دو سازمان بینالمللی حقوق بشری اعلام کردند که ایران در سال ۲۰۲۵ دستکم «یک هزار و ۶۳۹ نفر» را اعدام کرده است.
بر اساس گزارش مشترک سازمان «حقوق بشر ایران» مستقر در نروژ و سازمان «با هم علیه مجازات اعدام» مستقر در پاریس، که روز دوشنبه ۲۴ فروردین منتشر شد، این «بالاترین» تعداد اعدام طی یکسال در ایران از سال ۱۳۶۸ تاکنون است.
این دو سازمان غیردولتی همچنین هشدار دادند که پس از اعتراضات دیماه پارسال و آغاز حملات اسرائیل و ایالات متحده به ایران، خطر استفاده گستردهتر از مجازات اعدام در کشور افزایش یافته است.
بر اساس این گزارش، تعداد اعدامها در ایران نسبت به ۹۷۵ نفری که در سال ۲۰۲۴ اعدام شدند، «۶۸ درصد» افزایش داشته و شامل «۴۸ زن» نیز بوده است.
در این گزارش آمده که اگر جمهوری اسلامی «از بحران کنونی جان سالم به در ببرد، خطر جدی وجود دارد که اعدامها حتی بیشتر به عنوان ابزاری برای سرکوب و فشار مورد استفاده قرار گیرد».
سازمان حقوق بشر ایران در عین حال اعلام کرده که این رقم «حداقل» تعداد اعدامها در سال ۲۰۲۵ است.
خبرگزاری فرانسه با انتشار این گزارش نوشته است: با آنکه بسیاری از موارد اعدام در رسانههای رسمی ایران گزارش نمیشود، اما آمار این گزارش، به طور میانگین بیش از چهار اعدام در روز را نشان میدهد.
در این گزارش همچنین آمده که این تعداد، از زمان آغاز ثبت آمار توسط این سازمان در سال ۱۳۸۷، بالاترین رقم بوده است.
این دو سازمان همچنین هشدار دادهاند که در پی اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ که به شکلی خونین سرکوب شد، «صدها معترضِ بازداشتشده در ایران همچنان در معرض خطر صدور حکم اعدام و اجرای آن قرار دارند».
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در این زمینه گفته است: «مقامات با ایجاد ترس، از طریق اجرای میانگین چهار تا پنج اعدام در روز در سال ۲۰۲۵، تلاش کردند از شکلگیری اعتراضات جدید جلوگیری کرده و حکومت رو به ضعف خود را طولانیتر کنند».
افزایش «۵۵ درصدی» اعدام زنان طی یکسال
جمهوری اسلامی ایران حتی در جریان جنگ با اسرائیل و ایالات متحده که از ۹ اسفند پارسال آغاز شد، هفت نفر را در ارتباط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ اعدام کرد.
از این تعداد، اتهام شش نفر، عضویت در سازمان «مجاهدین خلق» بوده و یک شهروند دوتابعیتی ایرانی-سوئدی هم به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» اعدام شد.
رافائل شنویل-هازان، مدیر اجرایی سازمان «با هم علیه مجازات اعدام»، در این زمینه میگوید: «مجازات اعدام در ایران به عنوان ابزاری سیاسی برای سرکوب استفاده میشود و اقلیتهای قومی و سایر گروههای حاشیهنشین بهطور نامتناسبی در میان اعدامشدگان حضور دارند».
در گزارش مشترک این دو سازمان حقوق بشری از جمله آمده است که «اقلیت کرد در غرب و بلوچها در جنوب شرق، که عمدتاً سنیمذهب هستند، بهویژه هدف اعدامها قرار داشتهاند».
بر اساس این گزارش، تقریباً نیمی از اعدامشدگان در سال ۲۰۲۵ بهدلیل جرایم مرتبط با مواد مخدر محکوم شده بودند.
همچنین اعدام دستکم ۴۸ زن در سال ۲۰۲۵ میلادی در ایران، «بالاترین» رقم ثبتشده در کشور طی بیش از ۲۰ سال گذشته است و نسبت به سال ۲۰۲۴ که ۳۱ زن اعدام شده بودند، «۵۵ درصد» افزایش نشان میدهد.
از این میان، ۲۱ زن به اتهام قتل همسر یا نامزد خود اعدام شدند.
این در حالی است که گروههای حقوق بشری میگویند زنانی که بهدلیل قتل همسر یا بستگان خود اعدام میشوند، اغلب در روابطی همراه با خشونت بودهاند.
این گزارش در عین حال حاکی است که تقریباً تمامی اعدامها در داخل زندانهای ایران انجام شده، اما اعدامهای علنی در سال ۲۰۲۵ «بیش از سه برابر» شده و به یازده مورد رسیده است.
گروههای حقوق بشری از جمله سازمان عفو بینالملل میگویند ایران بیشترین تعداد اعدام به نسبت جمعیت را در جهان انجام میدهد و پس از چین که آمار قابل اعتمادی از آن در دست نیست، بیشترین تعداد اعدام را در میان کشورها دارد.