والتز: ایران در برجام کنترل بیش از اندازهای بر بازرسان هستهای داشت
مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل متحد، به فاکسنیوز گفت که جمهوری اسلامی در توافق برجام، کنترل بیش از اندازهای بر موضوع بازرسان هستهای داشت.
او در این گفتوگو، با مقایسه توافق برجام و یادداشت تفاهم دونالد ترامپ با ایران، افزود: «یکی دیگر از ایرادهای توافق هستهای اوباما با ایران این بود که ایران تعیین میکرد بازرسان به چه مکانهایی دسترسی داشته باشند و از چه مراکزی بازدید کنند.»
او موافقت جمهوری اسلامی با ورود دوباره بازرسان هستهای به ایران را نخستین گام یک «فرایند گستردهتر» دانست.
والتز بدون اشاره به جزئیات این فرایند، گفت: «این آغاز یک روند است و حتی پس از دور اول [مذاکرات] اکنون ایران اجازه بازگشت بازرسان را داده است.»
جیدی ونس، معاون رئیس جمهوری ایالات متحده، روز دوشنبه اول تیر اعلام کرد که حکومت ایران موافقت کرده است بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را بار دیگر به ایران دعوت کند.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی برآورد میکند که ایران ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار داشته است، سطحی که به میزان مورد نیاز برای ساخت بمب نزدیک است.
ایران از زمان حملهٔ آمریکا به تأسیسات هستهای فردو، نطنز و اصفهان در اول تیرماه ۱۴۰۴ در زمان جنگ ۱۲ روزه، مانع از دسترسی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به این تاسیسات شده است و همکاریاش را با این نهاد زیر نظر سازمان ملل کاهش داده است.
مقامهای تهران پیشتر بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایران را رد کرده بودند.
ادامۀ تعطیلی مجلس؛ برنامۀ شماری از نمایندگان برای «تحصن»
کامران غضنفری، نماینده مجلس شورای اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس از برنامه شماری از نمایندگان برای «تحصن» مقابل ساختمان این نهاد در اعتراض به ادامه تعطیلی آن خبر داد.
او نوشت که «چنانچه مجلس بسته باشد، تا باز شدن مجلس، در همانجا تحصن خواهیم کرد.»
شماری از نمایندگان مجلس به تعطیلی این نهاد طی ماههای بعد از حملات اسرائیل و آمریکا به ایران در نهم اسفند ۱۴۰۴، اعتراض دارند.
حمید رسایی، یکی دیگر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، یکشنبه ۳۱ خرداد با انتقاد از ادامه تعطیلی مجلس گفته بود در صورت ادامه تعطیلی، همراه برخی نمایندگان مقابل ساختمان مجلس جلسه برگزار خواهد کرد.
او همچنین از مطرح نشدن موضوع مذاکرات و تفاهمنامه در مجلس انتقاد کرد و با زیر سوال بردن ادامه تعطیلی مجلس پرسید: «چه کسی قدرت دارد مجلس را تعطیل کند؟»
حسین صمصامی، دیگر نماینده مجلس شورای اسلامی، نیز در پیامی جداگانه در شبکه ایکس، نسبت به ادامه تعطیلی صحن علنی اعتراض کرده و نوشته است: «بیش از ۱۰۰ روز از تعطیلی صحن مجلس میگذرد و نکتۀ تاسفبار آن است که در سامانه قانونگذاری، امکان ثبت استیضاح وزیر و صدور بیانیه مسدود شده است.» او این وضعیت را «کمتر از به توپ بستن مجلس» ندانسته و پرسیده است که «چه کسی پاسخگوست؟»
انتقادها در این زمینه به خصوص از سوی نمایندگان نزدیک به جبهه پایداری با پررنگشدن نقش محمدباقر قالیباف در مذاکرات با آمریکا، افزایش یافته است.
محمد مهاجری، فعال سیاسی اصولگرا درباره علل فشار نمایندگان نزدیک به جبهه پایداری برای بازگشایی مجلس، به روزنامه «آرمان ملی» گفت: «تندروهای مجلس به نحوی پیرو لیاخوف هستند و میخواهند مجلس را به توپ ببندند. جماعت تندرو پایداریچی میخواهند از تریبون مجلس برای مطامع جناحی خود استفاده کنند مانند آنچه آقای نبویان انجام داد.»
محمود نبویان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، در یک برنامه تلویزیونی، گفته بود که مجتبی خامنهای یازده شرط درباره مذاکرات مشخص کرده بود که گرفتن غرامت از آمریکا، حق غنیسازی، رفع تحریمها، آزادی اموال مسدودشده و اعمال حاکمیت در تنگه هرمز از جمله آنها بوده است. او همچنین گفته که مجتبی خامنهای خواسته بود اخذ عوارض از تنگه هرمز از همین حالا آغاز شود.
بهدنبال این اظهارات، پخش این برنامه به بهانه پخش یک میانبرنامه، بهطور کلی متوقف شد و صدا و سیما خواستار پیگرد قضایی او بهدلیل خواندن نامههای بهکلی سری مجتبی خامنهای شد.
سازمان صداوسیما در عین حال از پذیرش استعفای مدیرکل مربوطه توسط مدیریت شبکه خبر خبر داد و افزود که «برخوردهای انضباطی لازم را به دلیل بیتوجهی به الزامات برنامههای زنده و سهلانگاری در مدیریت حرفهای به عمل» خواهد آمد.
توافق بر سر ایجاد یک خط ارتباطی برای عبور بدون اشکال از تنگه هرمز
محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد حکومت ایران در مذاکرات با آمریکا، به تلویزیون جمهوری اسلامی گفت که تهران موافقت کرده برای عبور کشتیها در تنگه هرمز یک خط ارتباطی وجود داشته باشد تا از درگیری و حوادث در این آبراه جلوگیری شود.
قالیباف گفته: «ممکن است مشکلاتی در تنگه هرمز پیش بیاید؛ بنابراین توافق کردیم مرکزی ایجاد و یک خط تلفنی برقرار شود تا در دوره ۳۰ روزه، اگر اشکالاتی پیش آمد، بتوانیم با سرعت بیشتری مشکلات را حل کنیم. اقتصاد منطقه رونق بگیرد.»
او افزود: «این خط تماس برای مجوز نیست؛ مجوز مسیر خود را دارد. این خط صرفاً برای حل مشکلات کشتیها یا حوادث احتمالی است تا روشنگری صورت بگیرد.»
قالیباف در اظهارات خود اضافه کرده که راهاندازی این خط از آن رو است که «مدیریت تنگه با ایران است و اشکالات را ما رفع میکنیم».
پیش از این قطر و پاکستان، میانجیهای مذاکرات ایران و آمریکا، در بیانیهای اعلام کرده بودند که تهران و واشینگتن توافق کردهاند که خطوط ارتباطی مستقیمی برای باز نگهداشتن تنگه راهبردی هرمز ایجاد کنند.
تأکید عمان بر تعهد به عبور بدون عوارضِ کشتیها از تنگه هرمز
عمان میگوید در دیدار با مقامات ایرانی در مسقط، بر «تعهد» خود بر عبور امن و بدون عوارض از تنگه هرمز تأکید کرده است.
عمان روز دوشنبه میزبان محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس هئیت مذاکرهکننده ایران با آمریکا و عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی بود.
بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، با اعلام اعلام تعهد عمان بر قوانین بینالمللی درباره تنگه هرمز، گفت دو طرف «مذاکرات سازنده» در مورد تفاهمنامه جمهوری اسلامی و آمریکا، به ویژه در مورد بند مربوط به تنگه هرمز داشتند.
دونالد ترامپ و دیگر مقامات آمریکایی بارها بر ضرورت بازماندن تنگه هرمز و عبور آزاد و بدون پرداخت عوارض کشتیها از تنگه هرمز تأکید کردهاند.
ترامپ: اگر ایران به توافق با واشینگتن پایبند نماند، هر کاری لازم باشد انجام میدهم
رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه اول تیرماه گفت: «اگر ایران به توافقش با واشینگتن پایبند نماند، هر کاری لازم باشد انجام خواهم داد».
دونالد ترامپ که در کاخ سفید با خبرنگاران گفتوگو میکرد، افزود: «اگر ایران به توافقش عمل نکند یا رفتارش مناسب نباشد، کاری را که لازم بدانم انجام میدهم».
او توضیح بیشتری در این زمینه نداد.
رئیسجمهور آمریکا تأکید کرد: «تا وقتی به ما احترام بگذارند، اوضاع خوب پیش میرود. اگر احترام نگذارند، اوضاع خوب نخواهد بود».
آقای ترامپ در مورد آزادسازی داراییهای ایران گفت: «پولی که آزاد میشود قرار است برای خرید مواد غذایی استفاده شود... آن هم صرفاً از طریق ایالات متحده و از کشاورزان ما».
او افزود: ذرت، سویا و دیگر محصولات کشاورزی در چارچوب تازهترین پیشرفتهای دولت با ایران از کشاورزان آمریکایی خریداری خواهد شد.
رئیسجمهور ایالات متحده می گوید: «کشاورزان ما خیلی خوشحالاند... تماسهای زیادی داشتهام. آنها از این موضوع بسیار راضی بودند».
لحظاتی پس از این اظهارنظر، عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی ایران، در واکنش گفت که «براساس یادداشتهای امضا شده هیچ الزامی برای خرید نهادههای کشاورزی از آمریکا نداریم».
او افزود: البته اگر نرخ و کیفیت نهادههای آمریکایی در مقایسه با سایر کشورها مناسبتر باشد، مانعی برای خرید از آن کشور نداریم و اصولاً طی سالهای اخیر خریدهای جهاد کشاورزی از طریق شرکتهای بزرگ امریکایی و اروپایی بوده است.
ترامپ: سلاح هستهای میتواند رکود ایجاد کند
خبرنگاری از رئیسجمهور آمریکا پرسید: آیا حاضرید خطر یک فاجعه اقتصادی را بپذیرید و دوباره به ایران حمله کنید؟
آقای ترامپ در پاسخ گفت: یک سلاح هستهای از رکود اقتصادی مهمتر است. رکود چیز خیلی بدی است، اما سلاح هستهای خیلی سریعتر میتواند رکود ایجاد کند.
خبرنگار در ادامه گفت: ایران به تفاهمنامه پایبند نمیماند...
ترامپ اظهار داشت: من نگفتم قطعاً باعث رکود میشود، گفتم ممکن است باعث رکود شود. گفتم نمیخواهم مثل هربرت هوور باشم.
خبرنگار دوباره پرسید: آیا این به ایران اهرم فشار میدهد؟
رئیسجمهور آمریکا در واکنش گفت: اوه، شما خیلی... کل کشورشان از بین رفته است. وقتی چنین سؤالی میپرسید، بسیار احمقانه است.
او در بخش دیگری از اظهاراتش تأکید کرد: تنگهٔ هرمز کاملاً باز است. ما دو چیز می خواهیم: یک تنگهٔ باز، و کشوری که هرگز سلاح هستهای نخواهد داشت.
خبرنگار دیگری گفت: وزارت خزانهداری امروز تحریمهای نفتی ایران را لغو کرده است.
ترامپ در پاسخ گفت: خب، باید دقیقاً بررسی کنم وضعیت چیست. تمام آن پول قرار است از طریق خرید مواد غذایی برگردد. آنها ۹۱ میلیون نفر جمعیت دارند که نمیتوانند خوراکشان را تأمین کنند.
خبرنگار ادامه داد: مطمئن هستید که ایرانیها از درآمد فروش نفت برای بازسازی ارتششان استفاده نمیکنند؟
رئیسجمهور آمریکا گفت: قرار نیست چنین کاری بکنند.
او بار دیگر از برخی کشورها به خاطر عدم مشارکت در جنگ ایران انتقاد کرد و گفت: ایتالیا خیلی بد بود، و سایر کشورها؛ آلمان خیلی بد بود.
قالیباف: در مذاکرات، لبنان را رها نخواهیم کرد
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس هیئت مذاکرهکننده ایران، روز دوشنبه در بازگشت از سوئیس تأکید کرد که تهران، لبنان را رها نخواهد کرد.
ایران از زمان برقراری آتشبس در ابتدای اردیبهشتماه همواره تأکید کرده که هر گونه آتشبس و پایان جنگ باید شامل لبنان هم شود. پافشاری جمهوری اسلامی بر حمایت از نیروی نیابتی خود در لبنان یعنی حزبالله تا آن حد بوده که بهدلیل حملات اسرائیل به این کشور چند بار مذاکرات را عقب انداخته یا به حال تعلیق درآورده است.
این پافشاری سرانجام نتیجه داد و آتشبس در لبنان در تفاهمنامه اسلامآباد هم گنجانده شد و دولت ترامپ در آمریکا فعلا توانسته است اسرائیل را از ادامه حملات شدید خود بازدارد، گرچه اسرائیل گفته است که از خاک لبنان عقبنشینی نخواهد کرد.
قالیباف روز دوشنبه در پاسخ به پرسشی درباره لبنان گفت: «آتش قطع شده، بخش عمدهای از مردم هم برگشتند، انشالله با تصمیمی که آنجا [در سوئیس] گرفته شد، مطمئنیم که انشالله انشالله با اقتدار این کار را پیش میبریم و آن تمامیت ارضی لبنان را و حاکمیت ملی لبنان را بر تمامیت سرزمین خودش انشالله در این گفتوگوها به نتیجه نهاییاش خواهیم رساند و تا به نتیجه نرسد رهایش نخواهیم کرد».
میانجیهای مذاکرات ایران و آمریکا روز دوشنبه اعلام کردند که در سوئیس یک «هستهٔ رفع تنش» میان طرفهای مذاکره و مقامهای لبنانی تشکیل شده که هدف آن جلوگیری از شعلهور شدن دوباره درگیریها در لبنان است.
ترامپ: ایران با انجام بازرسیهای گسترده تسلیحاتی موافقت میکند
رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه اول تیرماه در پیامی تازه بر لزوم «صداقت هستهای» ایران تأکید کرد.
دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: ««همه کاملاً آگاه هستند که ایران برای تضمین صداقت هستهای در بلندمدت، با انجام بازرسیهای گسترده تسلیحاتی موافقت خواهد کرد».
در پی جنگ ۴۰ روزه با ایران و آغاز آتشبس میان دو کشور، ترامپ بارها بر شرط عدم دستیابی ایران به سلاح اتمی تأکید کرد و حتی چند بار آن را بیش از ۹۹ درصد خواستههای خود از تهران توصیف کرد.
جمهوری اسلامی هم در پی مذاکرات با ایالات متحده تفاهمنامهای را امضا کرد که در آن آمده است هرگز بهدنبال سلاح اتمی نخواهد رفت.
در همین زمینه جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه خبر داد که ایران پذیرفته است بازرسان آژانس را به کشور دعوت کند و گفت این اتفاق احتمالاً این هفته یا حتی امروز رخ خواهد داد.
سفرهای منطقهای؛ قالیباف به مسقط رفت، پزشکیان به اسلامآباد میرود
در پی امضای تفاهمنامه اسلامآباد توسط دولتهای ایران و آمریکا و برگزاری اولین دور از مذاکرات دو کشور برای رسیدن به پایان قطعی برای جنگ، سفرهای منطقهای در این گوشه از جهان رونق گرفته است.
رسانههای ایران روز دوشنبه خبر دادند که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و رئیس هیئت مذاکرهکننده ایران، که تازه از سوئیس به تهران بازگشته بود بلافاصله برای دیداری دیگر به مسقط، پایتخت عمان، رفته است.
به نوشته روزنامه هممیهن، قالیباف در سفر به عمان همراه با عباس عراقچی، وزیر خارجه، قرار است با هیثم بن طارق، سلطان عمان، دیدار کرده و در زمینه «ارتقای همکاریهای دوجانبه و تشریک مساعی برای تثبیت ترتیبات ایرانی» برای اداره تنگهٔ هرمز» گفتوگو کند.
خبر سفر قالیباف به این کشور عربی که رابطه نزدیکی با ایران و همین طور آمریکا دارد پس از آن اعلام شد که وزارت خارجه ایالات متحده رسماً از سفر قریبالوقوع مارکو روبیو، وزیر خارجه، به چند کشور عربی دیگر در منطقه خبر داد.
بر اساس این بیانیه، روبیو در سفر سه روزهاش که روز سهشنبه، دوم تیرماه، شروع میشود قرار است در امارات متحده عربی و کویت و بحرین توقف داشته باشد. تفاهمنامه اسلامآباد و «تلاش برای تضمین عبور و مرور ایمن و رایگان» از تنگهٔ هرمز از موضوعات گفتوگوهای او با مقامات این کشورها خواهد بود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بارها گفته است که ایران دیگر کنترلی بر تنگه هرمز نخواهد داشت و عبور و مرور از این آبراه به حالت قبل از جنگ بازخواهد گشت. در مقابل، مقامهای جمهوری اسلامی مدام میگویند که هرمز تنها در ۶۰ روزی که دو کشور مذاکره میکنند رایگان خواهد بود و پس از آن ایران پولی با عنوان «هزینه خدمات» از کشتیها دریافت خواهد کرد.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور اسلامی ایران، نیز روز سهشنبه به اسلامآباد سفر خواهد کرد. طبق اعلام دولت ایران، سفر او احتمالا یکروزه خواهد بود.
آن طور که دولت پاکستان، میانجی اصلی تفاهمنامه، اعلام کرده است، سفر پزشکیان «فرصتی برای گفتوگو درباره تلاشهای دیپلماتیک» و بررسی «مسیر مذاکرات با واشینگتن» فراهم خواهد کرد.
دیدار معاون شورای امنیت ملی ایران با وزیر خارجه چین در هند
قدیر نظامیپور، معاون شورای عالی امنیت ملی ایران، که در هند به سر میبرد روز دوشنبه، اول تیرماه، در پایتخت این کشور با وزیر خارجه چین دیدار کرد.
نظامی یا نظامیپور که از اعضای ارشد سپاه پاسداران نیز هست برای شرکت در نشست مشاوران امنیت ملی کشورهای گروه بریکس به دهلی نو سفر کرده است.
او در همین روز با وانگ یی، وزیر خارجه چین که برای شرکت در اجلاس بریکس به هند سفر کرده، دیدار و گفتوگو کرده است.
نظامیپور در این دیدار ابراز امیدواری کرده است که حکومت چین «در راستای تحقق عملی مرحله نخست تفاهمنامه» اسلامآباد نقشی «موثرتر» ایفا کند.
گروه بریکس که شامل ۱۱ کشورِ در حال توسعه از جمله برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی است، حدود نیمی از جمعیت جهان و ۴۰ درصد از تولید اقتصاد جهانی را در اختیار دارد.
انتظار میرود قدیر نظامیپور در جریان سفر خود با مقامات امنیتی دیگر کشورهای عضو بریکس نیز دیدار و گفتوگو کند.
وزارت خزانهداری آمریکا برای فروش نفت ایران مجوز دو ماهه صادر کرد
وزارت خزانهداری ایالات متحده روز دوشنبه اول تیرماه خبر داد که مجوز فروش نفت ایران را بر اساس تفاهمنامه اسلامآباد صادر کرده است.
این مجوز کلی برای تولید و فروش نفت خام و فرواوردههای نفتی توسط ایران از تاریخ ۳۱ خرداد به مدت دو ماه اعتبار دارد.
دولت ترامپ بر اساس تفاهمنامهای که هفته گذشته با ایران امضا کرد پذیرفت که فروش و صادرات نفت خام و فراوردهها و مشتقات نفتی ایران را از تحریمها معاف کند.
به این ترتیب ایران دستکم در این دو ماه فرصت پیدا میکند نفت خود را فروخته و درآمد حاصل از آن را دریافت کند.
این مجوز، صادرات نفت ایران به ایالات متحده را هم شامل میشود. تنها دو کشور کره شمالی و کوبا از این مجوز بهرهمند نمیشوند.
ساعتی پیشتر عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در پیامی اعلام کرده بود که ایران موفق به دریافت مجوزهای لازم برای صادرات نفت و محصولات پتروشیمی، آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده و یک برنامه بازسازی و توسعه برای ایران آغاز شده است.
در پی انتشار بیانیه مشترک میانجیهای مذاکرات و پیام عراقچی، بهای نفت استاندارد برنتِ دریای شمال بیش از یک دلار کاهش یافت و به ۷۹ دلار و ۴۴ سنت در هر بشکه رسید.