چین با محکوم کردن اقدام اسرائیل در بهرسمیتشناختن سومالیلند، بر حمایت خود از تمامیت ارضی سومالی تأکید کرده و همزمان، جنبش حوثیهای یمن که مورد حمایت ایران است نیز هشدار داده است هرگونه حضور اسرائیل در سومالیلند از نظر نیروهای این گروه «هدف نظامی» تلقی خواهد شد.
وزارت خارجهٔ چین روز دوشنبه اعلام کرد که با هرگونه تلاش برای تجزیهٔ سرزمینهای سومالی مخالف است و بر حمایت خود از حاکمیت، وحدت و تمامیت ارضی این کشور تأکید کرد. این موضعگیری در واکنش به اقدام اخیر اسرائیل در بهرسمیتشناختن سومالیلند بهعنوان کشوری مستقل مطرح شده است.
سومالیلند، نامی است که قبایل پنج استان شمال غرب سومالی، از سال ۱۹۹۱ میلادی به این استانها داده و اعلام استقلال کرده بودند. سومالیلند عضو سازمان ملل متحد نیست و در سطح جهانی، به عنوان منطقهای خودمختار شناخته میشود.
لین جیان، سخنگوی وزارت خارجهٔ چین، در نشست خبری هفتگی خود گفت «هیچ کشوری نباید برای منافع خودخواهانه، نیروهای جداییطلب داخلی دیگر کشورها را تشویق یا حمایت کند» و از مقامهای سومالیلند خواست به گفتهٔ او «فعالیتهای جداییطلبانه و همدستی با نیروهای خارجی» را متوقف کنند.
اسرائیل روز جمعه نخستین کشوری شد که جمهوری خودخواندهٔ سومالیلند را بهطور رسمی بهعنوان یک دولت مستقل به رسمیت شناخت و از آمادگی برای همکاری فوری در حوزههایی چون کشاورزی، بهداشت، فناوری و اقتصاد خبر داد. این تصمیم با واکنش تند دولت سومالی روبهرو شد.
حسن شیخ محمود، رئیسجمهور سومالی، این اقدام را نقض حاکمیت و وحدت کشورش خواند و گفت موگادیشو از «همهٔ ابزارهای دیپلماتیک» برای مقابله با آن استفاده خواهد کرد. نخستوزیر سومالی نیز اسرائیل را متهم کرد که میکوشد از شرایط منطقهای برای تثبیت نفوذ خود در شاخ آفریقا بهره ببرد.
در همین حال، جنبش حوثیهای یمن که مورد حمایت ایران است، بهشدت از اقدام اسرائیل انتقاد کرد. عبدالملک الحوثی، رهبر این گروه، هشدار داد هرگونه حضور اسرائیل در سومالیلند از نظر نیروهای این گروه «هدف نظامی» تلقی خواهد شد.
اهمیت راهبردی سومالیلند، بهویژه نزدیکی آن به تنگهٔ بابالمندب، نگرانیها دربارهٔ پیامدهای امنیتی این تصمیم را تشدید کرده است.
در مقابل، مقامهای سومالیلند از بهرسمیتشناختهشدن توسط اسرائیل استقبال کرده و آن را «نقطهٔ عطفی تاریخی» توصیف کردهاند. وزیر خارجهٔ منطقۀ سومالیلند گفته است همکاری با اسرائیل بر پایهٔ شفافیت و منافع متقابل خواهد بود و این منطقه در ازای این اقدام، هیچ توافقی دربارهٔ اسکان فلسطینیان غزه نداشته است.
این تحولات در آستانهٔ آغاز ریاست دورهای سومالی بر شورای امنیت سازمان ملل رخ داده و قرار است شورا در پی اقدام اسرائیل، نشستی اضطراری برگزار کند.
همزمان، ۲۱ کشور عمدتاً مسلمان با صدور بیانیهای مشترک نسبت به «پیامدهای جدی» این تصمیم برای صلح و امنیت در شاخ آفریقا، دریای سرخ و امنیت بینالمللی هشدار دادهاند.
