رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی به نقل از دو منبع آگاه گزارش داده است که آمریکا و اوکراین یک «سند اولیه همکاری» امضا کردهاند که راه را برای مشارکت بیسابقهٔ دو کشور در حوزهٔ سامانههای نظامی بدون سرنشین هموار میکند.
بر اساس این گزارش که روز ۳۱ تیر منتشر شد، این توافق به اوکراین امکان میدهد پهپادها و شهپادهای رزمی خود را برای آزمایش و ارزیابی نظامی به آمریکا صادر کند. منابع آگاه گفتهاند این نخستین توافق از این نوع میان دو کشور است.
این موضوع از آن جهت اهمیت بیشتری دارد که پنتاگون در پی گسترش سامانههای بدون سرنشینی است که بتوان آنها را در مقیاس وسیع تولید کرد، ضمن آنکه نگرانیهای ایالات متحده از تهدیدهای روسیه، چین و ایران نیز افزایش یافته است.
بهگفتۀ منابع رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، این سند چارچوب همکاریهای آینده را تعیین میکند و میتواند مسیر مشخصی برای صادرات پهپادهای زمینی، هوایی و دریایی اوکراین به آمریکا با هدف آزمایش و ارزیابی آنها ایجاد کند.
این پهپادها و شهپادها در مرحلهٔ نخست برای استفادهٔ عملیاتی به آمریکا فرستاده نمیشوند، بلکه نتایج آزمایش آنها میتواند در تعیین نیازهای آیندهٔ پنتاگون برای خرید تجهیزات نظامی مؤثر باشد.
این توافق بهخودیخود قرارداد تولید مشترک نیست، اما نخستین گام عملی برای گسترش همکاریهای دو کشور به شمار میرود و ممکن است در آینده، تولید مشترک پهپادهای رزمی طراحیشده در اوکراین در خاک آمریکا را نیز شامل شود.
امضای این توافق پس از چند ماه مذاکره دربارهٔ گسترش همکاریهای صنایع دفاعی دو کشور انجام شده است. پنتاگون در پی آن است که هرچه سریعتر به نوآوریهای نظامی اوکراین دسترسی پیدا کند؛ فناوریهایی که طی بیش از چهار سال جنگ گسترده با روسیه در میدان نبرد توسعه یافتهاند.
این توافق همچنین در شرایطی امضا شده است که وزارت دفاع آمریکا در چارچوب برنامهٔ تازهای با عنوان «برتری پهپادی»، تلاشهای خود را برای تقویت تواناییهایش در زمینهٔ سامانههای بدون سرنشین سرعت بخشیده است.
بر اساس اطلاعاتی که رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی به دست آورده است، چارچوب مورد نظر به ارتش آمریکا اجازه میدهد نمونههای مشخصی از پهپادهای اوکراینی را برای آزمایش و ارزیابی درخواست کند، نه برای استفاده در عملیات نظامی.
اوکراین طی بیش از چهار سال جنگ، با سرعت زیادی فناوریهای پهپادی خود را توسعه داده و به یکی از پیشروترین سازندگان سامانههای بدون سرنشین ارزانقیمت و آزمودهشده در میدان نبرد تبدیل شده است.
پهپادهای رهگیر، سامانههای جنگ الکترونیک و شهپادهای تهاجمی دریایی از جملهٔ این تجهیزات هستند.
تحلیلگران میگویند این توافق میتواند همکاریهای صنایع دفاعی آمریکا و اوکراین را به شکل چشمگیری گسترش دهد.
دن رایس، رئیس دانشگاه آمریکایی کییف و مشاور پیشین فرمانده کل نیروهای مسلح اوکراین، به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت: «این یک جهش بزرگ برای صنعت دفاعی آمریکا است. پنج سال است که میگویم آمریکا برای آموختن از اوکراین به یک تغییر فرهنگی نیاز دارد. این نخستین گام است.»
دنیل بالسون، مدیر بخش حمایتگری سازمان آمریکایی غیرانتفاعی «رازوم»، نیز گفت فناوری پهپادی به یکی از ارزشمندترین محصولات نظامی صادراتی اوکراین تبدیل شده است.
او افزود: «پهپادهای اوکراینی از بهترین نمونههای جهان هستند. آنها در میدان جنگ آزمایش شدهاند، کارایی خود را در نبرد ثابت کردهاند و حاصل کار شماری از نوآورترین متخصصان جنگهای مدرن هستند.»
امضای این سند در شرایطی انجام شده است که همکاریهای صنایع دفاعی آمریکا و اوکراین شتاب بیشتری گرفته است.
سفارت اوکراین در واشینگتن روز ۳۰ تیر از امضای تفاهمنامهای میان شرکت اوکراینی توسعهدهندهٔ سامانههای خودکار «یوفورس» و شرکت کشتیسازی آمریکایی «رِکانکرفت» خبر داد.
بر اساس این تفاهمنامه، شهپادهای خودکار خانوادهٔ «ماگورا» که کارایی خود را در میدان نبرد نشان دادهاند، به آمریکا منتقل خواهند شد و همکاری دو شرکت در زمینهٔ سامانههای بدون سرنشین هوایی، دریایی و زمینی نیز گسترش خواهد یافت.
اولگا استفانیشینا، سفیر اوکراین در آمریکا، ابراز اطمینان کرد که این توافق شرکتهای بیشتری را تشویق خواهد کرد از این الگو پیروی کنند و همکاریهای صنایع دفاعی آمریکا و اوکراین را گسترش دهند.
این همکاری پس از آن شکل گرفته است که نیروهای آمریکایی اوایل ماه جاری میلادی برای نخستین بار در جریان حمله به اهداف دریایی ایران از شناورهای بدون سرنشین سطحی در عملیات نظامی استفاده کردند.
بر اساس توافق دو شرکت، «رِکانکرفت» که در ایالت اورگن مستقر است، با همکاری «یوفورس» شهپادهای حدود هفتمتری «ماگورا» را در آمریکا تولید خواهد کرد.
انتظار میرود شمار تولید این شناورها در آینده ابتدا به صدها و در نهایت به هزاران فروند برسد و نیروی دریایی آمریکا نیز ممکن است آنها را خریداری کند.
شان پلنکی، مدیرعامل بخش آمریکایی «یوفورس»، این طرح را الگویی برای پیوند دادن تجربهٔ جنگی اوکراین با ظرفیت صنعتی آمریکا توصیف کرد. بهگفتۀ او، این همکاری کمک خواهد کرد تا این سامانههای خودکار که کاراییشان ثابت شده است، در اختیار آمریکا قرار گیرند.
این توافق برای واشینگتن امکان دسترسی به فناوریهای پهپادی ارزانقیمت و بهسرعت در حال تحول را فراهم میکند؛ فناوریهایی که در شرایط جنگی شدید توسعه یافتهاند.
برای اوکراین نیز این توافق گام دیگری در مسیر پیوند دادن صنعت دفاعی این کشور با شبکههای تولید و خرید تجهیزات نظامی غرب است و فرصتهای تازهای را برای ورود تولیدکنندگان اوکراینی به زنجیرههای بلندمدت تأمین تجهیزات دفاعی کشورهای متحد فراهم میکند.
