شیرمحمد اسپندار، دونَلینواز نامدار و پیشکسوت موسیقی بلوچ، شامگاه چهارشنبه ۳۱ تیرماه در سن ۹۵ سالگی درگذشت.
رسانههای ایران علت مرگ این هنرمند اهل بمپور استان سیستان و بلوچستان را «کهولت سن» عنوان کردهاند.
شیرمحمد اسپندار متولد سال ۱۳۱۰ بمپور، در نوجوانی برای آموختن موسیقی به کراچی پاکستان رفت.
او پس از چند سال اقامت در این کشور، در سال ۱۳۳۷ به ایران بازگشت و فعالیت حرفهای خود را با تمرکز بر موسیقی بومی بلوچستان ادامه داد. او تا سال ۱۳۶۲ علاوه بر دونَلی، با ساز تکنی نیز به اجرای موسیقی میپرداخت.
این هنرمند چیرهدست، شیوهٔ نوازندگی دونَلی را «بدون آموزش رسمی» و تنها با «مشاهدهٔ» دستان یکی از نوازندگان این ساز فرا گرفته بود.
شیرمحمد اسپندار نهتنها در نوازندگی، بلکه در ساخت ساز دونَلی نیز مهارت ویژهای داشت.
دونلی از سازهای ویژه موسیقی نواحی بلوچستان است که از دو نی تشکیل شده است. اسپندار علاوه بر دونلی، در اجرای موسیقی نواحی بلوچی از نی هم استفاده میکرد.
اجراهای او در جشنوارهها و رویدادهای مختلف داخلی و خارجی، نقش مهمی در شناساندن موسیقی بلوچ و ظرفیتهای موسیقی نواحی ایران به مخاطبان جهانی داشت.
اسپندار از معدود هنرمندانی بود که توانست موسیقی بومی بلوچ را از مرزهای جغرافیایی فراتر ببرد و آن را بهعنوان بخشی از میراث فرهنگی ایران به جهانیان معرفی کند.
آلبومی از نواختههای این هنرمند نیز با عنوان «موسیقی بلوچستان، شیرمحمد اسپندار» از سوی نشر ماهور منتشر شده است.
شیرمحمد اسپندار در عین حال موفق به کسب دکترای افتخاری موسیقی سنتی از فرانسه و دیپلم افتخار نوازندگی در ایران شده بود. تندیس اسپندار و نخستین دونلی که او با آن مینواخت نیز در موزه تهران به یادگار گذاشته شده است.
با این حال رسانهها در ایران نوشتهاند که به جز اسپندار، هیچکس در ایران دونلی نمینواخت.
آنطور که او خود گفته بود، تنها یک نفر در استان سیستان و بلوچستان، نواختن دونلی را از او آموخته بود که او هم در سال ۱۳۹۰ در یک سانحه تصادف درگذشت.
او در سالهای پایانی عمر بهدلیل ابتدا به آب مروارید، بینایی خود را از دست داده بود.