دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد ایالات متحده پس از اجرای یک عملیات نظامی گسترده و سریع در ونزوئلا و بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور این کشور، قصد دارد ادارهٔ ونزوئلا را در دست بگیرد.
این اظهارات روز شنبه ۱۳ دیماه و ساعاتی پس از حملهای برقآسا بیان شد که در جریان آن، نیروهای ویژهٔ آمریکا مادورو و همسرش را بازداشت کردند و همزمان، چندین نقطه در کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، هدف حملات هوایی قرار گرفت.
آقای ترامپ در کنفرانس خبری در فلوریدا گفت: «ما کشور را اداره خواهیم کرد تا زمانی که بتوانیم یک گذار امن، مناسب و سنجیده انجام دهیم. نمیتوانیم این خطر را بپذیریم که فرد دیگری که منافع مردم ونزوئلا را در نظر ندارد، کنترل کشور را به دست بگیرد.»
او جزئیات بیشتری بیان نکرد اما افزود: «ما قرار است آن را با یک گروه اداره کنیم». او همچنین گفت: «افرادی را تعیین میکنیم» و اشاره کرد مقامهای دولت او که در کنارش حضور داشتند، مسئولیت این کار را بر عهده خواهند داشت.
رئیسجمهور آمریکا همچنین احتمال استقرار نیروهای نظامی این کشور در ونزوئلا را نیز مطرح کرد و گفت ایالات متحده «از حضور نیروهای زمینی هراسی ندارد».
ترامپ در کنفرانس خبری خود به جبران هزینههای عملیات نیز اشاره کرد و گفت یک اشغال نظامی توسط آمریکا «حتی یک سنت هم برای ما هزینه نخواهد داشت»، زیرا هزینه ایالات متحده از محل «پولی که از دل زمین بیرون میآید» بازپرداخت خواهد شد.
او گفت: «شرکتهای بسیار بزرگ نفتی ایالات متحده، بزرگترینها در جهان، وارد خواهند شد، میلیاردها دلار سرمایهگذاری میکنند و زیرساختهایی را که بهشدت فرسوده شده، تعمیر خواهند کرد.»
ترامپ افزود: «ما مقادیر عظیمی نفت خواهیم فروخت.»
کنار گذاشتن رهبران مخالف
در واکنش به این تحولات، ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان مورد حمایت آمریکا که سال گذشتهٔ میلادی جایزهٔ صلح نوبل را دریافت کرده بود، در شبکههای اجتماعی نوشت: «ساعت آزادی فرا رسیده است.»
او خواستار آن شد که ادموندو گونزالس اوروتیا، نامزد مورد حمایت مخالفان در انتخابات ۲۰۲۴، «بلافاصله» ریاستجمهوری ونزوئلا را بر عهده بگیرد.
با این حال، ترامپ هرگونه احتمال روی کار آمدن ماچادو را رد کرد و گفت او در داخل ونزوئلا «نه حمایت دارد و نه احترام».
آقای ترامپ در عوض اشاره کرد که ممکن است با دلسی رودریگز، معاون نیکلاس مادورو، همکاری کند و گفت: «او اساساً مایل است کاری را انجام دهد که ما برای دوباره عظمت بخشیدن به ونزوئلا ضروری میدانیم.»
رئیسجمهور آمریکا همچنین تأکید کرد که حضور ایالات متحده در ونزوئلا احتمالاً کوتاهمدت نخواهد بود.
او گفت: «ما اکنون آنجا هستیم، اما تا زمانی که یک انتقال قدرت مناسب انجام شود، باقی خواهیم ماند.»
خاموشی، بمباران و بازداشت
به گزارش خبرگزاریهای بینالمللی، ونزوئلاییها از ماهها پیش خود را برای حملات احتمالی آماده میکردند، چرا که نیروهای آمریکایی، از جمله ناو هواپیمابر «یواساس جرالد آر. فورد»، مدتها در سواحل این کشور مستقر شده بودند.
ساکنان کاراکاس حدود ساعت دو بامداد به وقت محلی با صدای انفجارها و پرواز بالگردهای نظامی از خواب بیدار شدند. براساس گزارشها، حملات هوایی نزدیک به یک ساعت ادامه داشت و چندین هدف، از جمله یک پایگاه بزرگ نظامی و یک پایگاه هوایی، را هدف قرار داد.
ترامپ گفت این عملیات با ایجاد یک خاموشی جزئی آغاز شد که به گفتهٔ او نتیجهٔ «توانمندیهای فنی» آمریکا بوده است.
ژنرال دن کین، عالیترین مقام نظامی ایالات متحده، اعلام کرد که حدود ۱۵۰ هواپیما در این عملیات مشارکت داشتند و از نیروهایی که با بالگرد وارد کاراکاس شدند، پشتیبانی کردند.
به گفتهٔ او، این عملیات بر پایهٔ ماهها جمعآوری اطلاعات دقیق دربارهٔ عادتهای روزمرهٔ مادورو انجام شده بود؛ حتی در حد دانستن اینکه «چه میخورد» و چه حیوانات خانگیای نگه میداشت.
ژنرال کین افزود که مادورو ۶۳ ساله و همسرش «بدون هیچ مقاومتی تسلیم شدند» و این عملیات «هیچ تلفات جانی در میان نیروهای آمریکایی» نداشته است.
چند ساعت پس از پایان عملیات، کاراکاس در سکوتی سنگین فرو رفت؛ پلیسها مقابل ساختمانهای عمومی مستقر شدند و بوی دود در خیابانها به مشام میرسید.
ایالات متحده و شماری از کشورهای اروپایی پیشتر نیز مشروعیت دولت مادورو را به رسمیت نمیشناختند و میگفتند انتخابات ریاستجمهوری در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۲۴ در ونزوئلا «تقلبآمیز» بوده است.
مادورو، که از سال ۲۰۱۳ پس از هوگو چاوز در قدرت بود، همواره دونالد ترامپ را متهم میکرد که بهدنبال تغییر حکومت در ونزوئلا برای کنترل ذخایر عظیم نفتی این کشور است.
ترامپ اما میگوید مادورو ونزوئلا مسئول مرگومیر گسترده ناشی از مواد مخدر در ایالات متحده است و آنچنانکه دادستان کل آمریکا اعلام کرد، مادورو و همسرش به اتهام «توطئه تروریسم مواد مخدر»، «توطئه واردات کوکائین»، «در اختیار داشتن مسلسلها و ادوات انفجاری» و «توطئه برای در اختیار داشتن مسلسلها و ادوات انفجاری علیه ایالات متحده» بهزودی در خاک آمریکا محاکمه خواهند شد.
