در حالی که درگیریها میان عربستان سعودی و حوثیهای مورد حمایت ایران شدت گرفته، منابع آگاه از اعزام شماری از نیروهای نظامی سوریه به عربستان برای ارائه مشاوره و آموزش خبر دادهاند. همزمان، در حملهای به بازاری در استان تعز یمن دستکم ۳۰ نفر کشته شدهاند که حوثیها و نیروهای دولتی یمن یکدیگر را مسئول آن میدانند.
خبرگزاری رویترز روز جمعه ۱۵ آبان به نقل از دو منبع نظامی سوری و یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد که دهها نیروی نظامی سوری طی هفتههای اخیر برای آموزش و افزایش توان رزمی نیروهای سعودی و یمنی مستقر در عربستان به این کشور اعزام شدهاند. منابع سوری گفتهاند مأموریت این نیروها ممکن است فراتر از مشاوره و آموزش باشد.
یک دیپلمات ارشد سوری در واکنش گفت سخن گفتن از استقرار نیروهای نظامی در این مرحله «زودهنگام» است و اولویت دمشق همچنان امنیت داخلی، حفاظت از مرزها و بازسازی کشور است.
این تحولات پس از سفر روز چهارشنبه احمد شرع، رئیسجمهور سوریه، به ریاض و دیدار او با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، رخ داده است. دو کشور در جریان این سفر توافقنامه همکاری دفاعی امضا کردند که به گفته مقامهای سوری شامل مشاوره، آموزش و تبادل تجربه نظامی است.
یک مقام ارشد سعودی نیز تأیید کرد که رزمایشهای مشترک در حال برگزاری است و برنامههای بیشتری در حوزههای امنیتی و دفاعی پیشبینی شده است. او گفت همکاریهای نظامی عمدتاً با هدف بازسازی ساختار نیروهای سوری انجام میشود، اما عربستان میتواند از تجربه جنگی نیروهای سوری در مقابله با شبهنظامیان نیز بهره ببرد.
با این حال، یک مقام ارشد آمریکایی گفت واشینگتن از دمشق خواسته است با احتیاط عمل کند، زیرا مشارکت مستقیم سوریه در جنگ یمن ممکن است این کشور را وارد جنگ گستردهتر منطقهای کند.
سوریه پس از سرنگونی حکومت بشار اسد در سال ۲۰۲۴ به متحد نزدیک عربستان و آمریکا تبدیل شده است. ارتش بازسازیشده این کشور عمدتاً از شورشیان سابق تشکیل شده که سالها با نیروهای اسد و گروههای مورد حمایت ایران جنگیدهاند.
در تحولی مرتبط، ترکیه روز پنجشنبه پیمان دفاعی امضاشده میان این کشور، عربستان و پاکستان در ماه اوت در مکه را تصویب کرد که راه را برای حمایت نظامی آنکارا از ریاض باز میکند. اسعد شیبانی، وزیر خارجه سوریه، نیز گفته است دمشق در حال بررسی پیوستن به این پیمان است. دیپلمات ارشد سوری احتمال گسترش توافق دفاعی با عربستان در آینده را مطرح کرده است.
همزمان با توافق نظامی دو کشور، صندوق توسعه عربستان شش قرارداد اعطای وام توسعهای با شرایط ترجیحی به ارزش بیش از ۴۰۳ میلیون دلار با وزارت دارایی سوریه امضا کرد. این کمکها برای حمایت از بخشهای توسعهای و خدماتی سوریه در نظر گرفته شده که هزینه بازسازی آن صدها میلیارد دلار برآورد میشود.
در همین حال، حوثیهای یمن روز جمعه گفتند که «حملات هوایی عربستان» به بازاری در شهر الوزاعیه در استان تعز ۳۰ کشته و هشت زخمی بر جای گذاشته است. آنها گفتند عملیات جستوجو برای یافتن اجساد زیر آوار ادامه دارد.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، اعلام کرد حملات از سوی هواپیمایی انجام شده که از پایگاه خمیس مشیط عربستان برخاسته بود.
در مقابل، نیروهای دولتی یمن حوثیها را به شلیک موشک بالیستیک به بازار متهم کردند و این حمله را «جنایت جنگی» خواندند. مقامهای محلی تعز نیز وقوع حمله هوایی را رد کردند و آتش موشکی بیهدف حوثیها را عامل کشتار دانستند.
این اتهامهای متقابل در حالی مطرح شده که ائتلاف به رهبری عربستان روز جمعه از رهگیری یک پهپاد در منطقه مکه و دو موشک بالیستیک در مسیر نجران خبر داد. این ائتلاف روز پنجشنبه نیز اعلام کرده بود موشکی را در نزدیکی مدینه رهگیری کرده است؛ ادعایی که حوثیها رد کردند.
قطر، کویت، بحرین و اردن روز جمعه با محکوم کردن حملات موشکی منتسب به حوثیها به مناطق مکه و مدینه، آنها را نقض حاکمیت عربستان و تهدیدی علیه غیرنظامیان خواندند.
جنگ یمن پس از چند سال آرامش نسبی، از ماه ژوئیه و در پی گسترش درگیریهای منطقهای دوباره شدت گرفت. حوثیها از آن زمان حملات خود به فرودگاهها، تأسیسات نفتی و مراکز نظامی عربستان را افزایش دادهاند و ریاض نیز مواضع آنها را بمباران کرده است. حوثیها در برخی مناطق پیشروی کردهاند و نیروهای دولتی نیز دستاوردهای محدودی داشتهاند.
در تحولی دیگر، روزنامه والاستریت جورنال گزارش داد که حوثیها عملاً نظامی برای کنترل عبور کشتیها از دریای سرخ برقرار کردهاند که بر اساس آن، شناورها میتوانند از طریق ایمیل درخواست مجوز عبور امن کنند.
بر اساس این گزارش، حوثیها که پس از اعلام محاصره دریایی عربستان کنترل بخش اعظم سواحل دریای سرخ یمن را به دست گرفتهاند، معمولاً ظرف ۲۴ ساعت به درخواست کشتیها پاسخ میدهند.
در یکی از مکاتبات منتشرشده، فرمانده یک کشتی اعلام کرده که شناور او هیچ ارتباطی با اسرائیل، بریتانیا و آمریکا ندارد و خواستار تأیید عبور امن شده است.
حوثیها نیز در پاسخ به درخواست یک کشتی کانتینری چینی، مجوز عبور هفتروزه صادر کرده و از آن دعوت کردهاند برای دریافت اخبار و اطلاعیههای تازه در سرویس ایمیلی آنها مشترک شود.
به گزارش والاستریت جورنال، این سازوکار در حالی اجرا میشود که حوثیها بارها کشتیهای منتسب به آمریکا، بریتانیا و اسرائیل را هدف قرار دادهاند و با گسترش کنترل خود بر سواحل یمن، توانایی بیشتری برای تهدید کشتیرانی در دریای سرخ به دست آوردهاند.