.
ایران و آمریکا از ۹ اسفند پارسال درگیری جنگی هستند که ایالات متحده و اسرائیل با حملات خود آغاز کردند، هنوز نتوانسته بر سر پایان جنگ به توافق برسند.
دو کشور ۲۸ خرداد امسال تفاهمنامهای ۱۴ بندی موسوم به «تفاهم اسلامآباد» امضا کردند که چارچوبی برای توقف درگیریها و یک دوره ۶۰ روزه مذاکرات با هدف دستیابی به توافق نهایی در آن تعیین شد.
اما کمتر از سه هفته بعد، در پی حملات منتسب به ایران به چند نفتکش در تنگهٔ هرمز، ارتش آمریکا به مدت دو هفته نقاط مختلف ایران را هدف حمله قرار داد و نیروهای جمهوری اسلامی نیز چند کشور منطقه را با موشک و پهپاد هدف گرفتند. این درگیریها عملاً تفاهم اسلامآباد را از میان برد و آمریکا از ۲۳ تیر محاصره دریایی ایران را از سر گرفت.
مهلت ۶۰ روزه تعیینشده در تفاهمنامه نیز ۲۶ مرداد بدون دستیابی دو طرف به توافق نهایی پایان یافت.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز پنجشنبه به خبرنگاران در تهران گفت که مذاکرات بین تهران و واشینگتن ادامه دارد و از طریق میانجیها پیامهایی رد و بدل میشود.
او درباره آینده این مذاکرات افزود: «ما طرحمان را که تحت عنوان طرح هفت روزه بوده، ارائه دادیم و دیدگاههای آمریکاییها را در مقابلش شنیدیم؛ الان مشغول بررسی آنها هستیم؛ فکر میکنم ظرف چند روز جواب میدهیم».
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز ۱۵ مهر به خبرگزاری رویترز گفت که حکومت ایران برای پایان یافتن جنگ باید ظرفیت غنیسازی اورانیوم خود را بهطور «معناداری» کاهش دهد و ایالات متحده در مذاکرات با جمهوری اسلامی، به وعدههای لفظی بسنده نخواهد کرد و خواهان اقدام عملی تهران است.
او همچنین گفت ایالات متحده با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، و عباس عراقچی، وزیر خارجه، در تماس و مذاکره است، اما برای واشینگتن روشن نیست این دو مقام تا چه اندازه در ساختار فعلی قدرت ایران اختیار تصمیمگیری دارند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز ۱۲ مهر گفته بود که تهران قرار است «نکات تکمیلی» دربارهٔ پیشنهادهای آمریکا را از طریق میانجیها منتقل کند، اما بار دیگر تأکید کرد که تمرکز جمهوری اسلامی در مرحلهٔ کنونی بر موضوع تنگهٔ هرمز است و تهران در حال حاضر دربارهٔ فعالیت هستهای خود مذاکره نمیکند.
ایران و آمریکا از زمان برقراری آتشبسی که جنگ ۴۰ روزه را متوقف کرد، میگویند بر تنگه هرمز تسلط دارند. این آبراه پیش از جنگ محل عبور حدود یک پنجم نفت و گاز مایع مصرفی جهان به بازارها بود.
مقامهای جمهوری اسلامی میگویند که هفت شرط برای بازگشایی تنگهٔ هرمز دارند که سه شرط «اصلی» آن، پایان دادن به جنگ در تمامی جبههها، آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و پایان دادن به محاصرهٔ دریایی جزایر ایران است.