زنده ایران می‌گوید شروع مذاکره برای توافق نهایی با آمریکا منوط به اجرای بندهای تفاهم است

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گزارش‌هایی را که مدعی شده‌اند آمریکا ۳۰۰ میلیون دلار به ایران پرداخت خواهد کرد، «اخبار جعلی» خواند.

او در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ایران پذیرفته است هرگز سلاح هسته‌ای نداشته باشد! همچنین خبر پرداخت ۳۰۰ میلیون دلار از سوی آمریکا به ایران، اخبار جعلی است که دموکرات‌های نادان منتشر کرده‌اند.»

پیش‌تر روزنامه فایننشال تایمز روز دوشنبه گزارش داده بود که دولت ترامپ در حال بررسی حمایت از ایجاد یک صندوق سرمایه‌گذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی ایران است. با این حال، دونالد ترامپ در پیام خود از رقم «۳۰۰ میلیون دلار» یاد کرد، نه ۳۰۰ میلیارد دلار.

روزنامه فایننشال تایمز به نقل از یک «منبع آگاه» نوشته بود «صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری که دولت دونالد ترامپ برای ایران در نظر دارد»، از سوی شرکت‌های علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در ایران تأمین خواهد شد و منابع آن از دولت‌ها نخواهد بود.

سازمان حقوق بشر ایران با استقبال از توافق اعلام‌شده میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده برای پایان جنگ، هشدار داد که وضعیت حقوق بشر در ایران نباید در روند مذاکرات و تعاملات آینده با جمهوری اسلامی به حاشیه رانده شود.

این سازمان روز دوشنبه ۲۵ خرداد اعلام کرد که در جریان جنگی که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد و پس از ۴۰ روز با آتش‌بس متوقف شد، هزاران نفر کشته یا بازداشت شدند و شمار اعدام‌های سیاسی و امنیتی به بالاترین سطح خود در حدود سه دهه گذشته رسید.

سازمان حقوق بشر ایران همچنین به موج بازداشت‌ها در ماه‌های اخیر اشاره کرده و گفته است که مقام‌های جمهوری اسلامی از بازداشت بیش از شش هزار و ۵۰۰ نفر از زمان آغاز جنگ خبر داده‌اند.

این افراد با اتهام‌هایی چون جاسوسی، همکاری با اسرائیل و آمریکا، ارتباط با رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور، نگهداری تجهیزات اینترنت ماهواره‌ای استارلینک و فعالیت در فضای مجازی بازداشت شده‌اند.

این سازمان می‌گوید از زمان آغاز جنگ تاکنون دست‌کم ۴۲ زندانی سیاسی و امنیتی اعدام شده‌اند؛ از جمله ۱۹ معترض، ۱۳ زندانی مرتبط با گروه‌های اپوزیسیون و ۱۰ نفر با اتهام جاسوسی یا همکاری با اسرائیل. به گفته این نهاد، این بالاترین آمار اعدام با اتهام‌های سیاسی و امنیتی در یک بازه زمانی حدود ۱۰۰ روزه در سه دهه گذشته است.

محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در این بیانیه گفت جنگ «نه‌تنها ارتباطی با حقوق بشر مردم ایران نداشت، بلکه تأثیر آن بر وضعیت حقوق بشر در ایران به‌شدت منفی بود». او افزود که مقام‌های جمهوری اسلامی از شرایط جنگی برای تشدید سرکوب داخلی استفاده کردند و در این مدت «هزاران ایرانی به‌طور خودسرانه بازداشت شدند و شاهد افزایش چشمگیر اعدام زندانیان سیاسی بودیم».

مدیر سازمان حقوق بشر ایران همچنین از جامعه بین‌الملل، به‌ویژه کشورهای اروپایی، خواست موضوع حقوق بشر را در کانون تعاملات خود با جمهوری اسلامی قرار دهند و افزود که «توقف فوری مجازات اعدام و آزادی زندانیان سیاسی باید شروط اصلی هرگونه گفت‌وگو یا مذاکرات آتی با جمهوری اسلامی باشد».

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که بر اساس تفاهم‌نامه میان واشینگتن و تهران برای پایان دادن به جنگ، بازرسان هسته‌ای «قطعاً» به ایران بازخواهند گشت.

او در گفت‌وگو با شبکه ان‌بی‌سی گفت یکی از بخش‌های اصلی توافق این است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و آمریکا به ایران برای نابودی ذخایر اورانیوم با غنای بالا کمک کنند. به گفته ونس، این موضوع به‌صراحت در تفاهم‌نامه قید شده است.

معاون رئیس‌جمهور آمریکا همچنین گفت متن کامل این تفاهم‌نامه پس از مراسم رسمی امضای آن در روز جمعه در سوئیس منتشر خواهد شد. او افزود که هنوز برخی جزئیات فنی مربوط به اجرای توافق باقی مانده است، اما انتظار می‌رود زمان آغاز بازرسی‌های هسته‌ای نیز به‌زودی مشخص شود.

ونس گفت که ممکن است زمان آغاز بازرسی‌های هسته‌ای نیز روز جمعه مشخص شود.

معاون رئیس‌جمهور آمریکا افزود: «انتظار ما این است که چون درباره این موضوع توافق گسترده‌ای وجود دارد و اختلاف چندانی بر سر این مسئله مشخص نیست، این روند خیلی سریع آغاز شود.»

او ادامه داد: «بار دیگر می‌گویم، اگر ایرانی‌ها به تعهدات خود عمل کنند، مزایا و منافع این توافق نصیب آنها خواهد شد و این همان چیزی است که امیدواریم شاهدش باشیم. ما می‌خواهیم ایران مانند یک کشور عادی رفتار کند. من می‌خواهم ایران کشوری موفق باشد، اما تنها در صورتی که اقدامات لازم را برای تعهد بلندمدت به نساختن سلاح هسته‌ای انجام دهد.»

ونس با اشاره به نقش قطر و پاکستان در میانجی‌گری مذاکرات گفت در صورت پایبندی ایران به تعهدات خود، از مزایای اقتصادی توافق بهره‌مند خواهد شد. او تأکید کرد دولت آمریکا خواهان آن است که ایران در بلندمدت از بازسازی برنامهٔ تسلیحات هسته‌ای خود صرف‌نظر کند.

پیامی ویدئویی

معاون رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی جداگانه با دفاع از توافق تازه با جمهوری اسلامی گفت این توافق به بازگشایی فوری تنگه هرمز و جلوگیری دائمی از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای منجر خواهد شد.

جی‌دی ونس در ویدیویی که بامداد سه‌شنبه در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، گفت دولت دونالد ترامپ برنامه هسته‌ای ایران را «به طور کامل در هم کوبیده» و اکنون تهران باید میان ادغام در اقتصاد جهانی یا تلاش برای بازسازی این برنامه یکی را انتخاب کند.

ونس افزود در صورت ارائه تعهدات بلندمدت از سوی ایران برای خودداری از احیای برنامه هسته‌ای، این کشور از مزایای اقتصادی و حضور در اقتصاد جهانی بهره‌مند خواهد شد، اما اگر به دنبال بازسازی آن باشد، به گفته او منابع لازم برای این کار را در اختیار نخواهد داشت.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه گفت تفاهم‌نامه امضاشده میان آمریکا و ایران «سندی بسیار کلی» است و جزئیات توافق باید در جریان مذاکرات بعدی مشخص شود.

ونس به شبکه سی‌ان‌ان گفت: «این تفاهم‌نامه حدود یک صفحه و نیم است، بنابراین سندی بسیار کلی به شمار می‌رود. درباره شماری از مسائل، باید در مرحله مذاکرات فنی جزئیات را مشخص کنیم.»

ایران و آمریکا روز یک‌شنبه، ۲۴ خردادماه، بالاخره بر سر متن یک تفاهم‌نامه توافق کردند که به گفته جی‌دی ونس در همین روز به صورت الکترونیکی امضا شده است. با این حال هر یک از طرفین از مفادی در این متن سخن می‌گویند که ظاهرا با یکدیگر تفاوت چشمگیر دارد.

هر دو طرف روز دوشنبه وعده داده‌اند که متن کامل تفاهم‌نامه روز جمعه بلافاصله پس از امضای رسمی منتشر شود و روایت‌شان از متن ثابت شود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه گفت پس از اعلام توافق میان واشینگتن و تهران برای پایان دادن به جنگ خاورمیانه، کشتی‌ها بار دیگر در تنگه هرمز در حال تردد هستند و این مسیر راهبردی انتقال نفت تا روز جمعه «کاملاً باز» خواهد شد.

او گفت: «کشتی‌ها در حال حرکت هستند و بسیاری از آنها با محموله نفت از تنگه هرمز عبور می‌کنند.» ترامپ همچنین افزود: «فکر نمی‌کنم برای باز نگه داشتن این آبراه به کمک زیادی نیاز داشته باشیم.»

روزنامه نیویورک تایمز گزارش داد که یک دادگاه در لس‌آنجلس روز دوشنبه درخواست لغو ممنوعیت نمایش پرچم شیر و خورشید در ورزشگاه‌های جام جهانی را رد کرده و به فیفا اجازه داده است این ممنوعیت را حفظ کند.

این شکایت از سوی مؤسسه «صدای آزادی» و یکی از هواداران تیم ملی ایران مطرح شده بود که می‌گفتند دارندگان بلیت باید حق داشته باشند پرچم مورد نظر خود را به ورزشگاه بیاورند. با این حال، قاضی پرونده با اشاره به «ملاحظات امنیتی و خصوصی بودن ورزشگاه‌ها»، درخواست آنان را نپذیرفت.

فیفا پیش‌تر اعلام کرده بود که اقلام و نمادهای دارای ماهیت سیاسی در ورزشگاه‌های جام جهانی ممنوع هستند. به نوشته نیویورک تایمز، منابع آگاه در فیفا این‌گونه اظهار نظر کرده‌اند که پرچم پیش از انقلاب ایران به دلیل «ماهیت سیاسی آن» مشمول این ممنوعیت شده است.

این حکم تنها چند ساعت پیش از نخستین دیدار تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ برابر نیوزیلند صادر شد. با وجود این ممنوعیت، گزارش شده است که در برخی مسابقات قبلی جام جهانی، تعدادی از تماشاگران پرچم شیر و خورشید را در ورزشگاه‌ها به نمایش گذاشته بودند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از نقش چین و روسیه در دستیابی به توافق اولیه میان واشینگتن و تهران قدردانی کرد و گفت شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین به ایجاد شرایط لازم برای این توافق کمک کرده‌اند.

ترامپ در گفت‌وگو با روزنامه نیویورک تایمز اظهار داشت که چین و روسیه با خودداری از ارسال نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز، به تلاش‌های آمریکا برای اعمال فشار بر ایران از طریق محاصره دریایی لطمه نزدند. او درباره رئیس‌جمهور چین گفت: «او کاملاً مؤدبانه رفتار کرد و برای شکستن محاصره نفتکش نفرستاد.»

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین از گفت‌وگوی تلفنی خود با ولادیمیر پوتین در روز یک‌شنبه خبر داد. کاخ سفید تاکنون جزئیات بیشتری درباره نحوه کمک چین و روسیه به توافق ایران و آمریکا ارائه نکرده است.

چین بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران و یکی از مهم‌ترین شرکای تهران به شمار می‌رود و روسیه نیز در ماه‌های اخیر میزبان دیپلمات‌های ایرانی و در تماس با مقام‌های آمریکایی بوده است. با این حال، مقام‌های آمریکایی پیش‌تر روسیه را به ارائه اطلاعات هدف‌گیری به ایران و برخی شرکت‌های چینی را به تلاش برای انتقال تسلیحات به ایران متهم کرده‌اند.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز دوشنبه ۲۵ خرداد به خبرنگاران گفت که قرار است روز جمعه در کشور سوئیس که محل دقیق آن مشخص خواهد شد، دیداری بین هیئت‌های دوطرف انجام شود.

او توضیح داد که در این دیدار، «قرار است روسای هیئت‌های دو طرف ابتدا این یادداشت تفاهم را امضا کنند و پس از آن اولین دور مذاکرات بعدی را داشته باشیم.»

رسانه‌ها در ایران پیشتر از قالیباف به عنوان رئیس هیئت مذاکره‌کننده با آمریکا یاد کرده بودند.

یک مقام دولت آمریکا به رادیوفردا گفت که تفاهم‌نامه الکترونیکی روز یک‌شنبه از طرف ایران توسط محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، امضا شده است.

تفاهم‌نامه موسوم به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد از طرف آمریکا هم توسط دونالد ترامپ و معاون او، جی‌دی‌ ونس، امضا شده است.

به گفته این مقام، جزئیات این تفاهم‌نامه در یک تا دو روز آینده رسانه‌ای خواهد شد.

عباس عراقچی در ادامه سخنان روز دوشنبه خود گفت که «این تفاهم می‌تواند راهگشایی‌های اقتصادی برای ما داشته باشد، اما اقتصاد ما نباید خود را متکی و موکول به این قبیل توافقات اقتصادی از طریق مذاکره با آمریکا کند.»

او اضافه کرد که «ما سابقه بدعهدی‌ها، عدم اجرا و پاره کردن توافقات را داریم؛ ما روند مذاکرات و اجرای توافق را بر اساس بی‌اعتمادی بدعهدی‌ها و تجربیات گذشته برنامه‌ریزی می‌کنیم.»

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، روز دوشنبه در یک کنفرانس خبری تأکید کرد که به‌رغم امضای تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا، چالش کشور اسرائیل به پایان نرسیده و «ما باید گوش به‌زنگ بمانیم و در مواقع لزوم از خود دفاع کنیم».

به گفته دولت آمریکا، جمهوری اسلامی در قالب تفاهم‌نامه‌ای که روز یک‌شنبه امضا شد تعهد داده است که هرگز به دنبال سلاح هسته‌ای نرود.

نخست وزیر اسرائیل در ادامه سخنان خود تأکید کرد که «با یا بدون توافق، ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت».

بنیامین نتانیاهو همچنین گفت که این توافق «از آن ایالات متحده است، توسط رئیس جمهور ایالات متحده، و او معتقد است که هم می‌تواند بر برنامه هسته‌ای نظارت داشته باشد و هم آن را خنثی کند».

او تأکید کرد که این تصمیم دونالد ترامپ است، اما نتانیاهو برای او روشن کرده که اسرائیل منافع خود را دارد.

نتانیاهو در نشست خبری خود همچنین گفت که حملات مشترک در کنار آمریکا به ایران خساراتی سنگین وارد کرده و به گفته او «بعضی معتقدند که خسارت اقتصادی به ایران یک تریلیون دلار بوده است».

او در ادامه گفت: «ما به مردم ایران قول دادیم که شرایطی را فراهم آوریم که رژیم آیت‌الله سرنگون شود، نمی‌دانم چه زمانی این اتفاق خواهد افتاد، ولی خواهد افتاد.»

ساعاتی پس از اعلام توافق ایران و آمریکا در پایان دادن به جنگ، هزاران نفر از ساکنان مناطق جنوبی لبنان به راه افتادند تا به محل زندگی خود در روستاها بازگردند.

تصاویر منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی صف طولانی از خودروها را در جاده‌های منتهی به جنوب لبنان نشان می‌دهد.

ارتش و نهادهای امدادی لبنان از ساکنان مناطق جنوبی خواست تا فعلا از بازگشتن خودداری کنند، چرا که به گفته این نهادها جنگ هنوز تمام نشده است. ارتش اسرائیل هم با گلوله‌باران به سمت افرادی که تلاش کرده بودند به خانه‌هایشان در جنوب شهر نبطیه بروند هشدار داد.

ارتش اسرائیل پس از حملات حزب‌الله در حمایت از ایران در آغاز جنگ اخیر وارد مناطق گسترده‌ای در جنوب لبنان شد و برخی راه‌های ارتباطی را نیز تخریب و مسدود کرد.

مقام‌های اسرائیل از زمان اعلام تفاهم ایران و آمریکا گفته‌اند ارتش این کشور از لبنان خارج نخواهد شد. این در حالی است که حکومت ایران بارها گفته است یک شرط توافق با آمریکا پایان جنگ «در تمام جبهه‌ها از جمله لبنان» است.

حزب‌الله می‌گوید پیشروی نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان را متوقف کرده است

حزب‌الله لبنان روز دوشنبه اعلام کرد نیروهایش با استفاده از موشک و پهپاد، مانع پیشروی یک واحد زرهی اسرائیل در نزدیکی شهرک کفرتبنیت در جنوب لبنان شده‌اند. این در حالی است که بر اساس توافق تازه میان ایران و آمریکا قرار است جنگ در همه جبهه‌های منطقه، از جمله لبنان، پایان یابد.

همزمان رسانه‌های لبنان از کشته شدن راننده یک خودرو در حمله پهپادی اسرائیل در همان منطقه خبر دادند؛ حمله‌ای که نخستین حمله مرگبار گزارش‌شده پس از اعلام توافق محسوب می‌شود. شبکه پرس تی‌وی ایران نیز اعلام کرد یکی از خبرنگارانش در حمله پهپادی اسرائیل در جنوب لبنان زخمی شده است.

جزئیات توافق ایران و آمریکا هنوز منتشر نشده، اما تهران و پاکستان، میانجی مذاکرات، گفته‌اند که لبنان نیز مشمول این توافق است. یک مقام لبنانی به خبرگزاری فرانسه گفته است که دولت لبنان از مفاد توافق و زمان اجرای آتش‌بس اطلاعی نداشته است.

یک مقام دولت آمریکا به رادیوفردا گفت که تفاهم‌نامه الکترونیکی روز یک‌شنبه از طرف ایران توسط محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، امضا شده است.

تفاهم‌نامه موسوم به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد از طرف آمریکا هم توسط دونالد ترامپ و معاون او، جی‌دی‌ ونس، امضا شده است.

به گفته این مقام، جزئیات این تفاهم‌نامه در یک تا دو روز آینده رسانه‌ای خواهد شد.

قرار است یک مراسم رسمی امضا هم روز جمعه آینده در شهر ژنو سوئیس برگزار شود. هنوز مشخص نیست از طرف ایران چه کسی در این مراسم حضور خواهد داشت.

رسانه‌ها در ایران پیشتر از قالیباف به عنوان رئیس هیئت مذاکره‌کننده با آمریکا یاد کرده بودند.