سازمان عفو بینالملل میگوید بیش از هزار نفر در کشورهای عربی خلیج فارس بهدلیل اظهارنظر، انتشار ویدئو یا بازنشر مطالب مربوط به جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و حملات ایران به کشورهای خلیج فارس بازداشت شدهاند.
این سازمان حقوق بشری در بیانیهای که روز سهشنبه ۱۲ خرداد منتشر شد، اعلام کرد که این بازداشتها در کویت، بحرین، امارات متحدهٔ عربی، قطر و عربستان سعودی انجام شده و در کویت و بحرین، برخی شهروندان بهدلیل ابراز عقیده یا فعالیتهای مرتبط با آن از تابعیت خود نیز محروم شدهاند.
عفو بینالملل هفته گذشته نیز در گزارشی مرتبط با ایران اعلام کرد از نهم اسفند پارسال، جمهوری اسلامی بیش از شش هزار نفر از معترضان، روزنامهنگاران، وکلا، فعالان مدنی و سیاسی و اعضای اقلیتهای قومی و مذهبی را بازداشت کرده است؛ روندی که رو به تشدید است و سازمان عفو بینالملل آن را بهرهبرداری از شرایط جنگی خوانده است.
عفو بینالملل در گزارش جدید خود میگوید پس از آغاز جنگ، دولتهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، از جمله کویت، بحرین، امارات، قطر، عربستان سعودی و عمان، با استناد به نگرانیهای امنیت ملی، هشدارهایی کلی دربارهٔ انتشار «شایعه»، «اطلاعات نادرست» یا مطالب برگرفته از «منابع ناشناس» صادر کردند و پس از آن چند کشور از بازداشتهای گسترده خبر دادند.
هبه مرایف، مدیر منطقهای عفو بینالملل در خاورمیانه و شمال آفریقا، گفت هرچند دولتها میتوانند برای مقابله با اطلاعات نادرست و حفاظت از امنیت ملی اقدام کنند، اما هرگونه محدودیت بر آزادی بیان باید «ضروری، متناسب و منطبق با معیارهای سختگیرانهٔ حقوق بینالملل» باشد.
او افزود که کشورهای خلیج فارس برای حفظ تصویر خود بهعنوان «پناهگاههای امن»، از قوانین مبهم و گسترده در حوزهٔ جرایم سایبری، مبارزه با تروریسم و امنیت ملی برای کنترل اطلاعات استفاده کردهاند.
این سازمان حقوق بشری میگوید مقامهای کویت، بحرین، امارات و قطر صدها نفر را بهدلیل فیلمبرداری و انتشار ویدئو از حملات، بازنشر تصاویر رهگیری موشکها، انتشار تصاویر خسارات ناشی از حملات یا ابراز همدردی با ایران بازداشت کردهاند.
در کویت، دولت از بازداشت ۳۳ نفر در ماه مارس خبر داده، اما شمار افراد تحت پیگرد بسیار بیشتر اعلام شده است. به گزارش رسانههای محلی، دادگاه امنیت کشور کویت در چند نوبت علیه ۲۰۴ نفر به اتهاماتی از جمله همدردی با «تجاوز ایران»، «تحریک اختلافات فرقهای» و «انتشار اخبار کذب» حکم صادر کرده است.
در بحرین، مقامها بازداشت ۴۷ نفر را اعلام کردهاند، اما مستندات گردآوریشده از سوی گروههای حقوق بشری بحرینی که در اختیار عفو بینالملل قرار گرفته، شمار بازداشتشدگان را تا پنجم مه بیش از ۳۰۳ نفر نشان میدهد.
مقامهای بحرین همچنین در ۲۷ آوریل اعلام کردند تابعیت ۶۹ نفر و اعضای خانوادهٔ آنان را بهدلیل ابراز همدردی با ایران یا آنچه «همکاری با طرفهای خارجی» خواندهاند لغو کردهاند.
در امارات متحدهٔ عربی، مقامها از بازداشت دستکم ۳۷۵ نفر بین سوم مارس تا هشتم آوریل خبر دادهاند. عفو بینالملل میگوید این افراد به اتهاماتی مانند انتشار ویدئوها و تصاویر واقعی یا ساختگی بازداشت شدهاند؛ مواردی که بهگفتهٔ این سازمان، در حقوق بینالملل به خودی خود جرم شناخته نمیشود.
در قطر نیز مقامها اعلام کردهاند که ۳۱۳ نفر از ملیتهای مختلف را بین ۲۸ فوریه تا نهم مارس بهدلیل فیلمبرداری، انتشار ویدئو و پخش «اطلاعات گمراهکننده» بازداشت کردهاند.
عربستان سعودی بازداشت گستردهٔ مرتبط با آزادی بیان را اعلام نکرده، اما عفو بینالملل میگوید دستکم سه تبعهٔ خارجی در این کشور بهدلیل انتشار مطالب یا ویدئوهای مرتبط با جنگ بازداشت شدهاند.
این گزارش عفو بینالملل چند روز پس از آن منتشر شده که این سازمان دربارهٔ تشدید سرکوب در ایران نیز هشدار داده بود.
عفو بینالملل روز هفتم خرداد در بیانیهای اعلام کرد حکومت ایران با استفاده از پوشش «شرایط جنگی»، سرکوب مخالفان را از طریق بازداشتهای گسترده و غیرقانونی، روندهای قضایی شتابزده و ناعادلانه، اعدامهای سیاسی، احکام سنگین زندان و مصادرهٔ اموال تشدید کرده است.
اریکا گووارا روساس، از مدیران ارشد عفو بینالملل، گفته بود مقامهای ایران از شرایط بحرانی ناشی از جنگ برای «تضعیف بیشتر حقوق مردم ایران» استفاده میکنند.
عفو بینالملل در گزارش تازهٔ خود میگوید محدودیتهای اعمالشده در کشورهای خلیج فارس نیز فضای ترس و سردرگمی ایجاد کرده و دسترسی ساکنان به اطلاعات ضروری دربارهٔ پیامدهای حملات و مستندسازی خسارات ناشی از جنگ را دشوارتر کرده است.
